آموزش خوشنویسی 2 آموزش خوشنویسی 2

آموزش خوشنویسی 2 آموزش خوشنویسی 2

آموزش خط تحریری شیوه های متن نویسی

آموزش خط تحریری ( آموزش خوشنویسی)

دو شیوه در متن نویسی:

در نوشتن متن از دو شیوه میتوان استفاده کرد

شیوه اول: در این شیوه شروع سطراول در هر پاراگراف نسبت به نقطه شروع سایر سطرها کمی عقب نشینی داشته و به همین جهت از سایر سطرها کوتاهتر است، فایده اسن روش این است که به جهت فضای خالی موجود در اول سطر، سطرهای اول در هر پاراگراف زودتر به چشم می آیند، و تفکیک بین پاراگراف ها زودتر به چشم می آید و تفکیک بین پارارگراف ها بهتر صورت میگیرد و بر زیبایی متن می افزاید.

شیوه دوم: در این شیوه شروع سطر اول در هر پاراگراف کاملا برابر با نقطه شروع سایر سطرها می باشد، بنابر این ابتدای همه سطرها بایکدیگیر برابر می باشند، ویژگی این شیوه فقط در یکسان بودن ابتدای سطرها است و تفکیک بین پارارگراف ها فقط با نقطه پایانی مشخص میشود.

شعر نویسی: 

در خط نستعلیق شعر را به شیوه های مختلفی مینویسند و قالب ها و اشکال مختلفی برای شعر نویسی وجود دارد که هر کدام از آنها ویژگی هایی دارند مثل : ساده نویسی، برابر نویسی، پله کانی نویسی، چلیپا نویسی، ترکیبی نویسی و … اما یک قواعد عمومی وجود دارد که در همه قالب ها جاری است.

قواعد عمومی شعر نویسی:

قواعد عمومی شعر نویسی قواعدی هستند که عمومیت داشته و در همه قالب های شعر نویسی باید رعایت شوند که عبارتند از:

  • طول مصرع ها باید دقیقا به یک اندازه باشند
  • اندازه طول مصرع ها بر اساس متوسط مصرع ها تنظیم گردیده و مصرع های طولانی را به وسیله سوار کردن مفردات و مصرع های کوتاه را به وسیله کشیدن و باز نوشتن مفردات باید هماهنگ کرد
  • نقطه شروع و پایان مصرع ها در تمام سطور باید کاملا باهم برابر باشند
  • کلمه ابتدای هر مصرع کمی بالاتر از خط کرسی قرار میگیرد همانگونه که کلمه اخر نیز از خط زمینه بالاتر قرار گرفته و یا بر کلمه قبلی سوار میشود. البته این قاعده کلیت دارد و بر همه سطرها سوار میشود.

کلمه (چه) در ابتدای سطر از خط زمینه بالاتر قرار گرفته و حرف (ن) در آخر سطر سوار شده است.

قواعد عمومی چهارگانه شعر نویسی را در نمونه ارائه شده فوق مورد بررسی و دقت قرار دهید.

قالب ها و شیوه ها :

در شعر نویسی از قالب ها و شیوه های مختلف و متنوع استفاده می شود که اکنون به شرح آنها می پردازیم .

ساده نویسی:

ساده ترین روش شعر نویسی را شاده نویسی می نامیم که تمام مصرع ها به صورت ستونی و در یک ردیف زیر یکدیگر نوشته میشوند و تمام قواعد عمومی شعر نویسی در انها رعایت میشود.

برابر نویسی:

برابر نویسی مرسوم ترین و شایع ترین شیوه شعر نویسی است در این شیوه مصرع ها در برابر و مقابل یکدیگر نوشته میشوند و بهمین جهت آنرا برابر نویسی مینامند در این شیوه علاوه بر رعایت قواعد عمومی شعر نویسی باید فاصله ای بین مصرع های اول و دوم هر بیت ایجاد شود تا مصرع ها از هم تفکیک شوند این فاصله به میزان حدود ۱/۳ طول یک مصرع می باشد.

پله کانی نویسی :

این شیوه نیز از زیبایی و جاذبه خاصی برخوردار است معمولا این شیوه در اشعاری که دارای مصرع های بلند و طولانی هستند و ظرفیت عرض کاغذ گنجایش برابر نویسی را ندارد، استفاده میشود. اینگونه اشعار را باید ساده نویسی و یا پلکان نویسی کرد. اما پله کان نویسی ترجیح دارد زیرا علاوه بر زیبایی، مصرع ها از یکدیگر مجزا شده و خواندن شعر را آسانتر میکند.

چلیپا نویسی:

چلیپا شیوه خاصی از شعر نویسی است که مصرع ها به صورت مورب نوشته میشوند این شیوه در خط درشت جایگاه مهمی دارد و خوشنویسان بزرگ در طول تاریخ خوشنویسی در این قالب زیبا هنرنمایی نموده اند چلیپا قواعد و اصول خاصی دارد که در کتب مربوط به ان پرداخته شده است اما این شیوه در خط تحریری جایگاه خاصی ندارد.

توجه: همه مصره ها به یک اندازه هستند و نقطه شروع و پایان مصرع اول و سوم و مصرع دوم و چهارم با هم برابر هستند، در چلیپا کشیده ها تا حد امکان زیر هم قرار میگیرند بخلاف سایر قالبها و متن نویسی که بهتر است کشیده ها زیر هم نباشند.

آموزش خط تحریری در دبستان

آموزش خط تحریری در دبستان

آموزش خط تحریری در دبستان

یادگیری خط نستعلیق تحریری و کوشش در بلابردن کیفیت این خط در بین معلمان و دانش آموزان یکی از هدف های رفتاری مهم در عرصه تعلیم و تربیت است.در این مقاله یعی بر آن بوده که به تاثیرات خط خوش و ویژگی های خط نستعلیق تحریری برای آموزگارانی که در مقطع ابتدایی به صورت مستقیم تجربه آموزش خط به دانش آموزان را بر عهده دارند پرداخته شود و در ضمن روش های کاربردی فرایند تدریس آن نیز بیان شود.

 در سرمشقهای ارائه شده تلاش بر آن بوده که براساس عناصر بصری خط تحریری و اصول آموزشی آن سیر منطقی از آسان به مشکلی رعایت شود تا هدفهای اموزشی پیشبینی شده قابل دستیابی باشد. باید توجه داشت که، در این مقاله تأکید بر «روش های آموزش خط نستعلیق تحریری» است که نگاه مداوم به خط نستعلیق پیوسته و دقت در ظرافت های آن در پاکیزگی و رشد خط تحریری دانش آموزان تأثیر مستقیم دارد. درگیر شدن، تجربه کردن و دست به قلم بردن دانش آموزان براساس روش و الگوی صحیح، میتواند در کیفیت خط و نگرشی آنها نسبت به نوشتن تغییر حاصل کند. به همین سان آموزگاران نیز می توانند به راحتی شرایط این تغییر را فراهم ساخته و با همکاری اولیا پایه گذار خطی خوش برای دانش آموزان باشند. این امر مستلزم به کارگیری روش های شناخته شدهٔ آموزش خط تحریری است. امید آن است که در سایهٔ تلاش دست اندرکاران تعلیم و تربیت، اولیا و مربیان، نهال خط خوشی و خوشخطی به عنوان یک سرمایهٔ ماندگار در حیات فرهنگی هنر دانش آموز به ثمر نشسته و اندیشه های آنان را با نقش و نگارهای زیبا بیاراید.

یکی از نیازهای اساسی دانش آموزان دورهٔ دبستان زمینه سازی برای شکل گیری یک نظام نو مطلوبی که در تعبیر رایج از آن به عنوان «خط دانش آموز» یاد می کنیم واجد خصوصیات زیر است:
– رسا بودن؛
– خوانا بودن؛
– زیبا بودن؛
– درست بودن شکل حروف و کلمات،
تحقق خط خوش برای دانش آموزان ابتدایی که می تواند در حیات فرهنگی آنها امتداد یابد به چند عامل مهم بستگی دارد:
۱. داشتن الگویی مناسب برای خط یا نظام نوشتاری؛
۲. داشتن مربی آشنا با اصول و موازین خط؛
۳. داشتن روش مطلوب برای انتقال عناصر بصری این نظام نوشتاری،
در این مقاله تلاش بر این است که ضمن معرفی الگوی مناسب «نستعلیق تحریری» برای آموزشی دانش آموزان به اصولی، موازین و ویژگی های این خط نیز پرداخته شود و با انتقال آنها به مربیان، زمینهٔ آموزشی مطلوب این خط به دانش آموزان با روش های مناسب فراهم اید.

خط نستعلیق
خط نستعلیق یکی از نظامهای هندسی نوشتاری است که از نظر ظاهری دارای ویژگیهای زیبا شناختی عالی بوده و همانند سایر هنرها عناصر بصری مهمی مانند تقارن، توازن تناسب، تعادل، هماهنگی، حرکت، ریتم، دور، سطح و مواردی از این دست در آن مطرح میشود. از آنجا که در شکل گیری مطلوب این خط تلفیقی عناصر بصری منجر به ایجاد فرم و ترکیبی متنوع است، یادگیری آن مستلزم صرف وقت و دقت فراوان است؛ چنان که به طور طبیعی نمیتوان از آن به عنوان الگویی فراگیر برای جمعیت دانش آموزی در مقطع ابتدایی بهره برد زیرا پیچیدگیهای این خط به طور عملی از یک سو و نبود نیروی آموزش دهنده از سوی دیگر مانع از تحفق این فرایند مہم میشود،
اما خط نستعلیق دارای این ظرفیت است که از آن نظامهای ساده تر نوشتاری استخراج گردد. در واقع روح و باطن این خط دارای قابلیتهایی است که تاکنون منجر به شکل گیری خطوط دیگری نیز شده است. به عنوان نمونه خط «شکستهٔ نستعلیق» و «نستعلیق تحریری» دو نمونهٔ بارز و آشکار از این کیفیت و انعطاف پذیری محسوب میشوند. در این قسمت به ذکر خصوصیات خط نستعلیق تحریری پرداخته می شود:

آموزش خط تحریری برای مدارس ابتدایی

نستعلیق تحریری :

این خط دارای استخوان بندی نستعلیق است؛ به طوری که اصول اساسی مانند کرسی، ترکیب و نسبت در آن مورد توجه قرار می گیرد، اما با این حال در حین نگارش این خط درصدد ایجاد قطعهٔ خوشنویسی هنرمندانه نیستیم. در عین حال به خاطر رعایت اصولی اشاره شده خط نستعلیق تحریری دارای زیبایی خاصی است. به طور اجمال نستعلیق تحریری دارای ویژگیهای زیر است: – از نظر خوانایی و رسایی در حد مطلوب قرار دارد؛ – ضمن داشتن دور و انعطاف دارای تغییرات ضعف و قوت نبوده و اصل تضاد در آن منتظر نیست؛

قلم مورد استفاده در این خط دو بعدی تیست؛ به همین دلیل بامداد، خودکار یا خودنویسی می توان آن را نگارش کرد؛ – روانی، سادگی و ویژگی سرعت در نوشتن نستعلیق تحریری موجب می شود که یتوان از آن به عنوان یک تظام هندسی و نوشتاری فراگیر در بین دانش آموزان بهره برد؛ – آموزش و پاددهی این خط در سایهٔ دقت و تمرین قابل دستیابی است. – یادگیری نستعلیق تحریری زمیته ها و پایه های لازم برای تعلیم خط نستعلیق را نیز فراهم میسازد؛ زیرا با وجود این پشتوانه بسیاری از پیچیدگیهای خط نستعلیق با تمرین ساده خواهد شد. به عنوان نمونه مهمترین وجه زیباشناختی خط نستعلیق تحریری ویژگی بصری «دور» است که در واقع نقطه آغازین و عینی در تغییر خط دانش آموز به شمار میآید؛ به این معنی که اگر خط دارای ویژگی «دور» بیشتری باشد، ارزش زیباشناختی ان بالاتر است. با توجه به اهمیت این نکته دربارهٔ آن نکات بیشتری ارائه می شود.

اهمیت «دور» در خط نستعلیق تحریری
تحقیقات نگارنده حاکی از آن است که اولین تغییرات هنری در خط دانش آموزان از یک تغییر ظاهری آغاز می شود. بدین معنی که حرکت دورانی ابزار توشتن (مداد، خودنویسی) موجب به وجود آمدن لادور* در حروف و کلمات میشودہ دور یکی از اصول اساسی در خط است. این ویژگی موجب ایجاد نرمش و ملایمت در حروف شده و بدینسان گامهای اولیه زیبانویسی در خط برداشته میشود.
نکته قابل توجه این است که خط نستعلیق تحریری که می تواند مهمترین و مناسب ترین الگوی رایج برای دانش آموزان به حساب آید، به نسبت تقریبی ن از حرکات دورانی قلم شکل میگیرد و در آن به حرکات مستقیم قلم یعنی «سطح» اختصاص دارد.
عنصر «دور» به گونهای است که در تمام قسمتهای نستعلیق تحریری موج میزند و به همین دلیل توجه به آن و شکل گیری آن در خط دانش آموزان شاخصی برای ارزیابی پیشرفت خط آنها به شمار میرود.

همیت دور در خط نستعلیق تحریری

اهمیت «دور» در خط نستعلیق تحریری

برای بهتر نمایان شدن حرکات دورانی و قوسی در خط نستعلیق تحریری کافی است آن را با الفبای خط شبه نسخ که دهیم. عدم انعطاف و عدم وجود انحتاهایی چشم تواز و غلیهٔ در واقع یک خط آموزشی پایه به شمار می آید، حاکی از آن است که عنصر زیباشناختی در آن راه ندارد. در حالی که در خط نستعلیق تحریری وجود دور قوس و انحناهای زیبایی آفرین این خلاء را پر می کند و در خط نستعلیق این ویزگیها به اوج خود میرسد.

خط خوش و تاثیرات تربیتی آن در دانش آموزان:

ملاصدرا خط را تمایندهٔ صانع آن میداند. به نظر میرسد که بیان اهمیت و ضرورت خط خوش در بین دانش آموزان امری است که تکرار و تذکار آن می تواند صرفا جنبهٔ یادآوری بیشتر برای معلمان و مربیان و اولیا داشته باشد. تحقیقات انجام شده مؤید آن است که بروز مشکلات در زمان نوشتن و عامل بدخطی میتواند اثرات ناخوشایندی بر روحیه، عواطف و موقعیت اجتماعی دانش آموزان در کلاس بگذارد، به طور طبیعی ترسیم حروف و کلمات و استغادهٔ صحیح از ابزار نوشتن و پرورش حافظهٔ دیداری و نگهداری مطلوب آن در ذهن، مستلزم یک فرایند مطلوب آموزشی است که باید همهٔ داتش آموزان به ویژه در مقطع ابتدایی از آن بهرهمند شوند. آموزش خط نستعلیق تحریری موجب پیوند فرهنگی و معنوی با میراث هنری نیز می شود و میتوان آن را در جهت تقویت و شکوفاسازی حسی زیباشناختی دانش اموزان به کار گرفت. مطالعهای در مورد «رابطهٔ کیقیت خط تحریری و پیشرفت تحصیلی» نشان میدهد که بین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و نمره خط تحریری انان رابطهٔ مثبت وجود دارد. در واقع دانش اموزانی که از خط با کیفیت تری بهره برده اند، دارای معدل بالاتر و پیشرفت تحصیلی مطلوبی بوده و این ارتباط در دروسی مانند املا، انشا و درسی هایی که جنبهٔ نگارشی دارند، بیشتر دیده میشود.

تاثیر خوش خطی بر روی نمره دانش آموزان

 تحقیقات مؤید آن است که بد خطی دانش آموزان، نیز می تواند در افت تحمیلی آنان اثرگذار باشد. جمع بیندی از تاثیرات خط خوشی، علاوه بر این که اقزایش بر مایهٔ اعتماد به نفسی و تقویت روحیه را به دنبال دارد، نشان میدهد که کیفیت خط تحریری و ارزش زیبا شناختی آن در میان دانشآموزان می تولد یکی از عوامل رشد دهنده و ارتقا آفرین آنها در پیشرفت تحصیلی باشد.
مراد از آموزشی خط نستعلیق تحریری به دانشآموزان خوشنویی شدن نیست بلکه هدف این است که دفت. حوصله، قدرت ابتکار، خلاقیت و در مت دیدن در آنان تقویت گردد.”
از تأثیرات سازندهٔ دیگری که خط خوش در دانشا سوزان بهیار میآورد می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:
– سهولت در حواندن؛ بهطوری که خط خوش ارغست روخوالی و به تبع آن یادگیری را روزافزون می کند؛
– سہولت دو توشتن کمہا بلاد جنوہسیورولت نویسی موجبی ایجاد و احتباسی لالت از نوشتن میگرددا
– ابزاری برای ایجاد ارتباط و بمایل و علاقه برای تداوم در اسر نگارشیں۔

تأثیرات خط خوش معلمان در فرایند آموزش آن :

بسیاری از خوشنویسان بزرگ تبحر و توانایی خود را همواره به یک معلم خوش نوق و خوش خط نسبت میدهند. مطالعه نشان میدهد که * گاعی معلمان به قواعد خوشنویسی علملی مؤثر در خبین خط دانشآموزان البته ۳» این نکته یا اطمینان بالا در تحقیقات تجربی و عملی بیز به الیات رسیده است. توانایی سعالم نسبت به اصول خط و ارائه الگوهای چشمگیر جذابیت و علاقه متدی دانشآموز را اقزون می کند و بدیهی است که هر اندازه انگیزه و علاقه دانشآموزان به خط بیشتر شود، میزان یادگیری آنها نیز بیشتر خواهد بود. «دانش آموزان نسبت به معلمی که در زمینهٔ خط از ٹخممی و مہارت کافی ہر خوردل باشد، دلرای نگرشیا مثبت هستند» و در صورتی که آموزش و تمرین خط یهویژه خط نستعلیق تحریری به یک امر فوقی تبدیل شود که دلش سوزان در حین تمرین و یادگیری از آن لذت ببرند. بی تردید. این فرایند به آموزشی مفید تبدیل میشود که خستگی در آن راه ندارد. اصل اساسی در تقش معلم این است که کیقیت و عیار خط معلم و خوبی و خرایی آن در خوش خطی و بدخطی دانشآموزان تاثیر مستقیم دارد. ناگفته پیداست که نقش معلم در این مقوله محدود نمیشود. به عنوان نمونه، تحقیقات متعدد نشانگر ان است که دو عامل مهم بد خطی ((تند نویسی و تکلیف زیادی )) است. این دو عامل نیز چنانچه در نظر تیز بین معلم مورد توجه قرار گیرد، میتواند بازدارندهٔ جدی از بروز بد خطی دانش آموزان باشد. بر این نکات نیز باید افزود که عدم دقت و تمرین و آشنایی کم با اصول و قواعد خط نیز مانعی در راه شکل گیری زمینهٔ مناسب برای خوشخطی است. نتیجه آن که نقش کلیدی آموزگار در کنار ایفای نقش خانواده در پایه ریزی خط دانش آموز ابتدای امری تأثیرگذار و انکارناپذیر است زیرا این معلم است که در مقطع آینده ساز بنیادی آموزش و پرورش ابتدایی می تواند برای دانش آموزان ایجاد علاقه کند و در یادگیری به انها جهتگیری لازم را بنمایاند. از این منظر و در این مقطع، هنرخط به عنوان یک تخصص مطرح نیست بلکه پرورش علاقه و ایجاد انگیزه اولویت اصلی است.
ابزار و نکات اصلی در تمرین خط تحریری:

ابزار موږ د نیاز برای آموزش خط تحریږی شامل موارد زیږ استاد
۱. مداد یا خود نویسی به عنوان مناسبترین وسیله قابل استفاده است از مداد در پایه های اول تا پنجم میتوان استفاده کرد اما استفاده از خود نویسی از پایهٔ سوم تا پنجم متاسب است. استفاده از مدادهای اتود برای آموزشی خط مناسب است
۲. الگوی مناسب از خط تحریری، در این مورد از الگوهای شناخته شده که از کیفیت و عیار مطلوبی برخوردارند می توان استفاده کرد.

 ابزار و لوازم خوش خطی

نحوه به دست گرفتن ابزار نوشتن:

مناسب ترین ابزار نوشتن برای خط تحریری مداد (به غیر از اتود) و خودنویس (به غیر از روان نویس) و همچنین خودکار با سر ساچمه ای همانند خودکار بیک ۱٫۶ کریستال می باشد که می بایست به وسیله دو انگشت سبابه و شست گرفته شود و بر انگشت وسط متکی باشد.

مشق نظری:

مشق نظری از ارکان یادگیری در هر خطی به شمار می آید و مفهوم آن نگاه کردن به حروف و کلمات و به یادسپاری شکل و شمایل آنها و نحوه قرار گرفتنشان در کنار هم است، علاقمند به یادگیری خط تحریری با قوه بینایی خویش فضای وجود در یک خط را میکاود و سیاهی و سفیدی (سواد و بیاض) آن را به دقت در نظر میگیرد.

جستجوی نظام های موجود در قطعات و الگوهای خط و فرود و فراز کلمات و نحوه قرارگیری حروف نسبت به هم و حالات مختلف در ترکیب آنها از موضوعات مشق نظری است، باید دقت داشت که هدف اصلی از مشق نظری ورود شکل و هیئت کلمات به ذهن و به یادسپاری آن ها است.در خصوص زمان به یادسپاری روان شناسان ثابت کرده اند که زمان به یادسپاری برای بیشتر شکل های به یادسپاری باید کوتاه باشد و توزیع به یادسپاری تا حد ممکن در مدت درازتری انجام گیرد.

اصل تداوم و استمرار در تمرین:

اقتضای آموز خط تحریری استمرار و تداوم در تمرین است که در فواصل زمانی مناسب باید انجام گیرد.

مشق قلمی ( عملی) :

مشق قلمی، جزئی مهم از فرایند یادگیری در خط است، که در اصل به تصویر کشیدن یافته ها و اندوخته های ذهنی حاصل از مشق نظری است.مشق قلمی میبایست در ادامه مشق نظری بدون وقفه انجام گیرد تا یادگیری ثمر بخش باشد.

در روان شناسی این فرایند را به عنوان (بازسازی آموخته های ذهنی) می شناسند.مشق قلمی در ادامه مشق نظری این ویژگی مهم را دارد که یادداری و ثبت آموخته هایی که از نظر مشق نظری حاصل آمده پایدار و ماندگار شود.

از نظر زمانی اساتید معتقدند که باید ۵/۶ زمان تمرین صرف مشق نظری و ۱/۶ صرف مشق قلمی گردد.

نکته مهم این است که نباید از دانش آموزان این انتظار را داشت که در طی چند جلسه و در حین مراحل اولیه تمرین تمام نقاط دشوار و مبهم و ظرایف و دقایق خط تحریری را آشکار کنند. بلکه باید به خاطر داشت فرایند یادگیری امری تدریجی است و نکته مهم تر آن که یادگیری خط تحریری به خودی خود و در گام نخست یک مهارت است که از آن به عنوان یک امر کسب کردنی یاد میکنیم و دو ستون اصلی آن مشق نظری و مشق قلمی است.

درست نویسی و آرام نویسی:

آموختن نکات زیر به دانش آموزان الزامی است:

  • در حین تمرین همواره باید یک زاویه مستقیم بین سرمشق، صفحه مشق و چشمان دانش آموز برقرار باشد زیرا نگاه غیر مستقیم به سرمشق پیشرفت را کند م یکند.
  • درست نشستن و رعایت فاصله معمول چشم با صفحه کار که موجب تسلط و اشراف بر تمرینات می شود
  • از فشار آوردن به خودکارف مداد و یا ابزار نوشتن باید پرهیز کرد
  • هدایت دانش آموزان به آرام نویسی و تانی در لحظات نگارش میتواند از شدت فشار بکاهد
  • در هر جلسه یک یا دوحرف را باید موضوع آموزش قرار داد
  • باید تلاش کرد هر سطر را نسبت به سطر قبلی بهتر نوشت
  • تمرین در یادگیری خط مستلزم داشتن برنامه ای است که با تمرکز حواس باید به آن پرداخت

خط زمینه:

در آغاز نوشتن حروف و مفردات نیازمند به کار گرفتن خط زمینه هستیم خط زمینه خطی است که حروف و کلمات بر اساس فرم و نوع آنها روی ان و یا در جایگاهی مشخص نسبت به آن قرار میگیرند این خط نظام دار بودن حروف را در ذهن عملی میسازد تا بتوان آنها را نسبت به یک معیار فرضی مورد سنجش قرا رداد.

خط کرسی در خط تحریری

آموزش مفردات در خط نستعلیق تحریری:

مهمترین بخش آموزش وارد کردن تدریجی شکل و شمایل حروف و مفردات در ذهن دانش آموزان است. بدیهی است که این کار با ارائهٔ یک حرف و یا چند حرف مشابه آغاز میشود اما مهم آن است که حرف و یا حروف مورد نظر در کنار ارائهٔ یک سطر ساده و یا سرمشق هایی که از حروف مفرد و اتصالات محدود برخوردارند، آموزش داده شود. زیرا ارتباط بین حرف و سطر در خط امری پیوسته بوده و نمی توان آنها را مجزا و تفکیک کرد. بنابراین تلفیق روش مفرد نویسی و سطرنویسی در این مقاله به مثابهٔ روشی کارآمد پیشنهاد می شود،و در خط نستعلیق به طور عام است.

خوشی نویسی یا نگارشی کشیده در سطر ایجاد تعادل می کند. ایجاد کشیده به منظور استراحت چشم: آنچه که در یک سطر دیده میشود، حرکات افقی (حرکت قلم از راست به چپ یا بالعکس) و حرکات عمودی (حرکت قلم از بالا به پایین و یا بالعکس) و یا حرکات مورب قلم است. این سه فرم حرکت در مجموع سطر را در نوعی ناهماهنگی از نظر ارتفاع قرار میدهد و در اصلی حرکات چشم از بالا به پایین و یا از پایین به بالا نوعی خستگی را برای چشم فراهم میآورد؛ چنانچه بعد از این حرکات چشم

 یجاد کشیده در خط تحریری

فلسفه وجودی کشیده ها در سطر :

در هنگام نگارش خط نستعلیق تحریری به طور طبیعی کشیده ها در این خط راه مییابند. کشیده ها در سطر چند نیاز را پاسخ میدهند.

ایجاد زیبایی: مهمترین دلیلی که برای نگارش کشیده ها مدنظر بوده، همانا ایجاد زیبایی در سطرنویسی به طور خاص یدر یک مسیر افقی  که در سطر همان کشیده است  قرار گیرد، احساس خوشایندی ناشی از استراحت چشم فراهم می شود که با دیدن کشیده به دست میآید. این مزیت، ویژگی دیگر کشیده ها در سطر است، که علاوه بر زیبایی، استراحت و خوشایندی چشم را نیز موجب میشود.

 ویژگیهای الگوی خط تحریری:

در این نکته که خط تحریری نستعلیق خطی برآمده از اصول برنامه ریزان باید به چند اصلی مهم در این خصوص توجه کنند:

  •   الگوی تعلیمی خط تحریری باید دارای ویژگی مهم سهل نویسی و آسان نویسی باشد. 
  • بر این پایه خط تحریری نستعلیق در مقایسه با کتابت نستعلیق از پیچیدگی ها و ظرایف و اختلاف در ضخامت ها برخوردار نیس زیرا هدف آن است که دانش آموزان تقلید آن را به راحتی انجام دهند.
  • هدف نهایی از آموزش خط تحریری نستعلیق، فراگیر شدن این خط در یک مدت زمان مناسب است؛ به طوری که دستیابی به آن امری دشوار و دیریاب نبوده و به راحتی در بین دانش آموزان میتواند شکل بگیرد و موجبات خوشخطی آنها را فراهم آورد.

روشهای کاربردی در تمرین و آموزش خط تحریری:

دانش آموزان در مقطع ابتدایی گروه سنی ۷ تا ۱۲ سال را تشکیل میدهند. در این دوران بیشترین پذیرش درخصوص آموزش هنر از مصداقهای عینی و تجسمی صورت میگیرد. در مورد آموزش خط نیز تمام تلاش و توان معلم باید مصروف این نکته گردد که خط و جلوه های آن در قالبی ملموس، زودیاب و مجسم ارائه شود تا فرایند یادگیری کارابی بیشتری یابد از آنجا که هیچ بیان هنری بدون تجربه امکان ندارد، ضروری است که معلمان، دانش آموزان مقطع ابتدایی براساس روش های مطلوب درگیر اموزش خط تحریری کنند
در این قسمت به روش هایی که در حین آموزش خط می توان به کار بست، اشاره می کنیم

با خودکار زیبا بنویسیم

 تکمیل کردن نقطه چینهای حروف و کلمات:
برای دانش آموز مبتدی روش مطلوب این است که حروف و کلمات را در قالب خط تحریر به صورت نقطه چین اجرا کنیم و از او بخواهیم که نقطه ها را به هم ارتباط دهد.

ارتباط دادن تقطه ها در حروف کمک شایانی یه یادگیری مسیر آنها می کند و آمادگی دست و ذهن را برای یادگیری کلمات پرحروف افزایش میدهد. این شیوه به صورت تجربی نتایج خویی را به ار معان آورده است اما باید توجه داشت که به عنوان نقطه آغازی است تا در نهایت الگو برداری به شکل مستقیم از روی خطانجام شود.

در استفاده از این روش و سایر روش ها معلم باید جهت آغاز و نقطه پایان مدادگزاری یا هر وسیله دیگر را به دانش آموز یادآوری کند.

آموزش خط تحریری به وسیله نقطه چین

آموزش خط تحریری با نقطه گذاری

  به عنوان نمونه در نگارش حرف القا (-) یا حرف ب (-) و یا سایر حروف و مفردات، یه طور معمول دانش آموزان نزدیک ترین راه و یا به عبارتی راحتترین راه را برمیگزینند که این امر باید در نظر تیزبین معلم تبدیل به آموزشی صحیح جهت حرکت در حروف به انها گردد.
کپی کردن از الگوهای مناسب
این شیوه رایجترین روشی آست که به طور مستقیم در آموزش خط تحریری به کار گرفته میشود. کپی کردن برای دانش آموزانی که خط را برای خود بسیار دیریاب و مشکل تصور می کنند، فوقالعاده کارساز و مفید است.
منظور از کپی برداری انطباق قلم گذاری دانش آموز با الگوی اصلی است که این امر حرکت مشابه را در مسیر حروف و کلمات به دنبال خواهد داشت.
در عین حال ضرورت دارد دانش آموز در مرحلهٔ بعد از کپی برداری با نگاه کردن و سرمشق و بدون کپی برداری توانایی خود را مورد آزمون قرار دهد.
در بعضی از کلاسیها معلمان با در اختیار قرار دادن «کاغذهای پوستی» از دانش اموزان میخواهند که از روی سرمشقهای خط تحریری کپی برداری کنند و سپس در آخرین مرحله خود نیز از روی سرمشق بنویسند. مطالعه نشان داده است که دانش آموزانی که از طریق کپی کردن آموزش خط میبینند، بعد از ۵ هفته نتایج بهری نسبت به دانش آموزانی که از طریق تقلید خط می اموزند ارائه میدهند.

 کپی کردن معمولا به دو روش انجام میشود یا به طور مستقیم یا قراردادن کاغذ بر روی سرمشق آن را تکرار می کنیم و یا سرمشقهایی را که به صورت کمرنگ چاپ شده اند، دوباره مینویسیم. در هر حال نتیجهٔ مشترک است. و هدف عمدهٔ ان عادت کردن حرکت دست دانش آموزان به جهت حرکت حروف در خط نستعلیق تحریری است.
درست کردن کلیشه و شابلون حروف :

بسیاری از معلمان هنر در کلاسهای خود استفادهٔ شایانی از این روش در آموزشی مفردات کرده اند. درآوردن حروف بر تلق یا مقوا، میتواند در آموزش مقردات به کار گرفته شود. بعضی از معلمان پرحوصله با همکاری دانش آموزان خود یا ابزار ساده تخته سه لایی و ارهٔ مویی حروف را بریده و در کلاس نمایش داده اند. همچنین حروف را به وسیلهٔ سیمهای نازک میتوان طراحی کرد و از طریق درشت نمایی، انها را بهتر شناخت. خاصیت کلیشه های حروف این است که دانش آموزان به راحتی می توانند آنها را به کار بگیرند. به عنوان مثال، دانش آموزان بعد از این که حرف موردنظر را بر روی کاغذ پیاده کردند، شروع به سایه زدن و یا پر کردن آن می کنند که این امر شکل و هیئت کلی حرف را در ذهن آنها تثبیت میسازد؛ همچنین میتوان با استفاده از قیچیهای بیخطر دانش آموزان را به بریدن حروق و استفانه از آنها ترغیب کرد. انطباق کلیشه های نسبتا مشابه مانند دایره های معکوس و دایره های حقیقی و یا حروف مشابه تخت میتواند نکات مشترک و متفاوت به سری را در آنها به بهترین شیوهٔ ممکن نمایان سازد؛ به طوری که این اشتراکات و افتراقات زمینه های لازم برای دست یافتن به فهمی از «روح خط» را فراهم آورد.
تقلید کردن:

این روش عینی ترین و مستقیم ترین شیوه برای یادگیری خط است. چنانچه دانش آموز با طی مراحل قبلی یعتی تکمیل نقطه چین، کپی کردن و کلیشه سازی از حروف با آنها آشنا شده باشد و براساس مشق نظری بیادسپاری لازم از الگوی خط تحریری را به کار گرفته باشد، یا تقلید مستقیم می تواند به نمونه سازی سرمشق بپردازد. در واقع این روش ساده ترین روش یادگیری است.

سرمشق هایی برای دانش آموزان:

سرمشق خط تحریری برای دانش آموزان

 سرمشق خط تحریری مخصوص دانش آموزان

سرمشق خط تحریری برای معلمان:

سرمشق های خط تحریری برای معلمان

سرمشق خوشنویسی با خودکار

خوشنویسی و خلاقیت هنری

خوشنویسی و خلاقیت‌های هنری

خوشنویسی و خلاقیت‌های هنری

برای آنکه به برخی از مباحث که پیرامون خوشنویسی و هنر مطرح است و در سال‌های اخیر بیش از گذشته بدان توجه شده است بپردازیم و پاسخ‌های مناسبی برای پرسش‌هایی از قبیل آیا خوشنویسی هنر است؟ آیا خوشنویسی فقط نوعی مهارت است؟

آیا هر آنچه یک خوشنویس می‌نویسد اثر هنری محسوب می‌شود؟ چگونه و در چه شرایطی هنر در یک اثر خوشنویسی نمود پیدا می‌کند؟ کدام آثار خوشنویسی تنها با به کارگیری مهارت خوشنویس پدید آمده و خلاقیت که جوهره اصلی یک اثر هنری است در آن به کار نرفته است؟ آیا تنها زیبا بودن یک اثر می‌تواند دال بر هنری بودن آن اثر باشد؟ و سؤالات متعدد دیگری که امروزه مطرح است بیابیم، می‌باید ابتدا بعضی از واژه‌ها را به درستی تبیین و تشریح کنیم.

مهمترین این واژه‌ها که تشریح آنها می‌تواند راهگشای پاسخ به سؤالات فوق باشد کلمات زیبایی، مهارت، هنر و خلاقیت می‌باشد. در این جلسه به طور مختصر به تشریح این واژه‌ها می‌پردازیم و از نظرات متفکران، صاحب‌نظران ‌و هنرمندان در این زمینه بهره می‌گیریم.

زیبایی

هربرت راید در کتاب معنی هنر می‌نویسد: «بیشتر اشتباهات ما در مورد هنر از نداشتن وحدت نظر در استعمال کلمات هنر و زیبایی ناشی می‌شود می‌توان گفت که ما فقط در سوء استعمال این کلمات وحدت نظر داریم. همیشه فرض می‌گیریم هر آنچه زیباست هنر است، یا هنر کلیتاً، زیباست و هر آنچه زیبا نیست، هنر نیست.» در جای دیگر از همان کتاب آمده است زیبایی عبارت است از وحدت روابط صوری در مدرکات حسی ما» به بیان ساده‌تر ‌آن دسته از عناصر و شكل‌ها و صداهای حادث بر حس ما که از آرایش و ترکیب‌بندی ‌مناسبی برخوردارند و در ما ایجاد لذت می‌کنند، زيبا هستند. مانند غروب آفتاب، صدای پرندگان خوش آواز، یک نقاشی دلنشین از طبیعت و نظایر آن. اما همه این زیبایی‌ها الزاما هنر نیست. بلکه هنر و زیبایی در امر متفاوت هستند. برای مثال یک کاسه سالاد که به زیبایی تزیین شده هرگز یک اثر هنری محسوب نمی‌شود در مقابل بسیاری از آثار بدوی سرخ‌پوستان و سیاه‌پوستان و حتی برخی از آثار نقاشان ایده‌های اخیر مانند دومیه و پیکاسو با آنکه به ظاهر نازیبا هستند در زمره آثار هنری به شمار می‌روند.

مهارت

«مهارت» نوعی رفتار است که در اثر تکرار و تمرین متوالی به دست می‌آید و امری اکتسابی است که جز با آموزش (مستقیم یا غیرمستقیم) حاصل نمی‌شود. برای مثال می‌توان کسب مهارت در نوازندگی، رانندگی، طراحی خوشنویسی و بسیاری مهارت‌های دیگر را نام برد.

بدین ترتیب خوشنویسی نیز از جمله مهارت‌ها محسوب می‌شود که جز با آموزش و تمرین و تکرار متوالی نمی‌توان بدان دست یافت. به همین دلیل خوشنویسان بخش عمده‌ای ‌از توان خود را در جهت کسب مهارت و تقویت و ارتقا و نیز حفظ و نگهداری آن به کار می‌گیرند. یکی از پیش زمینه‌های خلق آثار هنری کسب مهارت در رشته مربوطه می‌باشد.

هنر

«هنر» از مباحثی است که همواره و در طول تاریخ فلاسفه، متفکران و هنرمندان به آن پرداخته‌اند و هر کدام از دیدگاه‌های گوناگون آن را مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند. افلاطون در مورد «هنر» می‌گوید: «هنر برتر از علم است. علم کشف می‌کند و هنر می‌آفریند». هربرت رید در کتاب معنی هنر می‌گوید «من اعتقاد دارم که اهمیت هنر از اقتصاد و فلسفه بیشتر است. هنر مقیاسی است که نسبت مستقیم با بینش روحانی آدمیزاد دارد.» و در جای دیگری از همان کتاب می‌نویسد: «همیشه وظیفه هنر این است که ذهن انسان را کمی آن سوی حدود فهم بکشاند. و ری‌بترز در کتاب زبان نقاشی می‌گوید: «به نظر من هنر همواره محصول احساس و اندیشه بوده است.» و حافظ در مورد اهمیت هنر می‌فرماید:

 

قلندران حقیقت به نیم جو نخرندقبای اطلس آنکس که از هنر عاریست

 

این سخنان تنها نمونه‌هایی اندک از نظراتی است که صاحب‌نظران و متفکران در اهمیت و ارزش هنر ابراز داشته‌اند. اما آنچه بحث در مورد هنر را اندکی پیچیده می‌کند ماهیت هنر است و اینکه چگونه می‌توان هنر را از غیر هنر تفکیک کرد و آثار هنری را از آثار غیرهنری تمیز داد. به نظر می‌رسد بهترین راه برای رسیدن به چنین شناختی آن است که ویژگی‌های ‌یک اثر هنری را بشناسیم. اغلب صاحب‌نظران ‌بر این عقیده‌اند که «اثر هنری» اثری است که هنرمند برای اولین بار آن را خلق می‌کند و بیش از آن وجود نداشته است.

به عبارت دیگر اثر هنری اثری منحصر به فرد است که هنرمند با بهره‌گیری ‌از قدرت تخیل، اندیشه، دانش و مهارت خود آن را پدید می‌آورد و هیچ کدام از این عوامل، به تنهایی نمی‌تواند به خلق یک اثر هنری بینجامد، صرف نظر از اینکه آثار هنری به نوبه خود از نظر ارزش و اعتبار هنری، دارای مراتب و درجات مختلف هستند، یک ویژگی مشترک دارند و آن حضور و نمود خلاقیت هنری آفریننده‌ی اثر در اثر هنری است، و همه آثار هنری بدون استثنا می‌باید این ویژگی را دارا باشند. اهمیت عامل خلاقیت در هنر تا به حدی است که برخی از هنرمندان و صاحب‌نظران ‌هنر را همان خلاقیت می‌دانند و معنی دیگری بر آن متصور نیستند.

در هر صورت « خلاقیت» خصیصه تفکیک‌ناپذیر آثار هنری است و این خصیصه در آثار خوشنویسی پیشین و معاصر به وسیله خوشنویسان خلاق و هنرمند به صورت‌های مختلف بروز و نمود داشته است و دارد. گروهی از خوشنویسان قدرت خلاقیت و ابتکار خود را در ابداع انواع خوشنویسی و یا تکامل ساختار هندسی حروف و کلمات به کار برده‌اند که ابداع انواع خوشنویسی و تکامل آن حاصل ابتکارات و نوآوری‌های چنین خوشنویسانی است. از آن جمله می‌توان از ابن مقله در نسخ و ثلث، میرعلی تبریزی، میرعماد، میرزا غلامرضا، میرزا محمدرضا کلهر در نستعلیق و محمد شفیع و درویش عبدالمجید در شکسته نستعلیق نام برد.

در دوره معاصر نیز خوشنویسان هنرمند و خلاقی در این زمینه تلاش کرده‌اند و در تکامل انواع خوشنویسی رایج به ویژه خوشنویسی نستعلیق و شکسته نستعلیق به موفقیت‌های چشمگیری دست یافته‌اند. وجه دیگر بروز خلاقیت در خوشنویسی، به نوآوری در ترکیب‌بندی و آرایش حروف و کلمات به منزله‌ی عناصر بصری در آثار خوشنویسی مربوط است. خوشنویسانی که در این زمینه به آفرینش‌های هنری دست می‌زنند حروف و کلمات را همانند نُت‌هایی که آهنگسازان برای خلق یک قطعه‌ی موسیقایی به کار می‌برند و با ترکیب‌بندی ‌هنرمندانه قطعه‌ای ‌جاودانه می‌آفرینند به کار می‌گیرند.

برخی از کتیبه‌ها و سیاه مشق‌های خوشنویسان پیشین و بسیاری از آثار نقاشی‌خط معاصر از این گروه‌اند. بدیهی است که در خوشنویسی نیز همچون نقاشی و رشته‌های دیگر هنری آثاری پدید آمده‌اند که ارزش هنری کمتری دارند و یا فاقد ارزش هنری‌اند و خوشنویس تنها با استفاده از مهارت خود آنها را به وجود آورده است و برخی از آثار خوشنویسی نیز بنا بر ضرورت‌ها فقط برای زیبایی متن و به منظور ایجاد رغبت بیشتر در خوانندگان و مطالعه کنندگان آن اجرا شده و می‌شود.

مانند بسیاری از کتاب‌های شعر و پیام‌های تبلیغاتی و غیره که بنا بر مقتضيات خوشنویسی شده و می‌شوند. علاوه بر آنچه گفته شد از عناصر خوشنویسی در هنرهایی همچون حجم، نقش برجسته، معماری، صنایع دستی، و غیره می‌توان در جهت آفرینش آثار هنری استفاده کرد؛ همچنان که در گذشته، هنرمندان خلاق ایرانی در بناها و دست ساخته‌های خود به طرق مختلف از خوشنویسی و امکانات تجسمی آن بهره می‌گرفته‌اند، امروزه نیز زمینه‌های متعددی وجود دارد که می‌توان با به کارگیری عناصر خوشنویسی در آنها هم بر دامنه و موارد کاربری خوشنویسی افزود و هم جنبه‌های فرهنگی و هنری برخی کالاها را ارتقا داد و هویت ملی را در این نوع کالاها و تولیدات به خوبی نمایاند.

برای مثال می‌توان صنایع پوشاک، پارچه، کاشی و سرامیک، را به عنوان زمینه‌های مناسبی که می‌توان از عناصر خط و خوشنویسی در آنها استفاده کرد نام برد. همچنین در زیباسازی شهرها و تزیینات داخلی اماکن عمومی و غیره، امکانات بالقوه‌ای ‌برای حضور فراگیر هنر خوشنویسی به صورت حجم و نقش برجسته وجود دارد که به نظر می‌رسد از این طریق می‌توان هنر خوشنویسی را از حصار تنگ صفحات کاغذی و نمایشگاه‌ها و مجموعه‌های خصوصی به درون جامعه برد و این هنر شریف و نماد فرهنگی و میراث ارزشمند را از انزوایی که بعد از دوران قاجار به آن دچار گشته خارج ساخت.

ویژگیهای بصری و زیبایی شناختی خوشنویسی

ویژگی‌های بصری و زیبایی شناختی خوشنویسی ایرانی

ویژگی‌های بصری و زیبایی شناختی خوشنویسی ایرانی

بی‌گمان شناخت ویژگی‌های ‌بصری و زیبایی شناختی انواع خوشنویسی، بدون انجام تحقیقات و مطالعات گسترده و منظم در مورد چگونگی پیدایش و سیر تکاملی و ساختاری هر کدام از آنها امکان‌پذیر نیست. متأسفانه تاکنون تحقیقات در خور توجه و نظام یافته‌ای ‌در این زمینه صورت نپذیرفته است.

برای شناخت و کشف ویژگی‌های ‌انواع خوشنویسی و این که هر کدام چه احساساتی را در بیننده بر می‌انگیزانند و تداعی کننده چه مفاهیمی هستند می‌باید از دو بخش متفاوت اما مکمل مدد جست. این دو بخش عبارتند از ١. تاریخ و پیشینه انواع خوشنویسی ۲. دانش بصری و مبانی هنرهای تجسّمی.

١. بخش اول که تاریخ، پیشینه و موارد کاربردی خوشنویسی را در گذشته در بر می‌گیرد، ما را در شناخت هویت نمادین انواع خوشنویسی یاری می‌دهد. برای مثال تاریخچه و پیشینه کاربردی خوشنویسی نسخ و ثلث که همواره برای نگارش آیات آسمانی و متون دینی در تمدن‌ها و ممالک اسلامی به کار می‌رفته ما را به هویت نمادین آن آگاه می‌سازد.

به عبارت دیگر هر نوع نوشته‌ای ‌که با خوشنویسی نسخ و ثلث پدید آمده باشد برای همه اقوام و ملل تداعی کننده فرهنگ اسلامی و اثری دینی و آیینی است. شناخت پیشینه و موارد کاربردی خوشنویسی موجب می‌شود تا هنرمندان در به کار‌گیری ‌انواع خوشنویسی هویت نمادین آنها را مورد توجه قرار داده، بر ارزش بیان بصری آثار خویش بیفزایند.

۲. بخش دوم در شناخت ویژگی‌های ‌انواع خوشنویسی و چگونگی به کارگیری درست آن در آثار فرهنگی و هنری، توجه به دانش بصری و مبانی هنرهای تجسمی است. کسب دانش بصری که خصوصیات و ویژگی‌های ‌عناصر بصری (نقطه، خط، سطح، حجم، رنگ، تاریکی و روشنایی، جهت، حرکت، ریتم، تعادل، بافت و ...) را به تنهایی و نیز در ارتباط با همدیگر مورد بحث قرار می‌دهد به ما کمک می‌کند تا ویژگی‌های ‌بصری انواع خوشنویسی را در حکم عناصر بصری محض مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم و تا حدودی به شناخت و کشف این ویژگی‌ها ‌نایل آییم.

برای مثال دانش بصری به ما می‌آموزد که خطوط منحنی، زیبایی، نرمی، مهربانی و شادی را به بیننده القا می‌کند. همین ویژگی‌های ‌خطوط منحنی، ما را در شناخت خوشنویسی نستعلیق و ویژگی‌های ‌ساختاری آن که سرشار از خطوط منحنی است یاری می‌دهد. همچنین است شناخت خصوصیات خطوط افقی، مایل و عمودی، و ارتباط آنها با همدیگر و مطالعه سایر عناصر بصری و در یک کلام، ورود در حوزه دانش بصری و استفاده از آن در جهت شناخت ویژگی‌های ‌عناصر خوشنویسی و بهره‌گیری ‌صحیح از این عناصر در جهت تقویت بیان هنری در آثار خوشنویسی و هر نوع اثر هنری و کالای فرهنگی که عناصر خوشنویسی در آن به کار گرفته می‌شود.

با توجه به هویت نمادین و ویژگی‌های ‌بصری، پاره‌ای ‌از خصوصیات انواع خوشنویسی، فهرست‌وار و به طور مختصر در ذیل آمده است. امیدواریم با انجام تحقیقات اصولی در آینده به شناخت دقیق‌تری از ویژگی‌های ‌بصری و زیبایی شناختی انواع خوشنویسی رایج دست یابیم.

کوفی: القا کننده اصالت، قداست، قدمت، معنویت، امامت، عصمت و تداعی کننده عصر پیامبر گرامی اسلام (ص) و ائمه اطهار (ع) می‌باشد.

ثلث: قداست، عظمت، صراحت، شجاعت، صلابت، جدیّت، معنویت، عبادت و حرکت را به بیننده القا می‌کند و نماد فرهنگ اسلامی است.

نسخ: نمادی از قرآن کریم است و دارای خصوصیاتی چون سادگی، صراحت، قدرت، جدیّت، قداست، معنویت، پایداری، اعتماد و دانش است.

نستعلیق: سادگی، زیبایی، تناسب، اصالت، نرمی، شادی، عطوفت، آرامش، انعطاف‌پذیری، دوستی، عرفان، صداقت، پاکی، عشق و اعتماد را به بیننده القا می‌کند و نماد فرهنگ ایرانی و خط فارسی است.

شکسته نستعليق: این نوع خوشنویسی آزادی، رهایی، مهربانی، شادی، عشق، حرکت، پریشانی، ظرافت، همدلی و جوانی را به بیننده القا می‌کند.

ویژگی‌هایی که در مورد انواع خوشنویسی برشمردیم همیشه ثابت نیست و در ترکیب‌بندی‌ها و موقعیت‌های مختلف شدت و ضعف هر کدام از ویژگی‌ها ‌متغیر است.

اکنون با توجه به ویژگی‌های ‌بصری ۵ نوع خوشنویسی که در این جلسه مطرح شد به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.

۱. در طراحی برای پوستر «جشنواره نقاشی جهان اسلام» استفاده از کدام نوع خوشنویسی مناسب است؟

۲. در طراحی پوستری با موضوع «صنعت گردشگری در ایران» از چه نوع خوشنویسی باید استفاده کرد؟

۳. اگر از شما بخواهند برای کتاب داستان اصحاب کهف طرح روی جلد تهیه کنید و در آن از خوشنویسی استفاده کنید، چه نوع خوشنویسی را در این مورد به کار می‌گیرید؟

۴. چه نوع خوشنویسی برای استفاده در طراحی پوستری برای «جشنواره شعر نو» مناسب است؟

انواع قالبهای خوشنویسی

انواع قالب‌های خوشنویسی ایرانی

انواع قالب‌های خوشنویسی ایرانی

هنر خوشنویسی ایرانی دارای زیرمجموعه های بسیاری است و در این کشور از محبوبیت زیادی برخوردار است. در مطالب قبل در مورد هنر خوشنویسی ایرانی صحبت کردیم. در این مطلب نیز به انواع قالب های خوشنویسی پرداخته و آنها را به خوبی مورد بررسی قرار می دهیم.

آشنایی با چلیپا

جلیبا، یکی از قالب‌های رایج در خوشنویسی به ویژه خوشنویسی نستعلیق است که در زمان‌های گذشته بسیار مورد استفاده خوشنویسان قرار گرفته است. این قالب، یکی از مناسب‌ترین قالب‌ها برای خوشنویسی و اجرای یک قطعه و تابلوی خوشنویسی در یک صفحه بوده است. در این قالب چهار مصرع شعر در چهار خط زمینه هم اندازه به صورت مایل در حدود ۴۵ درجه نسبت به خط افقی خوشنویسی می‌شود به طوری که شروع و پایان سطر اول با سطر سوم، و سطر دوم با سطر چهارم در یک امتداد عمودی قرار می‌گیرند.

خط زمینه‌های مایل، به خوشنویسی امکان می‌دهد که مصرع‌ها را با قلم درشت‌تر ‌در یک صفحه بنویسد. به همین دلیل یکی از زمینه‌های پیدایش قالب چلیپا را می‌توان در حاشیه نویسی کتاب‌ها در زمان‌های گذشته یافت که مطالعه کنندگان کتاب نظرات خود را در مورد مطالب آن در حاشیه‌های سفید صفحات می‌نوشتند و چون عرض این حاشیه‌ها کم بود به ناچار برای آنکه یادداشت‌ها در سطرهای طولانی‌تر ‌نوشته شود سطرها به صورت مایل حاشیه نویسی می‌شد.

از طرفی، به دلیل آنکه بیشتر آثار نقاشی و خوشنویسی در کتاب آرایی به کار می‌رفت و صفحات کتاب‌ها معمولا بزرگ نبودند و نیز با توجه به کمبود کاغذ در گذشته این قالب مورد توجه قرار گرفت و بعدها به طور مستقل برای خلق آثار خوشنویسی به کار رفت تا اینکه در قرن‌های دوازده و سیزده هجری، خوشنویسان هنرمند از جمله عبدالمجید درویش طالقانی و علی‌اکبر گلستانه در شکسته نستعلیق و میرزا غلامرضا اصفهانی و میرحسین در نستعلیق با خلق آثار خوشنویسی در قالب‌های آزاد و سیاه مشق، راه‌های تازه‌ای ‌پیش پای هنر خوشنویسی گشودند.

در این دوره قالب چلیپا تا حدودی به فراموشی سپرده شد و قالب‌های آزاد و نو به ویژه سیاه مشق‌های هنری مورد توجه قرار گرفت به طوری که تعداد آثار به جا مانده از خوشنویسان بزرگ این دوره در قالب چلیپا، به تعداد انگشتان دو دست نیست. اما در سال‌های اخیر انجمن خوشنویسان ایران که رسالت حفظ، گسترش و آموزش خوشنویسی را به موازات آموزش و پرورش بر عهده داشته و دارد قالب چلیپا را به عنوان یکی از قالب‌هایی که به جهات فنی برای اندازه‌گیری ‌و ارزیابی مهارت هنرجویان خوشنویسی مناسب است، در برنامه کار خود قرار داد و مهارت در چلیپا نویسی را در سطوح بالا (از دوره عالی تا استادی) به عنوان مهمترین بخش در آزمون‌های خوشنویسی مطرح نمود.

امروزه این قالب در کنار قالب‌های دیگر خوشنویسی و نوآوری‌های خوشنویسان هنرمند، کماکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. هر چند کاربرد آموزشی آن بیش از کاربرد هنری مورد توجه خوشنویسان امروزی است.

در ترکیب‌بندی ‌قالب چلیپا نیز ایجاد تعادل و آهنگ مناسب مهمترین اصل به شمار می‌رود. برای آشنایی هر چه بیشتر شما با انواع ترکیب‌بندی ‌در چلیپا، چند نمونه از آثار استادان بزرگ پیشین و معاصر ارائه می‌شود.

آشنایی با کتابت

کتابت را می‌توان مهمترین قالب خوشنویسی در گذشته به شمار آورد. می‌دانیم که امر مهم و خطیر تکثیر و نسخه برداری از کتاب‌ها و رسالات و متون مختلف پیش از ورود صنعت چاپ به کشورمان به صورت دستی و به وسیله کاتبان خوش‌خط و خوشنویس انجام می‌پذیرفت. از این رو، خوشنویسان سهم انکارناپذیری در تکثیر و حفظ و نگهداری کتب مختلف و ترویج علوم داشته‌اند که توجه به آن می‌تواند اهمیت امر کتابت را نمایان سازد. نسخه برداری از کتاب‌ها، رسالات و متون گوناگون را که با خط ریز انجام می‌شده است، در اصطلاح خوشنویسی «کتابت» می‌گویند. هر چند در دوره‌های گذشته به دلیل حجم زیاد کار در اغلب موارد امر کتابت به ناگزیر با سرعت و شتاب همراه بود، با این حال، خوشنویسان بزرگ آثار ارزشمندی از خود به یادگار نهاده‌اند که از جهت خوشنویسی و دقت در کتابت در زمره شاهکارهای هنری به شمار می‌روند.

بخش عمده این آثار هنری بی‌بدیل، قرآن‌های بسیار نفیس و کتاب‌های شعر را در برمی گیرد. با ورود صنعت چاپ به ایران، امر کتابت و نسخه برداری به طور کلی متحول شد و این وظیفه خطیر را صنعت چاپ و حروف سربی بر عهده گرفت و از آن پس تنها در اندک مواردی از کتابت دستی استفاده شد. در این دوران فقط برخی از کتاب‌ها که از اهمیت ویژه‌ای ‌برخوردار بودند به دست خوشنویسان، کتابت و سپس برای تکثیر به ماشین چاپ سپرده می‌شد که این روند تا به امروز کماکان ادامه دارد.

با ورود فن‌آوری چاپ و حروف‌چینی فرصتی طلایی برای خوشنویسان فراهم آمد تا فارغ از کتابت‌ها و نسخه برداری‌های حجیم، به جنبه‌های تصویری و تجسمی خوشنویسی اهمیت بیشتری داده، خلاقیت، توان، ابتکار و نوآوری خود را در زمینه‌های هنری خوشنویسی به کار گیرند. همین امر موجب شد تا در سال‌های اخیر آثار هنری ارزشمندی در زمینه خط و خوشنویسی و ارتباط آن با سایر هنرهای تجسمی همچون نقاشی و گرافیک و غیره پدید آید (که در جلسات بعد در این مورد مطالب بیشتری ارائه خواهد شد).

همچنین این فرصت موجب شد تا خوشنویسان معاصر در جهت تکامل کیفی انواع خوشنویسی، چه در زمینه حروف و کلمات و چه در زمینه ترکیب‌بندی، به تجربیات تازه‌ای ‌دست زنند و به موفقیت‌های چشمگیری نایل آیند. این موفقیت‌ها در کیفیت کتابت نیز تأثیر گذاشت.

امروزه با استفاده از فن‌آوری رایانه‌ای می‌توان متون و کتاب‌های مختلف را به خط نستعلیق حروف‌چینی و کتابت کرد. همچنان که این مهم در سال‌های اخیر از سوی وزارت آموزش و پرورش در برخی از کتاب‌های درسی صورت پذیرفته است. تعمیم این شیوه در کلیه کتاب‌های درسی و مجلات و روزنامه‌ها می‌تواند پیامدهای بسیار مثبتی در جهت خوش‌خطی دانش آموزان و عموم به همراه داشته باشد. زیرا مطالعه پیوسته کتاب‌ها و متن‌هایی که با خط خوش نوشته شده باشند نوعی مطالعه بصری و مشق نظری غیر مستقیم است که در خوش‌خطی خوانندگانش بسیار مؤثر است.

آشنایی با سیاه مشق

در گذشته، حاصل صفحات تمرینی خوشنویسان را که حروف و کلمات در آنها به صورت متوالی و فشرده تکرار می‌شد، «سیاه مشق» می‌گفتند، خوشنویسان، این تمرینات را صرفا برای کسب مهارت بیشتر و به اصطلاح، گرم کردن دست انجام می‌دادند که به نوعی صرفه جویی در مصرف کاغذ را نیز به همراه داشت. به مرور زمان خوشنویسان خلاق و هنرمند دریافتند که برخی از این صفحات دارای زیبایی خاصی هستند و اگر در ترکیب‌بندی ‌این کلمات تکراری بر روی صفحه دقت بیشتری اعمال شود، می‌تواند به خلق آثاری بدیع و زیبا بینجامد.

هر چند این نگاه هنری به سیاه مشق ظاهرا از قرن یازدهم هجری کماکان آغاز شده و برخی آثار سیاه مشق به دست آمده از آن دوران نشان دهنده چنین دیدگاهی است، اما نقطه عطف سیاه مشق‌های هنری را بی‌گمان در قرن سیزدهم و در آثار میرزا غلامرضا و میر حسین باید یافت. در این دوره که با ورود صنعت چاپ به ایران همزمان است، میرزاغلامرضا اصفهانی با هوش سرشار خود دریافت که می‌باید بیش از پیش به جنبه‌های تجسمی و تصویری خط پرداخت. از این رو قالب سیاه مشق را برگزید و به خلق آثاری ماندگار نایل آمد.

او پیش و بیش از آنکه به خوانا بودن اثر توجه داشته باشد به زیبایی آنها و ترکیب‌بندی ‌کلمات به مثابه عناصری بصری در صفحه اهمیت می‌داد. از این جهت او را می‌توان آغازگر حرکتی نو در هنر خوشنویسی به شمار آورد که به پیدایش حرکت‌های نوین در دوره معاصر انجامیده است. امکانات نامحدود سیاه مشق در ترکیب‌بندی‌ها، موجب شده است که امروزه بسیاری از خوشنویسان نوگرا و خلاق در آفرینش آثار خود به نوعی از آن بهره گیرند.

تمرین منزل

در یک کادر cm ۱۵×۱۵، عبارت «زندگی رسم خوشایندی است» را به صورت سیاه مشق با ترکیب‌بندی ‌دلخواه اجرا کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. در یک کادر cm ۱۵×۱۵ عبارت «آب را گل نکنیم» را به صورت سیاه مشق و با ترکیب‌بندی ‌دلخواه اجرا کنید.

۲. ترکیب‌بندی ‌سیاه مشق را با خطوط ساده نمایش دهید.

آشنایی با نقاشی‌خط

نقاشی‌خط، پدیده‌ای ‌معاصر در حوزه هنرهای تجسمی است که در سال‌های اخیر در ایران و برخی از کشورهای اسلامی بروز و ظهور کرده است. گروهی آن را تلفیقی از خوشنویسی و خط با نقاشی و گرافیک می‌دانند و گروهی دیگر آن را نوعی خوشنویسی می‌دانند که در اجرای آن از تکنیک‌های نقاشی و طراحی استفاده می‌شود. هر کدام از این دو نوع تعبیر تنها بخشی از آثار نقاشی‌خط را شامل می‌شود. از این رو تعریفی ناقص از نقاشی‌خط به دست می‌دهند. برای ارائه تعریفی جامع‌تر از نقاشی‌خط، می‌توان گفت كليه آثار هنری که عناصر اصلی تشکیل دهنده آنها خط و خوشنویسی است و به صورت مسطح بر روی صفحه و با تکنیک‌های مختلف اجرا می‌شوند و در ترکیب‌بندی ‌کلی آنها حروف و کلمات در درجه اول به منزله عناصر بصری به کار گرفته می‌شوند در زمره نقاشی‌خط قرار می‌گیرند. کلیه آثار نقاشی‌خط را می‌توان به طور کلی در ۳ گروه جای داد.

الف) آثاری که به دست نقاشان پدید آمده و در آنها حروف و کلمات جایگزین اشکال و پیکره‌ها شده‌اند. به عبارت دیگر پدید آورندگان این آثار نقاشان می‌باشند.

ب) آثاری که به دست خوشنویسان پدید آمده و در اجرای آن از تکنیک‌های نقاشی و طراحی یا گرافیک استفاده شده است.

ج) آثاری که به دست خوشنویسان خلق شده و در اجرای آن فقط از تکنیک خوشنویسی یعنی قلم و مرکب استفاده شده است. برای مثال می‌توان از سیاه مشق‌های میرزاغلامرضا اصفهانی و میرحسین و برخی آثار خوشنویسان معاصر نام برد.

پدیدآورندگان آثار نقاشی‌خط در جستجوی زبان و بیانی همه فهم و جهانی برای هنر خوشنویسی و آثار خویش‌اند. آنان بر این باورند که می‌توان با استفاده از دانش بصری و شناخت ویژگی‌های ‌دیداری و تصویری انواع خوشنویسی و بهره‌گیری ‌از خواص رنگ‌ها، آثاری پدید آورد که بتواند انتقال احساسات و اندیشه‌های هنرمند به مخاطبانش را فارغ از محدودیت‌ها و گونه‌گونی زبان و خط و نژاد در هر کجای جهان ممکن سازد.

تمرین منزل

برداشت خود را از در چند سطر بنویسید.

تمرینات کارگاهی

١. خوشنویسی های ایرانی را به دقت مورد مطالعه و بررسی قرار داده، برداشت خود را از آن در چند سطر بنویسید.

۲. یکی از مفاهیم، مهربانی، شهادت، رشد، آشتی را به دلخواه انتخاب کرده سعی کنید به وسیله نقاشی‌خط آن را نمایش دهید.

اتصالات حروف در نستعلیق 2

اتصالات و ترکیب‌بندی در خط نستعلیق (بخش دوم)

اتصالات و ترکیب‌بندی در خط نستعلیق (بخش دوم)

با توجه به حالت‌های مختلف انتخاب کشیده در سطر نویسی، که در جلسه قبل با خطوط ساده نمایش داده شده بود، در این جلسه نمونه‌هایی برای هر یک به عنوان سرمشق ارائه می‌شود.

در سرمشق چه تمهیداتی به کار گرفته شده است تا کشیده «سر» در وسط سطر قرار گیرد؟

در این قسمت چند نمونه از سطر نویسی استادان معاصر را از نظر ترکیب‌بندی ‌مورد مطالعه و بحث و بررسی قرار می‌دهیم تا بیش از پیش، با انواع ترکیب‌بندی ‌در سطر آشنایی یافته، روش‌های گوناگون ایجاد تعادل زیبایی در سطر نویسی را بهتر بشناسیم.

در نمونه شكل «الف» در کلمه خواست عمدا بالاتر از جایگاه اصلی‌اش در خط زمینه قرار گرفته است. آیا دلیل آن را می‌دانید؟

در نمونه‌ی بر حرکت ضمّه و تشديد کلمه «مُدعی» تأکید شده است. از نظر بصری قرار دادن این حرکات در ایجاد تعادل کلی سطر، چه نقشی ایفا می‌کند؟

در سرمشق نمونه به نقطه‌های کلمه دریغ و جایگاه آنها توجه کنید و توضیح دهید چرا ۲ نقطه‌ی «ی» در زیر حرف «د» قرار گرفته است؟

به جایگاه ۳ کشیده اصلی در سرمشق نمونه که در منطقه‌های ۲، ۴ و ۶ قرار گرفته‌اند توجه کنید و توضیح دهید چه تمهیداتی در ترکیب‌بندی ‌این سطر به کار رفته تا کل سطر از تعادل و آهنگ مناسبی برخوردار شود؟

توضیح دهید که برای کاستن از طول سطر، چه تدابیری در ترکیب‌بندی ‌این سطر به کار رفته است؟

تمرین منزل

عبارت: «با پاداش دادن به نیکوکار، بد کار را بیازار» را که از فرموده‌های گوهربار امام علی (ع) است، در کاغذی مرغوب و مناسب خوشنویسی کنید تا بهترین نمونه‌ها به وسیله هنرآموز محترم انتخاب و در محل‌های مناسبی از آموزشگاه نصب شود.

سرمشق الف

در این سرمشق، همانطور که مشاهده می‌شود، وجود ۲ کشیده و ۲ گردی در دو طرف سطر، موجب شده است که تقارن و تعادل در کل سطر ایجاد گردد. کشیده‌ها در منطقه‌های ۲ و ۴ قرار گرفته و به سطرآهنگی آرام و ملایم داده‌اند. به طوری که چشم از ابتدا تا انتهای سطر در یک خط افقی با موج ملایم و نرم حرکت می‌کند و از دیدن و خواندن آن احساس آرامش به انسان دست می‌دهد. اغلب سطرهای متعادل و متقارنی که همانند این سطر دارای ترکیب‌بندی ‌ساده‌ای ‌هستند این ویژگی را دارند.

سرمشق ب

این سرمشق با سرمشق الف، از جهت ترکیب‌بندی ‌و شکل کلی کاملا متفاوت است. در این سرمشق بر خلاف سرمشق اول نگاه ما، به طور افقی در سطر حرکت نمی‌کند بلکه این حرکت تقریبا به صورت زیگزاگ با موج‌های بلند است و احساسی که بعد از دیدن و خواندن آن به ما دست می‌دهد نوعی احساس شادی و میل به تحرک است. با این همه، هر دو سرمشق دارای تعادل هستند.

همانطور که مشاهده کردید، انواع ترکیب‌بندی‌ها می‌توانند احساسات مختلفی را در بیننده ایجاد کنند. به همین دلیل شناخت ویژگی‌های ‌بصری ترکیب‌بندی‌ها می‌تواند خوشنویس را در جهت بیان احساس و اندیشه اش یاری دهد.

تمرین منزل

عبارت «با دوستان مروت، با دشمنان مدارا» را در یک سطر خوشنویسی کنید. سپس آن را از جهت ترکیب‌بندی ‌مورد تجزیه و تحلیل قرار داده، در صفحه‌ای ‌توضیح دهید.

تمرینات کارگاهی

۱. از روی سرمشق الف، سه بار تمرین کنید.

۲-. از روی سرمشق ب، سه بار تمرین کنید.

ترکیب‌بندی ‌در دو سطری‌ها

یکی دیگر از قالبهای رایج در خوشنویسی، بویژه خوشنویسی نستعلیق، قالب دو سطری است.

در این قالب، دو سطر را که معمولا ۲ مصرع از یک بیت می‌باشد، بر روی دوخط زمینه هم اندازه که به موازات هم رسم شده است طوری خوشنویسی می‌کنند که شروع و پایان هر دو سطر در امتداد یک خط عمودی قرار گیرد. فاصله مابین دو سطر بستگی به طول سطرها دارد. اگر طول سطرها کوتاه باشد این فاصله ۹ تا ۱۲ نقطه و در صورتی که طول سطرها زیاد باشد این فاصله تا ۱۵ نقطه متغير و مجاز است. در هر حال، فاصله دو سطر باید به گونه‌ای ‌انتخاب شود که در نهایت، وحدت کلی دو سطر به عنوان یک واحد دو سطری حفظ شود.

انتخاب جایگاه کشیده‌ها در قالب دو سطری همانند تک سطری است. با این تفاوت که در این قالب روشهای متنوع و متعددی برای ایجاد تعادل در ترکیب‌بندی ‌وجود دارد. در این جلسه فقط دو نوع ترکیب‌بندی ‌که در اولویت ۱هستند، مورد بررسی قرار می‌گیرند.

در نمونه‌ها، بهترین نحوه ترکیب‌بندی ‌و جایگاه کشیده‌ها در قالب دو سطری با خطوط ساده نمایش داده شده است.

اگر یک کشیده در هر سطر مورد نظر است بهترین حالت انتخاب کشیده در منطقه ۳ هر دو سطر می‌باشد.

اگر دو کشیده در هر سطر مورد نظر باشد بهترین حالت انتخاب کشیده‌ها در منطقه‌های ۲ و ۴ هر دو سطر می‌باشد.

آیا می‌توانید توضیح دهید چرا این دو نوع ترکیب‌بندی ‌در اولویت اول قرار دارند؟

تمرین منزل

بیت «زمانه قرعه نو می‌زند به نام شما   خوشا شما که جهان می‌رود به کام شما» را در ۲ نوع ترکیب‌بندی اولویت ۱ خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. از روی تمامی کلمات و اتصالات جدید در سرمشق‌های دو سطری این جلسه، سه بار تمرین کنید.

۲. از سرمشق‌های دو سطری این جلسه، دو بار خوشنویسی کنید.

سرمشق‌های دو سطری

در جلسه نوزدهم با دو نوع ترکیب‌بندی ‌در دو سطری‌ها که در اولویت اول قرار داشتند آشنا شدید و سپس به بررسی و تمرین پرداختید. در این جلسه، انواع ترکیب‌بندی ‌دو سطری را که در اولویت دوم قرار دارند مورد مطالعه، بررسی و تمرین قرار می‌دهیم.

در این بخش، دو نمونه از ترکیب‌بندی ‌دو سطری که از آثار استاد امیرخانی (معاصر) انتخاب شده است، ارائه می‌شود، تا شما فراگیران عزیز با مطالعه دقیق آنها تدابیر و ابتکارات به کار رفته در این نمونه‌ها را مورد بررسی قرار داده و به سؤالات مطرح شده پیرامون هر کدام، با مباحثه و تبادل نظر پاسخ گویید.

در نمونه در برخی موارد نقطه‌ها حذف و در برخی موارد نقطه‌های اضافی درج شده است. آیا می‌توانید دلیل آن را کشف کرده، توضیح دهید؟

در سطر اول، تا کشیده‌ی «پیوسته» حروف و اجزا با فاصله نوشته شده اما در سطر دوم این فاصله‌ها تا کلمه «است» کمتر شده است و «الف» كلمه‌ی «است» بر روی «هی» سوار شده است. علت این اقدام را توضیح دهید.

جایگاه و منطقه کشیده‌های دو سطر را با شماره منطقه مربوط مشخص کنید.

در نمونه جایگاه کشیده‌ها را با شماره منطقه مربوط مشخص کنید. (در سطر اول جزء «ست» هم کشیده محسوب می‌شود.)

ترکیب‌بندی ‌نمونه را با خطوط ساده نمایش دهید.

تمرین منزل

بیت «گل بود و سبزه بود و سرود پرنده بود     در آفتاب گرمی شادی دهنده بود» را در یکی از ترکیب‌بندی‌های اولویت ۲ خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. هر یک از کلمات و اتصالات جدید سرمشق‌های این جلسه را، دو بار خوشنویسی کنید. ۲. از روی سرمشق‌های این جلسه یک بار با دقت خوشنویسی کنید.

سرمشق‌های دو سطری

در این جلسه اولویت سوم از انواع ترکیب‌بندی ‌دو سطری و توضیحاتی پیرامون سایر موارد ارائه می‌شود.

در نمونه اولویت سوم از ترکیب‌بندی‌های دو سطری با خطوط ساده نمایش داده شده است.

در سرمشق نمونه، چه تمهیداتی به کار رفته است تا در کشیده کلمات «پیوسته» و «نمیگردی» در زیر هم و منطقه ۲ قرار گیرند؟

اگر در سطر دوم به جای کلمه نمیگردی، کلمه‌ی پنهان به صورت کشیده نوشته می‌شد چه اشکالاتی در ترکیب‌بندی ‌کلی این دو سطری به وجود می‌آمد؟

نکته: در نمونه، حرف «س» در کلمات پرسیمت در هر دو سطر به صورت کشیده نوشته شده است که این عمل نه تنها به ایجاد تعادل در کل ترکیب‌بندی ‌منجر شده است بلکه آهنگ و ریتم چشم‌نوازی بدان بخشیده است که اگر این کلمات با دندانه نوشته می‌شد چنین آهنگ موزونی پدید نمی‌آمد.

برخی از اشعار و جملات، در هیچ کدام از ترکیب‌بندی‌های مطرح شده تک سطری و دو سطری، قابل اجرا نیستند. این گونه سطرها را در اصطلاح خوشنویسی «سطرها یا ترکیب‌بندی‌های ناموافق» می‌گویند که ایجاد تعادل در آنها به وسیله انتخاب کشیده‌های مناسب ممکن نیست. به همین دلیل در چنین مواردی باید با تأمل بیشتر در ترکیب‌بندی ‌آنها و استفاده از ابتکار و خلاقیت فردی تلاش شود تا تعادل نسبی و هماهنگی قابل قبولی در شاکله کلی آنها ایجاد گردد. بدیهی است که اگر در چنین مواردی ناگزیر به سطر نویسی در قالب تک سطری و دو سطری نباشیم از قالب‌های دیگر و ترکیب‌بندی‌های آزاد بهره می‌گیریم.

در برخی موارد خوشنویسان از دو کشیده روی هم در ترکیب‌بندی‌های تک سطری و دو سطری و چلیپا استفاده می‌کنند. این عمل می‌تواند در هر نوع ترکیب‌بندی ‌سطری که قابلیت کشیده‌های روی هم داشته باشد اعمال شود مشروط بر این که تعادل و هماهنگی و آهنگ کلی ترکیب‌بندی ‌را مخدوش نسازد.

نکته: کشیده‌هایی که در بالای منطقه ۵ قرار می‌گیرند به عنوان کشیده‌های فرعی در بسیاری از ترکیب‌بندی‌های سطری قابل اجراست.

توضیح: حروف تخت کوتاه، چه به صورت متصل و چه به صورت منفرد، می‌توانند جایگزین یک کشیده در سطر باشند. در چنین مواردی بهتر است طول حروف تخت کوتاه اندکی بیش از ۵ نقطه (حدود ۶ نقطه) نوشته شود.

تمرین منزل

مصرع «هر کسی بر حسب فهم گمانی دارد» را با استفاده از کشیده‌های روی هم (موازی) ترکیب‌بندی ‌و خوشنویسی کنید.

اتصالات و ترکیب بندی در نستعلیق 1

اتصالات و ترکیب‌بندی در خط نستعلیق (بخش اول)

اتصالات و ترکیب‌بندی در خط نستعلیق (بخش اول)

در این جلسه نحوه اتصال حروف «ج چ ح خ» را به حروف دیگر، مورد بررسی قرار داده، شکل‌های مختلف این حروف را در نستعلیق مطالعه کرده، موارد کاربرد هر کدام را با استفاده از قواعد و راهکارهایی ساده خواهیم آموخت.

هرگاه هر یک از حروف «ج چ ح خ» در اول کلمه یا بخشی از کلمه واقع شود که به حرف ماقبل خود وصل نباشد در ۳ شکل نوشته می‌شود که هر کدام در موارد خاص به کار می‌رود. در این حال، حرکت و حرف بعدی شکل آن را مشخص می‌کند.

حالت اول: هرگاه، حرکت قلم بعد از «ج چ ح خ» به طرف راست برگردد، از شکل «ح ساده» استفاده می‌کنیم.

حالت دوم: هرگاه، حروف «ج چ ح خ» در اول کلمه یا بخشی از کلمه بیاید که به حرف ماقبل خود متصل نباشد و ادامه سر این حروف به طرف پایین یا افقی به طرف چپ باشد به شکل «ح گره‌دار» نوشته می‌شود.

حالت سوم: هرگاه حروف «ج چ ح خ» در اول کلمه یا بخشی از کلمه، طوری واقع شود که به حرف ماقبل خود متصل نباشد و حرکت بعدی آن به طرف بالا باشد به شکل «ح بسته» نوشته می‌شود.

نکته: هرگاه، هر یک از حروف «ج چ ح خ» در وسط کلمه بیاید به طوری که به حرف ماقبل و مابعد خود متصل باشد اگر حرکت بعد از این حروف، برگشت به طرف راست باشد به صورت «ح ساده» و در بقیه موارد به صورت «ح افقی» نوشته می‌شود.

ضمنا در کلیه مواردی که حروف «ج چ ح خ» در آخر کلمه واقع شده باشند، چه به صورت متصل مانند کلمه «صبح» و چه به صورت منفرد مانند کلمه «سُرخ»، به شکل «ح ساده» نوشته می‌شوند.

تمرین منزل

در یک کادر مربع cm ۲۰×۲۰ با تکرار نام مبارک «محمد (ص)» در رنگ‌بندی ‌و ترکیب‌بندی ‌دلخواه، قطعه‌ای ‌زیبا خلق کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. از تمامی اتصالات این جلسه، سه بار تمرین کنید.

۲. هر یک از کلمات «خدا، ناجی، خبر، جمال، خلوص، چتر، خنک، مجد، نجات، نجوم، نجم و حجاب» را به طور متوالی، دو بار خوشنویسی کنید.

٣. اتصالات حرف م به حروف دیگر را به دقت مطالعه کرده، موارد استفاده از «م چهارگوش»، «م گرد» و «م سه گوش» را به صورت مختصر بنویسید و از هر یک، سه بار تمرین کنید.

کشیده‌ها با «مدّات» در خوشنویسی نستعلیق از اهمیت ویژه‌ای ‌برخوردارند. ساختار افقی و نسبتا بزرگ کشیده‌ها، ارزش بصری و نقش تعیین کننده آنها را در هر نوع ترکیب‌بندی ‌قطعات خوشنویسی، اعم از آثار سنتی یا مدرن، چنان ممتاز و برجسته ساخته است که خوشنویسان در ترکیب‌بندی ‌آثار خوشنویسی، بیش و پیش از هر چیز به چگونگی کشیده‌ها و موقعیت و جایگاه آنها در اثر توجه دارند. زیرا علاوه بر اینکه کشیده‌ها نقش اساسی در ایجاد تعادل، تقارن، ریتم و آهنگ کلی اثر خوشنویسی ایفا می‌کنند، دارای بیان هنری بسیار نیرومندی نیز هستند که در موقعیت‌های مختلف می‌توانند آرامش، سکوت، ابدیت، رشد، وصال، بردباری و بسیاری حالات و احساسات دیگر را به بیننده القا کنند.

در جلسات قبل حروفی را که به صورت منفرد و بدون اتصال به حروف دیگر قابلیت کشیده نوشتن داشتند فرا گرفتیم که «حروف تخت»، «س، ش» و «ی برگردان» را در بر می‌گرفت. در این جلسه کشیده‌های متصل را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

کشیده‌های متصل را می‌توان به طور کلی در دو گروه جای داد:

الف) کشیده‌های کامل

ب) کشیده‌های کم شیب

الف) کشیده‌های کامل

کشیده‌های کامل، ۷ تا ۱۰ نقطه طول و ۲ نقطه شیب دارند و در مواقعی که اتصال پایانی کشیده مستقیما به طرف بالا حرکت نکند نوشته می‌شوند.

ب) کشیده‌های کم شیب

کشیده‌های کم‌ شیب، ۷ تا ۱۰ نقطه طول و ۱ تا ۵/۱ نقطه شیب دارند و در کلماتی که اتصال پایانی کشیده به طرف بالا حرکت کند نوشته می‌شوند.

نکته: در کلماتی که دارای حروف متصل بیشتری هستند (مانند صبحدم، هیچکس) و یا به حروف تخت ختم شوند (مانند سنگ، شیب و ...) هر دو گروه از کشیده‌ها اندکی کوتاه‌تر نوشته می‌شوند و نیز، اندکی از شیب آنها کاسته می‌شود.

توضیح: در خوشنویسی نستعلیق نباید کشیده‌ها مستقیما به «ق بزرگ» (آخر) و «و» و حروف تخت وصل شوند؛ مانند کلمات شور، عشق، شب، شک. در این کلمات، حرف «ش» را نمی‌توان کشیده نوشت (هر چند برخی از خوشنویسان در مواردی نادر چنین کشیده‌هایی نوشته‌اند).

تمرین منزل

در یک کادر مستطیل ۲۵×۱۰ مصرع «خوشا شما که جهان می‌رود به کام شما» را خوشنویسی کنید. سپس اجزای سطر را از نظر ارزش بصری در ۳ درجه گروه‌بندی ‌کرده، در ذیل سطر بنویسید.

تمرینات کارگاهی

۱. از تمامی کشیده‌های این جلسه، یک سطر تمرین کنید

٢. كلمات «مشتاق، مشاوره و مقصد» را به صورت کشیده بنویسید.

ترکیب‌بندی ‌در سطرنویسی

در جلسات گذشته، تا حدودی با سطرنویسی که یکی از ساده‌ترین ‌و رایج‌ترین قالب‌ها در خوشنویسی است آشنا شدید و عملا چند سطر را ترکیب‌بندی ‌و خوشنویسی کردید. در این جلسه پیرامون نحوه ترکیب‌بندی ‌و چگونگی انتخاب کشیده‌ها در سطرنویسی، مطالب بیشتری خواهید آموخت.

زیبایی و چشم‌نوازی یک سطر به عوامل متعددی بستگی دارد که در جلسه ششم، چهار اصل اولیه (یعنی، رعایت قواعد در تک تک اجزای سطر، ایجاد فاصله‌های یکنواخت مابین آنها، قرار دادن اجزای سطر در جایگاه مقرر بر خط زمینه و صعود آخرین جزء سطر) را آموختیم. اما نمی‌توان تنها با رعایت این چهار اصل به ترکیب‌بندی ‌صحیح و زیبا دست یافت. مهمترین اصل، علاوه بر اصول یاد شده، در ترکیب‌بندی ‌یک سطر اصل تعادل است. بدین معنی که اگر سطر را به وسیله یک خط عمودی از وسط به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم، دو طرف از نظر سبکی و سنگینی هم‌وزن باشند، ساده‌ترین ‌روش برای ایجاد تعادل در سطر نویسی استفاده از تقارن است. در سرمشق‌های سطر نویسی جلسات گذشته دیدیم که کشیده‌ها نقش اصلی و اساسی در ایجاد تعادل و تقارن یک سطر ایفا می‌کنند. به همین دلیل، انتخاب درست کشیده‌ها و قرار دادن آنها در جایگاه مناسب سطر مهمترین مرحله ترکیب‌بندی ‌در سطر نویسی است.

برای آنکه بتوانیم کشیده‌ها را به درستی انتخاب کنیم و آنها را در جایگاه مناسبی قرار دهیم و در نهایت به ترکیب‌بندی ‌زیبا و چشم‌نوازی در سطر دست یابیم، ابتدا سطر را به ۵ قسمت مساوی تقسیم می‌کنیم و هر قسمت را با شماره‌ای مشخص می‌سازیم.

حال بهترین حالت‌های انتخاب کشیده یا کشیده‌ها را در سطر که با استفاده از خطوط ساده، به ترتیب اولویت بر روی مناطق پنج‌گانه‌ی سطر نمایش داده شده است با دقت مورد مطالعه و بررسی قرار دهید و به خاطر بسپارید.

همانطور که در دو حالت الف و ب مشاهده می‌شود بهترین قسمت از سطر برای یک کشیده، منطقه ۳ یعنی وسط سطر و برای دو کشیده، منطقه ۲ و ۴ می‌باشد. اگر جمله یا مصرعی که می‌باید در قالب سطر نویسی اجرا شود، قابلیت و امکان ترکیب‌بندی ‌در دو حالت اولویت اول را نداشت به ناچار باید از اولویت دوم در انتخاب کشیده‌ها استفاده کرد.

نکته: انتخاب کشیده در اول سطر (منطقه ۱)، و آخر سطر (منطقه ۵) در قالب‌های سطر نویسی جایز نیست؛ چرا که این نوع ترکیب‌بندی، تعادل سطر را به هم می‌ریزد و چشم را آزار می‌دهد.

توضیح: بدیهی است که راهکارهای فوق برای قالب سطر نویسی توصیه شده است. یک عبارت کوتاه و مصرعی شعر را می‌توان در قالب‌های گوناگون و متنوع از قبیل ترکیب‌بندی ‌در مستطیل، بیضی، سطر مایل، سطر منحنی صعودی و ... نیز اجرا کرد که ایجاد تعادل و ریتم در هر کدام با روش‌های متفاوت و متعددی صورت می‌پذیرد. همچنین، برخی سطرها از وجود کلماتی که قابلیت کشیده نوشتن را دارند عاری هستند. در این گونه موارد نیز باید به ترکیب‌بندی‌های ابتکاری روی آورد.

نحوه انتخاب ۳ کشیده در یک سطر

در برخی موارد می‌توان ۳ کشیده در یک سطر انتخاب کرد. در این گونه موارد، بهتر است سطر را به ۷ قسمت مساوی تقسیم کنیم و منطقه‌های ۲، ۴ و ۶ را برای کشیده نوشتن برگزینیم.

تمرین منزل

از کتاب‌های خوشنویسی و منابع دیگر، به گونه‌ای ‌۶ نمونه سطر نویسی انتخاب کنید که هر سطر نمایانگر یکی از حالت‌های اولویت ۱ (۲سطر)، اولویت ۲ (۲ سطر) و ۳ کشیده در یک سطر باشند. سپس از آنها فتوکپی تهیه کرده، ترکیب‌بندی ‌هر سطر را با خطوط ساده نمایش دهید و منطقه‌های کشیده را با شماره مربوط مشخص کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. عبارت «توانا بود هر که دانا بود» را در یکی از حالات اولویت ۱ ترکیب‌بندی ‌و خوشنویسی کنید.

۲. عبارت «با یار آشنا سخن آشنا بگو» را در یکی از حالات اولویت ۱ ترکیب‌بندی ‌و خوشنویسی کنید.

آشنایی با سطر نویسی 2

آشنایی با سطرنویسی و تمرین حروف الفبا (بخش دوم)

آشنایی با سطرنویسی و تمرین حروف الفبا (بخش دوم)

یکی از هنرهای زیبای ایرانیان هنر خوشنویسی است که از سال های پیش در کشور ایران وجود داشته و با روح و جان مردم عجین شده است. این هنر دارای تاریخی طولانی بوده و هنرمندان بسیاری را در دل خود جای داده است. در این مطلب به ادامه آشنایی با سطرنویسی و تمرین در حروف الفبای فارسی می پردازیم.

آموزش الفبا (حروف گرد)

شکل «ی» یکی از زیباترین شکل‌های نستعلیق است. حرکت مارپیچی S که از حرکت‌های بسیار زیبا و جذاب در هنرهای تجسمی است ترکیب کلی شکل «ی» را تشکیل داده است.

این شکل با ۳ حرکت قلم اجرا می‌‌شود و حرکت آخر آن که گردی «ی» را در بر می‌‌گیرد، اندکی از حروف گرد قبلی کوچکتر نوشته می‌‌شود و گودی سمت چپ آن، ۵/۰ نقطه بیشتر از گردی‌های قبلی (یعنی ۵/۲ نقطه) می‌‌باشد.

نحوه اجرای شکل «ی»

ابتدا نقطه‌های راهنما را به صورت ۳ نقطه عمودی قرار می‌دهیم. سپس قلم را با زاویه ۶۳ درجه در ۳ نقطه بالاتر از خط زمینه قرار داده، با اشاره‌ای ‌مختصر به طرف بالا و حرکت در جهت چپ و پایین با اندکی قوس، حرکت اول را انجام می‌‌دهیم. ارتفاع این حرکت حدود ۲ نقطه می‌‌باشد. حرکت دوم را با حرکت قلم به طرف راست، با اندکی شیب و به صورت پیچ‌دار به اندازه یک نقطه اجرا می‌‌کنیم. حال در حرکت سوم، گردی «ی» را که اندکی از شكل پایه کوچکتر و انتهای آن نیم نقطه بیشتر است می‌‌نویسیم و شکل را کامل می‌‌کنیم.

نکته: کلیه حروف گردی که از راست به چپ نوشته می‌‌شوند (ن ق ل س س کشیده ص ی) در قسمت ماقبل آخر و قبل از اتصال به گردی، حالت عمودی دارند.

تمرین منزل

عبارت یا جمله‌ای ‌کوتاه را که در آن حرف «ی» به کار رفته باشد در یک کادر مستطیل ۱۰×۳۰ خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

١. شکل «ی» را ۵ سطر تمرین کنید.

۲. هر یک از کلمات «بازی، روان و ارادت» را، یک سطر خوشنویسی کنید.

۳. دو کلمه ساده را که در آن حرف «ی» به کار رفته باشد پیدا کنید و از هر کدام دو سطر خوشنویسی کنید

در سرمشق این جلسه که یک سطر کوتاه می‌‌باشد حرف «ی» به حالت برگردان نوشته شده است، این نوع «ی» معمولا در آخر سطر و در قسمت بالای آخرین اجزای سطر نوشته می‌‌شود، کشیده این شکل از چپ به راست اجرا می‌‌شود و از ۵/۰ تا ۱ نقطه شیب دارد. طول آن از ۹ تا ۱۱ نقطه متغیر است. این شکل را «ی» معکوس نیز می‌‌گویند.

تمرین منزل

عبارت «ای آفتاب تابان» را در یک صفحه A4 خوشنویسی کرده، اجزای آن را در ۳ درجه گروه‌بندی ‌‌کنید و در ذیل سطر بنویسید.

تمرینات کارگاهی

۱. شكل «ی معکوس» را سه سطر تمرین کنید.

۲. هر یک از دو اتصال جدید و اتصالات مشابه آنها را، یک سطر تمرین کنید.

۳. از روی سرمشق، ۳ بار خوشنویسی کنید.

آموزش الفبا (حروف گرد)

در این جلسه آخرین شکل‌های حروف گرد را که «ح و ع» می‌‌باشد مورد بررسی قرار می‌دهیم. با فراگیری این دو شکل، آموزش حروف الفبا پایان می‌‌یابد و در جلسات بعد، به بررسی و آموزش اتصالات، ترکیب‌بندی ‌‌در سطر، ویژگی‌های ‌‌‌‌ساختاری انواع خوشنویسی و موارد کاربردی آنها، شناخت حرکت‌های نو در خوشنویسی معاصر و ارتباط و پیوستگی هنر خوشنویسی با دیگر هنرها خواهیم پرداخت.

نحوه اجرای شکل «ح»

شکل «ح» را بهتر است با دو حرکت قلم اجرا کنیم. ابتدا نقطه‌های راهنما را به صورت ۳ نقطه عمودی بالای خط زمینه قرار داده، نوک قلم (نیش قلم) را در حدود ۲ نقطه بالاتر از خط زمینه می‌‌گذاریم و در زاویه ̊۶۳ اندکی به طرف بالا حرکت داده، سپس در ادامه با تغییر مسیر به طرف راست و در حالت تقریبا افقی به اندازه یک نقطه، طوری قلم را حرکت می‌‌دهیم که پهنای این قسمت به تدریج پهن‌تر شود و در پایان، تا  پهنای قلم ضخامت پیدا کند، حال، با یک تغییر مسیر دیگر، قلم را در جهت پایین و چپ به صورت قوس‌دار تا یک نقطه می‌‌رانیم. در این جا، قسمت اول شكل «ح» تمام می‌‌شود. در حرکت دوم با اتصال شکل پایه حروف گرد که بر خلاف دیگر حروف از چپ به راست اجرا می‌‌شود شکل را کامل می‌‌کنیم. گفتنی است که قسمت گردی شکل‌های «ح و ع» اندکی بازتر و بزرگتر از دیگر حروف گرد نوشته می‌‌شوند؛ اما این اختلاف بسیار جزیی است و چندان محسوس نمی‌‌باشد.

نحوه اجرای شکل «ع»

این شکل نیز بهتر است مانند «ح» با دو حرکت قلم اجرا شود. بعد از قرار دادن ۳ نقطه راهنما در بالای خط زمینه، نوک قلم را در ۲ نقطه بالاتر از خط زمینه می‌‌گذاریم و به اندازه نیم نقطه در جهت زاویه ̊۶۳ حرکت می‌دهیم؛ سپس گره نوک «ع» را با نیش قلم شکل داده، در همان مسیر به طرف پایین حرکت می‌‌کنیم و با تغییر مسیر به طرف راست، با اندکی شیب به طرف پایین به طول  نقطه طوری قلم را حرکت می‌‌دهیم که این قسمت پهنای قلم، ضخامت پیدا کند. حال، با نیش قلم به اندازه نیم نقطه به طرف بالا و در جهت ̊۶۰ و سپس برگشت به طرف پایین و چپ به صورت مورب و اندکی قوس‌دار، قسمت اول شکل «ع» را به اتمام می‌‌رسانیم. در پایان با اتصال گردی، مانند شکل «ح»، اجرای حرف «ع» را کامل می‌‌کنیم.

تمرین منزل

در یک کادر مربع ۲۰×۲۰، دو دایره متحدالمرکز رسم کنید و شکل‌های «ح» و «ع» را در محیط این دایره‌ها و در کنار هم خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

١. هر یک از شکل‌های «ح و ع» را، سه سطر تمرین کنید .  

۲. هر یک از کلمات «سياح» (به صورت کشیده) و «ابداع» را، دو سطر خوشنویسی کنید.

٣. کلیه حروف گرد (ن ق ل س ص س کشیده ی ح ع) را به طور متوالی بنویسید و با راهنمایی‌های هنرآموز محترم، اشکالات خود را در این بخش رفع کنید.

سرمشق این جلسه را با دقت مورد مطالعه و بررسی قرار داده، با راهنمایی‌های هنرآموز محترم، در مورد پاسخ سوالات مطرح شده، بحث و تبادل نظر کنید.

نحوه اتصال حروف به حرف «ل»

خوشنویسی کلمات گل، گلاب، يل، يلدا، آمل، ملوان، بلبل را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید. سپس یکی از قواعد اتصالات در نستعلیق را که مربوط به اتصال حروف به «ل کوچک» (غیر آخر) و «ل بزرگ» (آخر) می‌‌باشد کشف کرده، عبارت ذیل را کامل کنید.

اکنون با بررسی اتصال کشیده حرف «س» به «ر» و مطالعه برخی اتصالات مشابه آن به گوشه‌ای ‌دیگر از نظم و قانونمندی حاکم بر ساختار نستعلیق پی خواهیم برد.

تمرین منزل

مصرع «آفتاب آمد دلیل آفتاب» را در یک کادر مستطیل cm ۲۵×۱۰، با به‌ کار‌گیری ‌آموخته‌های خود در سطر نویسی و با تفکر و تأمل در چگونگی ترکیب‌بندی ‌‌آن و رعایت قواعد مربوطه خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. هر یک از کلمات گل، گلاب، يل، يلدا، آمل، ملوان، بلبل را، سه بار تمرین کنید.

٢. کشیده‌ی «سر» و اتصالات مشابه آن را یک سطر تمرین کنید.

۳. سطر «ای گل سرخ باغ» را، سه بار خوشنویسی کنید.

آشنایی با سطر نویسی

آشنایی با سطرنویسی و تمرین حروف الفبا (بخش اول)

آشنایی با سطرنویسی و تمرین حروف الفبا (بخش اول)

سطر نویسی یکی از قالب‌های رایج در خوشنویسی است که منظور از آن: جمله و عبارتی کوتاه یا مصرعی شعر است که بر روی یک خط زمينه افقی خوشنویسی شود.

هر چند یک سطر از اجزای مختلف تشکیل می‌‌شود اما این اجزا باید طوری کنار هم قرار گیرند که در نهایت یک کلّ منسجم و هماهنگ را به وجود آورند. در درس‌های آینده در مورد سطرنویسی مطالب جامع‌تری ارائه خواهد شد. در این درس فقط به رعایت چهار نکته کلی در مورد سطر نویسی اشاره می‌‌شود:

١. رعایت قواعد در نگارش تک تک اجزای تشکیل دهنده سطر

٢. رعایت جایگاه اجزای سطر نسبت به خط زمینه

۳. رعایت فاصله‌های یکنواخت، بین اجزای سطر (که معمولا در حدود یک نقطه می‌‌باشد).

۴. ایجاد صعود در پایان سطر ( که با قرار دادن آخرین جزء سطر در بالاتر از جایگاه معمول آن نسبت به خط زمینه صورت می‌‌پذیرد).

اولین سرمشق سطرنویسی را با دقت مورد مطالعه و بررسی قرار داده، به سؤالات مطرح شده در مورد آن پاسخ دهید و با راهنمایی‌های هنرآموز محترم، به بحث و تبادل نظر بپردازید.

تمرین منزل

در یک کادر مربع به ابعاد cm ۱۵×۱۵، نقطه‌ها را طوری اجرا کنید که در قسمت بالا، نقطه‌ها به صورت درهم رفته و پر قرار گیرند و هر چه به طرف پایین کادر نزدیک می‌‌شوید فاصله‌ها بیشتر و از تراکم نقطه‌ها کاسته شود، به طوری که در  آخر کادر نقطه‌ای ‌وجود نداشته باشد.

تمرینات کارگاهی

١- هر یک از شکل‌های «کو»، «با» و «ک» کشیده را یک سطر تمرین کنید.

۲- سطر سرمشق را سه بار خوشنویسی کنید.

۳- هر یک از کلمات لوازم و باریک را یک سطر بنویسید.

آموزش الفبا (حروفِ گرد)

گروه حروف گرد، شکل‌های «ن، ق، ل، س، ص، س، ی، ح، ع» را شامل می‌‌شود که در این جلسه فقط شکل‌های «ن، ق، ل» آموزش داده می‌‌شود.

قبل از آنکه به نحوه‌ی اجرای شکل «ن» در نستعلیق بپردازیم لازم است حرکت دوم «ن»، که گردی آن را تشکیل می‌دهد و در تمامی حروف گرد (به استثنای ی، ح، ع که با کمی تغییر اجرا می‌‌شود) تکرار می‌‌شود، به عنوان شکل پایه حروف گرد، مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم. این شکل، حاصل حرکتی است بر حول دایره‌ای ‌به قطر ۳ نقطه که از  سمت راست آن شروع و تا  دایره (یک نقطه بالاتر از سمت راست) در سمت چپ ادامه می‌‌یابد. این حرکت در قسمت پایین، اندکی متمایل به چپ، کمی گودتر می‌‌شود. گفتنی است که خط زمینه از  دایره مزبور عبور می‌‌کند. به عبارت دیگر، حرکت شکل پایه از خط زمینه شروع می‌‌شود و تا یک نقطه بالاتر از خط زمینه ادامه می‌‌یابد. گودی این شکل در سمت راست یک نقطه و در سمت چپ ۲ نقطه خواهد بود. این شکل باید به اندازه کافی و به صورت جداگانه تمرین شود (نمونه ۱-۷).

نحوه اجرای شکل «ن»

ابتدا نقطه‌های راهنما را به صورت ۲ نقطه‌ی عمودی قرار می‌دهیم. سپس در حرکت اول یک «الفِ» ۲ نقطه می‌‌نویسیم که انتهای آن بر خط زمینه مماس شود. در حرکت دوم، شکل پایه حروف گرد را به انتهای «الف» وصل می‌‌کنیم تا شکل کامل شود.

نکته: نقطه‌ی شكل «ن» در نستعلیق جایگاه ثابت و مشخصی دارد و نمی‌‌توان آن را تغییر داد.

نحوه اجرای «ق»

نقطه‌های راهنما را همانند نقطه‌های راهنمای شکل «ن» قرار داده، سپس در ۲ نقطه بالاتر از خط زمینه، سر «ق» را مانند سر «ف» می‌‌نویسیم و با نوک قلم تا خط زمینه با اندکی قوس اما به حالت عمود ادامه می‌‌دهیم، حال شکل پایه را به آن وصل کرده، شکل را کامل می‌‌کنیم. این شکل نیز همانند شکل «ن» با دو حرکت قلم نوشته می‌‌شود.

نحوه اجرای «ل»

برای اجرای شکل «ل» همانند «ن» عمل می‌‌کنیم با این تفاوت که طول الف «ل» باید ۵/۴ تا ۵ نقطه باشد نمونه.

تمرین منزل

در مرکز یک کادر مربع به ابعاد cm ۴۰×۴۰ (از مقوای سفید) دایره‌ای ‌به شعاع cm ۴ رسم کنید، سپس شكل «ل» را که قطر گردی آن در حدود cm ۴ باشد طراحی کرده، بر روی مقوای رنگی ۱۲ بار تکرار کنید حال این ۱۲ عدد «ل» را از مقوا قیچی کرده، در محیط دایره‌ای ‌که قبلا بر روی مقوای سفید رسم کرده‌اید طوری کنار هم بچسبانید که نوک «الف» شکل‌های «ل» با محیط دایره مماس شود.

تمرینات کارگاهی

١- شکل پایه حروف گرد را با قرار دادن نقطه‌های راهنما در اول سطر، پنج سطر تمرین کنید.

۲- هر یک از شکل‌های «ن، ق، ل» را دو سطر تمرین کنید.

۳- هر یک از کلمات «باران، زورق و بال» را به صورت جداگانه یک سطر تمرین کنید (نقطه‌های راهنما در اول سطر فراموش نشود).

۴- سه کلمه جدید از حروف خوانده شده پیدا کرده، از هر کدام یک سطر خوشنویسی کنید.

در این جلسه شکل‌های «س»، «ص» و «س کشیده» را مورد بررسی قرار داده، نحوه اجرای آنها را خواهیم آموخت.

نحوه اجرای شکل «س»

ابتدا نقطه‌های راهنما را به صورت ۲ نقطه عمودی در بالای خط زمینه قرار دهید. سپس با نوک بالایی قلم، دندانه اول را با حرکتی قوس‌دار در جهت پایین و چپ اجرا کرده، در ادامه دندانه دوم را با یک برجستگی به وسیله نیش قلم و امتداد آن در جهت افقی به اندازه ۱ نقطه بنویسید و دندانه سوم را بدون برجستگی با نوک قلم تا خط زمینه به صورت عمودی ادامه دهید. حال شکل پایه را به آن وصل کرده شکل «س» را کامل کنید. گفتنی است که دندانه‌های «س» از  تا  پهنای قلم ضخامت دارد.

نحوه اجرای شکل «ص»

بعد از قرار دادن نقطه‌های راهنما، حرکت اول را که شبیه «ط» می‌‌باشد از حدود ۲ نقطه بالاتر از خط شروع کرده، قسمت زیرین سر «ص» را با  پهنای قلم با یک حرکت قوس‌دار به طرف پایین و چپ اجرا می‌‌کنیم و ادامه آن را با نوک قلم به صورت عمودی تا خط زمینه امتداد می‌‌دهیم. در پایان با اتصال شکل پایه حروف گرد، شکل «ص» را کامل می‌‌کنیم.

نحوه اجرای «س» کشیده

قسمت اول این شکل از یک کشیده و دنباله‌ای ‌به صورت عمودی به طرف پایین تشکیل شده است. برای اجرای کشیده، ابتدا قلم را با زاويه‌ی ̊۶۰ حدود ۴ نقطه بالاتر از خط زمینه قرار داده، به طول یک نقطه به حالت تقریبا افقی به طرف چپ حرکت می‌‌دهیم. سپس با شیب تندتر مانند حرکت سرکش «ک» حرکت را به طرف خط زمینه ادامه داده، به تدریج این حرکت را به حرکت افقی تبدیل می‌‌کنیم به طوری که طول قسمت شیب‌دار ‌۲ برابر طول قسمت افقی باشد. در طول این حرکت، زاویه قلم از ۶۰ درجه در شروع به ۹۰ درجه در پایان کشیده تغییر می‌‌کند. در پایان، حرکت را با نوک قلم به صورت عمودی تا خط زمینه ادامه می‌‌دهیم. (شیب این کشیده حدود ۲ نقطه خواهد بود). حال، شکل پایه حروف گرد را به آن وصل کرده، شکل را کامل می‌‌کنیم. طول کشیده «س» از ۷ تا ۱۰ نقطه متغیّر است.

نکته: تمامی کشیده‌هایی که مانند «س کشیده» بدون واسطه به گردی وصل می‌‌شوند  از طول آنها در قسمت آخر کشیده، حالت افقی دارند، اما کشیده‌هایی که مستقیما به گردی وصل نشوند در آخر از طول کشیده کمی به طرف بالا صعود می‌‌کنند. مانند دو کلمه‌ی «ستاره» و «رُستن»

تمرین منزل

یک جمله یا عبارت کوتاه را با استفاده از حروف و کلمات آموخته شده بسازید و بر روی یک خط زمینه در قالب سطر نویسی، با رعایت قواعد مربوط، خوشنویسی کنید.

تمرینات کارگاهی

۱. هر یک از شکل‌های «س، ص، س کشیده» را در سطر تمرین کنید.

۲. سه کلمه جدید که در آن حروف «س، ص، س کشیده» به کار رفته باشد پیدا کنید و از هر یک، دو سطر خوشنویسی کنید.

٣. کلمه ستاره را به صورت کشیده، یک سطر خوشنویسی کنید.

یادآوری: در اجرای تمامی تمرینات از نقطه‌های راهنما در اول سطر استفاده کنید.

تمرین منزل

با استفاده از حروف و کلماتی که تاکنون آموخته‌اید، جمله یا عبارتی کوتاه بسازید و آن را در یک ورق A4 در قالب سطر نویسی اجرا کنید و سپس ارزش بصری هر کدام از اجزای سطر را در ۳ درجه گروه‌بندی ‌‌کرده، در زیر سطر بنویسید.

تمرینات کارگاهی

۱. هر یک از شکل‌های «کد، ل، ب کشیده، ش» را، یک سطر تمرین کنید.

۲. سرمشق متن درس را سه بار خوشنویسی کنید.

۳. هر یک از کلمات «لذت»، «ستاره» را، یک سطر خوشنویسی کنید.

قواعد خوشنویسی و اتصالات خط نستعلیق در اول ، وسط و آخر کلمه

قواعد خوشنویسی  و اتصالات خط نستعلیق در اول، وسط و آخر کلمه

قواعد خوشنویسی ، اتصالات خط نستعلیق تحریری به سه شکل اول، وسط و آخر کلمه تقسیم میشوند در این مطلب به شما یاد خواهیم داد که اتصالات حروف در جایگاه های مختلف کلمه چگونه خواهد بود 

قواعد خوشنویسی با خودکار و اتصالات خط نستعلیق در اول، وسط و آخر کلمه

اتصالات حروف در نستعلیق

 

اتصالات حروف در نستعلیق

 

اتصالات حروف در نستعلیق

اتصالات حروف در نستعلیق با خط ریز تقریبا همانند اتصالات در خوشنویسی نستعلیق با قلم است با این تفاوت که حروف در نستعلیق با قلم اتصالات بسیار گسترده ای دارند ولی در خوشنویسی با خط ریز این اتصالات ساده تر انجام میشود.

تا این مرحله به چگونگی اجرای هر حرف پرداختیم و آنها را به دو دسته بالای خط زمینه و زیر خط زمینه تقسیم بندی نمودیم در این مرحله برای ایجاد کلمات نیاز است تا شکل اتصالات مورد بررسی قرار گیرند.

در خط نستعلیق تحریر بسیاری از حروف به حروف دیگر قابل اتصال نیستند.

اتصالاتی که در این بخش اجرا شده اند شامل اتصال یک حرف به حرف دیگر است که به اتصالات (دو حرفی) موسوم اند که بر اساس حروفی که مورد اتصال واقع شده اند به دو دسته بالای خط زمینه و زیر خط زمینه تقسیم گردیده اند که خط اول مربوط به دسته اول و خط دوم مربوط به دسته دوم می باشد.

لازم به توضیح است که بعضی از اتصالات کاربرد خاصی در فارسی ندارند و کلمه بی مفهومی را می سازند که در این قسمت فقط به منظور نشان دادن نحوه اتصال آنها به همدیگر آورده شده اند. مثل اتصال دو حرفی (طح) یا (عع) و … 

اتصالات حروف در نستعلیق با خودکار

اتصالات حروف در نستعلیق با خودکار

اتصالات حروف در نستعلیق با خودکار

اتصالات حروف در نستعلیق با خودکار

به اتصالات حروف در این کلمات دقت کنید.

اتصالات حروف در نستعلیق با خودکار

کاردستی در گارگاه

کاردستی در کارگاه

آموزش تصویری ساخت گل کاغذی

 

گل کاغذی یکی از زیباترین و ماندگارترین آثاری است که به راحتی میتوان به ساخت آنها اقدام نمود. اگر شما هم علاقمند ساخت گل کاغذی هستید پیشنهاد میکنیم مجموعه آموزش گل کاغذی که در این نوشته برای شما تدارک دیده ایم را دنبال کنید.
 

گل یکی از زیباترین مخلوقات خداست و بدون شک هیچ شخصی نیست که با دیدن گل احساس شادی و سر زندگی نکند. همین موضوع باعث افزایش کاربرد آن نیز شده است. معمولا مراسمی نیست که در آن از گل استفاده نشده باشد. حال چه یک مراسم کوچک تولد و یا یک عروسی و مهمانی بزرگ باشد. اما در این میان گلهای کاغذی زیبایی خاصی را دارند. گلهای کاغذی در واقع بیشتر بدلیل فانتزی بودنشان مورد استفاده قرار میگیرند و معمولا از آنها بعنوان یک المان دکوری و یا هنگام هدیه دادن استفاده میشود.گلهای کاغذی در واقع کاردستی های دست سازی هستند که میتوانند زیبایی خاصی به کادوپیچی و هدیه دادن بدهند و همین امر باعث افزایش استفاده از این گلها شده است. گلهای کاغذی معمولا از کاغذهای رنگی در رنگها و طرحهای مختلف ساخته میشوند و در کنار یکدیگر زیبایی خاصی را بوجود می آورند. شاید در نگاه اول آموزش ساخت گل کاغذی خیلی سخت بنظر بیاید ولی با مشاهده تصاویر آموزش گل کاغذی شما هم خواهید دید که ساختن گل های کاغذی کار چندان دشواری نیست. حتما به یاد داشته باشید که ساخت گل با استفاده از این آموزشها نیازمند تمرین است و ممکن است اولین گلی که می سازید به زیبایی تصویر نباشد ولی کم کم و با تمرین کردن شما هم خواهید توانست بهترین مدل های گل کاغذی را خودتان بسازید.در این نوشته آموزش ساخت گل کاغذی را برای 10 نمونه بسیار زیبا برای شما تدارک دیده ایم. تمامی مراحل در تصاویر نشان داده شده و در صورت عمل کردن دقیق همانند تصاویر شما نیز خواهید توانست گلهای کاغذی زیبایی بسازید و در دکوراسیون و یا تزیین هدایا از آن استفاده نمایید.در نمونه اول شما به راحتی میتوانید با یک تکه کاغذ مربعی اقدام به ساختن گل کاغذی رز بسیار شیک و زیبا نمایید. پس از ساخت چند تکه از گلها میتوانید با چسباندن آنها بر روی شاخه های خشک شده و قرار دادن آنها درون گلدان فانتزی یک دکوری بسیار زیبا برای گوشه منزل یا اتاقتان درست کنید.​ آموزش درست کردن گل کاغذی با استفاده از روزنامه باطله​ در این نمونه شما به راحتی میتوانید با دنبال کردن دقیق آموزش تصویری گلسازی کاغذی یک دسته گل رز زیبا در رنگهای متفاوت درست کنید.​ نمونه زیر یکی از زیباترین مدل های گل کاغذی برای استفاده در دکوراسیون خانه است. شاید با دیدن تصاویر این آموزش خودتان هم باور نکنید که ساخت این گل کاغذی چقدر میتواند آسان باشد.​ آموزش درست كردن گل با كاغذ​ اگر دوست دارید یک گل کاغذی بسیار شیک و زیبا بر روی جعبه هدیه خود درست کنید تصویر آموزشی زیر را از دست ندهید. ساختن گل کاغذی فانتزی بسیار شیک فقط در چند دقیقه.​ آموزش ساخت گل با کاغذ​ آموزش ساخت گل کاغذی شیک و زیبا​ در زیر یکی نمونه بسیار زیبای گل کاغذی را نیز مشاهده میکنید. آموزش ساخت گل کاغذی زیر نیز کار بسیار آسانی است و نیازمند کمی تمرین است.​آموزش ساختن گل کاغذی با استفاده از ریش ریش کردن کاغذ رنگی با قیچی​ در پایان امیدوارم شما نیز از تصاویر آموزش ساختن گل کاغذی استفاده کامل را کرده باشید. حتما توجه داشته باشید که ساخت گل کاغذی نیازمند تمرین است و انتظار نداشته باشید که اولین گلی که می سازید همانند تصویر شود. ولی با کمی تمرین و خراب کردن چند کاغذ رنگی میتوانید زیباترین گلهای کاغذی را ساخته و در دکوراسیون منزلتان و یا بسته بندی هدیه از آن استفاده نمایید.نظر شما درباره این تصاویر آموزشی چیست؟ آیا این آموزشها برای ساخت گل کاغذی مفید بود؟ نظر خودتونو در قسمت نظرات با من در میان بگذارید.hoonar1386@yahoo.com 

آموزش تصویری انواع اشکال با کاغذ (اوریگامی ها)

آموزش تصویری انواع اشکال با کاغذ (اوریگامی ها)در هنر اوریگامی از یک ورق کاغذ اشکال زیبا ایجاد میگردد در حالی که حتی یک برش در کاغذ ایجاد نمیشود و همه شکل های اوریگامی تنها با تا خوردن کاغذ ایجاد میگردد.برترین ها: اُریگامی یا �هنر کاغذ و تا� یکی از کاردستیهای محبوب ژاپنی است که امروزه در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد. هدف این هنر آفریدن طرح‌های جالب از کاغذ با کمک تاهای هندسی است. معنای لغوی این واژه در زبان ژاپنی �تا کردن کاغذ� است و تمام مدلهای کاغذ و تا را دربردارد، حتی آنهایی که ژاپنی نیستند. اریگامی فقط از تعداد کمی از تاهای گوناگون استفاده می‌کند، ولی همین تاها می‌توانند به روش‌های گوناگونی ترکیب شوند تا طرحهای متفاوتی ایجاد کنند.به طور کلی، این طرحها با یک برگ کاغذ مربع شکل آغاز می‌شود، که هر روی آن ممکن است به رنگ متفاوتی باشد و بدون بریدن کاغذ ادامه می‌یابد. اریگامی روش ارائهٔ اشکال است، که عمدتاً با خم کردن مادهٔ مورد استفاده کاغذ حاصل می‌شود. در ادامه چن اوریگامی جالب به صورت مرحله به مرحله آموزش داده شده است.  ​ ​ ​​ ​ ​ ​        ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​

تاثیر آموزش هنر بر خلاقیت

تاثیر آموزش هنر بر خلاقیت
 

برای گذر از عصراطلاعات و ورود به دنیای آینده می‌بایستی کودکان را توانمند، خلاق، ارتباط گر و مسلط به فناوری‌های جدید روز تربیت کرد، آن چنان که دارای انگیزش بالا بوده و از شوق زندگی کردن برخوردارباشند تا بتوانند در دنیای پررقابت و پیچیده آینده تاب تحمل داشته و موفق شوند. اگر کودکان ما برای آینده تربیت نشوند، جوانان آینده ما در یک رقابت سخت دچار شکست شده وبا از دست دادن اعتماد به نفس خود به مشکلات روانی دچار خواهند شد و آنگاه ممکن است شاهد افتادن آنان در دام آسیب‌های اجتماعی باشیم و چه بسا در آینده با موجی از عارضه‌های روانی در سطح جامعه روبرو شویم. برای لحظه‌ای در گوشه‌ای بنشینیم و چشمان خود را ببندیم و به دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم بیاندیشیم. سرعت و شتاب زندگی و پدید آمدن تحولات شگفت انگیز از ویژگی‌های عصر حاضر است و هر لحظه اتفاقی جدید در حال وقوع است و این اتفاقات همچون حلقه‌های زنجیر به یکدیگر متصل بوده و از دل زمان خارج می‌شوند. تولید علم و دانش چنان سرعتی به خود گرفته است که بارانی از اطلاعات بر روی سر انسان‌ها فرو می‌ریزد.
شبکه اینترنت که ریشه‌های گسترده فناوری اطلاعات را تشکیل می‌دهد با سرعتی شگفت انگیز به پیش می‌رود و هر نقطه‌ای از کره زمین را تحت سیطره خود در می‌آورد و هر لحظه مغز یک انسان را به هزاران انسان دیگر مرتبط می‌کند و بدین وسیله او را در میان سیلاب اطلاعات رها می‌سازد. اگر تا دو دهه پیش به آدمی می‌آموختند که چگونه به کسب اطلاعات و گردآوری آن بپردازد. اکنون در پی آن‌اند که به انسان بیاموزند که چگونه سدی بسازد تا از یورش سهمگین اطلاعات خود را ایمن سازد و تنها از آن میزان اطلاعات که نیاز واقعی اوست بهره مند شود. امروزه نوزادان متولد می‌شوند تا بتوانند آینده را مدیریت کنند و این رسالت سنگین بر عهده ماست تا آنان را برای آن دوران آماده نماییم. دورانی که انسان باید علاوه بر زندگی در محیط در حال تغییر، بتواند خلاقانه بیاندیشد و با ایجاد افکار نو به حل مشکلات بپردازد و با هنرمندی سکان کشتی زندگی خویش را در این دریای متلاطم به پیش ببرد. حال تصور کنید فردی ساعت‌ها در حال نقاشی کردن است و به دور از هیاهوی دنیای امروز، در تخیل خود سیر می‌کند و گویی ذهن او در دریای آرام درون، قلابی را رها ساخته و ساعت‌ها به دنبال یافتن چیزی تازه در دل این دریاست.
در این میان ممکن است پرنده ذهن او به آسمان پرواز کند و در جستجوی خالق خویش به سیر و سیاحت بپردازد و یا در دل اعماق دریای وجود به جستجوی درون خود بپردازد و هر لحظه تجربه‌ای کسب کند و در این میان چه بسا اولین جرقه‌های خلاقیت پدیدار شده و زمینه ساز افکار نو گردد. هنر قادر است شرایطی را فراهم کند که آدمی بتواند به دور از هیاهو در میان زیبایی‌ها سیر کند و بدین وسیله به آرامش برسد و در کنار آن عمیق‌تر بیاندیشد. کودکان امروز، نیازمند هنرند تا در آینده با کمک آن بتوانند بهتر اندیشه نمایند. برای پی بردن به اهمیت هنر در بروز خلاقیت بهتر است تعریفی از خلاقیت داشته و سپس به بیان ویژگی‌های فرد خلاق بپردازیم.
تعریف خلاقیت
بیان تعریفی جامع از خلاقیت کار سختی است و صاحبنظران تعاریف مختلفی ارائه کرده‌اند شاید ساده‌ترین تعریفی که بتوان از خلاقیت داشت عبارت است از: " خلاقیت عبارت است از اینکه فردی فکری نو و متفاوت ارائه دهد."
"استیفن رابینز " خلاقیت را به معنای توانایی ترکیب اندیشه‌ها و نظرات در یک روش منحصر به فرد با ایجاد پیوستگی بین آنان بیان می‌کند.
" گیلفورد " دانشمند آمریکایی خلاقیت را با تفکر واگرا (دست یافتن به رهیافت‌های جدید برای مسائل) در مقابل تفکر همگرا (دست یافتن به پاسخ) مترادف دانسته است. افرادی که تفکر واگرا دارند در فکر و عمل خود با دیگران تفاوت دارند و از عرف و عادت دور شده و روش‌های خلاق و جدید را به کار می‌برند. برعکس کسانی که از این خصوصیت برخوردار نیستند تفکر همگرا دارند و در فکر و عمل خود از عرف و عادت پیروی می‌کنند.

کاردستی در گارگاه

کاردستی در کارگاه

 

 

 

 

کاردستی

کاردستي نوعي بازي فکري  براي دانش آموز به حساب مي آيد و بوسيله آن مي انديشد و بايد به او فرصت و اجازه لازم را داد تا قوه خلاقيت خود را از بند آزاد و بکار اندازد و اگر براي بيان انديشه اش آزاد باشد راه ترقي و پيشرفت طبيعي او باز مي ماند و به آساني مي تواند رشد ذهني خود را بارور کند. انجام کاردستي توسط دانش آموزان به عقيده اکثر کارشناسان امر آموزش و روانشناسان، تمام حواس ها را به توازن و هماهنگي مي رساند و کودک را تحريک مي کند تا اعضاي مختلف بدن به کار بيفتد تا موجب رشد و شکوفايي استعدادهايش گردد.
در انجام هنر کاردستي شناخت دانش آموز از محيط و چيزهاي پيرامونش بيشتر مي شود.
يادمان باشد منظور از انجام کارهاي دستي تربيت متخصص نيست، بلکه هدف اصلي، بهتر آموختن، تقويت توانايي و شکوفايي استعدادهاي گوناگون و کمک به تربيت اجتماعي دانش آموز است.
به وسيله کاردستي دانش آموزان احتياجات رواني و اميال خود را ارضا� مي کنند و قادرند نقشه هايي براي حل مسائل خود طرح نمايند و حتي مقررات اخلاقي و اجتماعي را ضمن کار گروهي ياد مي گيرند و درست و نادرست را نيز تجربه مي کنند و دقت و تصور در آنان تقويت مي شود. امروزه در اکثر کشورهاي پيشرفته در سال هاي آغازين مدرسه و حتي قبل از مدرسه به کار عملي کاردستي اهميت زيادي مي دهند تا آنجايي که کودکان پس از گذشت چند سال از تحصيلشان دست به ابتکارات جالبي مي زنند.
  کودکان در سال هاي آغازين تحصيل از طريق به کارگيري حواس و کاربرد استعدادها مانند کاردستي و ديگر هنرها با طبيعت و زندگي آشنا مي شوند و راه برخورد با مشکلات را درمي يابند و با واقعيتي آشنا مي شوند که در زندگي دچار مشکل و مسائلي مي شوند که بايد براي آنها با قدرت انديشه و تعقل راه حل هايي پيدا کند. بنابراين در اين دوره از زندگي آنان نقش معلمان و اوليا� مشخص مي شود و مربيان آگاه و روشن بين مي توانند تعليم نقاشي و کاردستي را آن چنان آموزش و يا هدايت نمايند که کودکان فقط تماشاگر نباشند، بلکه آنان در ساختن وسايل و ابزار و اسباب بازي ها دخيل باشند و کاربردها و فايده هاي آنها را درک کنند. اوليا� و معلمان نبايد شک کنند که کارهاي دستي در دوره تحصيل براي سرگرمي و وقت گذراني نيست، بلکه وسيله اي براي فراگيران است تا به کمک آن نقش واقعي خود را در جهان يافته و شخصيت خود را نيز پرورش دهند و از همين رو انجام کارهاي دستي يکي از بهترين ابزار تربيت شناخته شده است، چون بازي هاي ذهني آرام، کاردستي و نقاشي و... به طور کلي فعاليت هايي هستند که با دستکاري کودک توام است و تجارب تربيتي گرانبهايي را براي کودکان به وجود مي آورد، زيرا در موقع ساختن کاردستي به آنها اجازه داده مي شود که بينديشند، ببينند، دست بزنند، عمل کنند و... آن وقت است که اتفاق تازه اي رخ خواهد داد و دانش آموز نيز به غناي فکري و عاطفي خواهد رسيد و محروميت دانش آموز از محرک کاردستي قابل جبران نيست و در دوره هاي بعدي رشد باعث اخلال مي شود و اگر برنامه هاي آموزشي در ساعت هنر متناسب با سن کودک باشد بسياري از مشکلات را حل مي نمايد و نشاط و شادابي و رضايت خاطر او را موجب مي شود و دانش آموزان دوره ابتدايي فعال، پرانرژي و علاقمند به کارهاي دستي و کنجکاو هستند و به پرسش در محيط و افراد و چيزهاي موجود مي پردازند، چرا که آماده و علاقمند به يادگيري هستند.
گفتيم که هنر کاردستي به تقويت حواس پنج گانه کمک شاياني مي کند و چون حواس تنها وسيله ارتباطي مستقيم فرد با عالم خارج است اهميت و ارزش حواس و همين طور نقش محرک هايي مانند کارهاي دستي که مي توانند حواس ما را ورزيده کنند را نمي توان منکر شد. کاردستي در به کارگيري عضلات و حواس مختلف کودکان و در نتيجه به وجود آوردن شناخت وافزايش دادن مهارت هاي جسمي، حسي و رواني و ذهني آنها بيش از پيش روشن و مشخص مي شود. معلمان بايد در برانگيختن خلاقيت در کودکان تلاش بيشتري کنند و در اين راه اوليا� نيز بايد پيگير هنر کاردستي توسط دانش آموزان باشند تا کودکاني سالم با انديشه هاي پربار و خلاق تر تربيت شود.
زنگ هنر را بايد به زنگ آزادي عمل تبديل کرد تا فراگيران بتوانند مستقل فکر کنند و به آن عمل نمايند و ذوق معلم و حتي اوليا� در تحريک پذيري دانش آموزان خيلي مهم است.
در عرصه کارهاي دستي بيش از آن که نتيجه و محصول کار جالب باشد، اجراي آن اهميت دارد، چون کودک احساس مي کند کاري مربوط به خودش را انجام مي دهد و به قدرت و توانايي خودش پي خواهد برد و محفوظش مي دارد.
بگذاريم ابتدا امنيت روحي رواني در کلاس حاکم باشد و به آنان فرصت زندگي کردن بدهيم و بگذاريم خيال و انديشه و خلاقيت بچه ها بي هيچ محدوديتي بتازد.
ساختن با گل و شکل سازي با مقوا، کاغذهاي رنگي، چسب و... ساختن با چوب و حتي چيزهاي دور ريختني براي فراگيران لذت بخش است. تهيه کاردستي با گل از کارهاي مورد علاقه کودکان است و هر دانش آموز در هر سني نمونه سازي با گل را دوست دارند و در کار با گل چون امکان کپي برداري از اشيا� کمتر وجود دارد، قوه خلاقيت کودک را به کار مي اندازد، شناسايي کودک به اشکال ساخته شده افزايش مي يابد، ارزش آن را درک مي کند و نوعي پرسش گري برايش به وجود مي آورد.
مي توان از مواد و مصالح ديگري نظير چوب و... براي بچه ها موقعيت هاي نشاط آور ايجاد کرد. با مقوا، کاغذهاي رنگي و چسب و قيچي و حتي چيزهاي مستعمل و بي استفاده کارهاي دستي لذت بخشي تهيه کرد، چرا که بريدن کاغذ با قيچي و چسباندن آنها به هم هماهنگي دست ها و چشم ها را موجب مي شود و دقت را نيز افزايش مي دهد. اوليا� با مهيا کردن وسايل کاردستي و معلمين با هدايت خلاقانه خود، دانش آموزان را جهت تجربيات تازه پرورش دهند. ساخت کارهاي دستي را جزئي از زندگي کودکان قرار دهند و کمک اوليا� و مربيان بايد به موقع احتياج باشد و اگر احتياج حقيقي باشد راهنمايي صورت پذيرد و در صورت اشتباه از طرف دانش آموز، آنان را راهنمايي و تشويق کنيد، چون موارد گفته شده سبب افزايش علاقه و انگيزه براي انجام کارهاي دستي مي شود.
ايجاد نمايشگاه از کارهاي دستي آنان در مدرسه و...باعث پيشرفت فراگيران در تمام زمينه ها و بالاخص به دست آوردن استقلال فکري و امنيت رواني و اعتماد به نفس مي شود و نيز بزرگي را از کودکي مي آموزند.
انتظار مي رود که اوليا� و مربيان با همديگر در جهت رشد دانش آموزانمان در انجام کارهاي دستي در خانه و زنگ هنر در مدارس ابتدايي آنها را خلاقانه پرورش دهيم براي ايراني آباد و خلاق.

 

 

 

 

 

  آموزش هنر در مدارس ابتدایی

مقدمه

تعليم و تربيت، مجموعه منظمي‌از اعمال و رفتار است كه مربي بايد آنها را از روي عمد، براي رسيدن به هدف با ارزشي برگزيند. يكي از كوشش‌هاي هدف دار در تعليم و تربيت، كه وسيله‌اي براي تعليم و تربيت والاتر مي‌باشد هنر است.

بهترين فعاليتها و محتواي برنامه‌هاي آموزش هنر براي كودكان دبستاني، فلسفه‌ي مشخصي است كه به خوبي تبيين شده باشد تا نيازهاي همه‌ي كودكان را در نظر بگيرد و براي آنان ارزش قايل شود. اين برنامه‌ها، شخصيت فردي، علاقه، مهارت و شيوه‌هاي رفتاري را در نظر مي‌گيرند و پذيراي تفاوت‌ها و جواب گوي نيازهاي درس هنرند.

سال‌هاست كه درس هنر در برنامه‌ي آموزش مدارس به صورت رسمي‌يك زنگ وجود دارد و يك نمره نيز در كارنامه به آن اختصاص داده شده است اما علي رغم دفاع تمام صاحبنظران از آثار مثبت اين درس و علاقه‌ي دانش آموزان به آن، مسؤولان توجه لازم را به اين برنامه ندارند و معلمان با ديدگاههاي سنتي در تدريس، هميشه ترجيح داده اند از ساعت زنگ هنر براي تقويت يا جبران درسهاي مهمتري! چون رياضي و علوم استفاده كنند.

يكي از دلايل گريز معلمان از اين ساعت و درس، نبود برنامه‌ي كار و مهارت در زمينه‌ي درس هنر و همچنين نشريه‌ها و كتابهاي هنري است.

 

تعريف هنر

هنر چيزي است كه باطني را در ظاهر نمايان مي‌سازد.

ساده ترين و معمولي ترين تعريف هنر اين است كه بگوييم، هنر كوششي است براي آفرينش صورت لذت بخش. اين صور حس زيبايي ما را ارضا مي‌كنند. و حس زيبايي وقتي راضي مي‌شود كه ما نوعي وحدت يا هماهنگي حاصل از روابط صوري در مدركات حسي خود دريافت كرده باشيم.

 

لزوم هنر در زندگي

هنر نه‌يك موضوع كه مجموعه اي از پديده‌هاي گوناگون است و زيبايي، توازن و هماهنگي آن با نيازهاي فطري بشر سبب شده است كه انسان عصر ماشين از آن به منزله‌ي غذاي روح ياد كند.

نقاشي، خط، شعر، موسيقي، تئاتر، معماري، حكاكي، نقش آفريني، بر تار و پود نخ‌ها، فيلم و عكس و…. به مثابه‌ي بخشي از عرصه‌ي هنر، دست آويزي براي هنرمند است تا به كمك آن، به بيان زيبا و لطيف انديشه و احساس بپردازد و آن را جاودانه كند. نه تنها انسان متمدن امروز كه بشر عصر حجر با حكاكي بر سينه‌ي غارها نياز خود را اين چنين بيان كرده است.

فشار روز، زندگي، موقعيت، حيات به ما مهلت نمي‌دهند، كه خود را خارج از جريان روز قرار دهيم. نگاه و نظر ما، توجه ما در زندگي روزمره در هر مورد جنبه‌ي عملي دارد و اين امري است قطعي، كه اگر هنر وجود نداشت بشر نمي‌تواست ما فوق جريان روز قرار گيرد و اين يعني كه در بحر چيزي غرق شود و از خود يك چيز، براي خاطر خودش خوشش بيايد. وقتي ما غرق در بحر يك چيز شديم خود به خود از جريان روز و موقعيتي كه در آن قرار گرفته ايم خارج مي‌شويم و همين خارج شدن از جريان روز و زندگي است كه به ما اجازه مي‌دهدوارد دنياي ديگري شويم، كه غير از دنياي روز است. اينكه ما پس از بيرون آمدن از سينما يا تئاتر يا خواندن رمان بايد مدتي بگذرد تا دومرتبه بخود آئيم، روي همين اصل است. بنابراين بايد گفت نقش هنر در زندگي نه فقط مهم است بلكه‌يگانه است.

مختصر آنكه پديد آورنده‌ي تابلو حيرت انگيز هستي در تعريف خود مي‌گويد: ‹‹خداوند زيباست و دوستدار زيبايي›› و انسان منهاي هنر و شناخت و دانش هنري، يكي از مهمترين وجوه انساني خود، يعني درك زيبايي را از دست خواهد داد.

 

هنر در مدارس ابتدايي

هنر تا به امروز در آموزش دوران اوليه كودكي جايگاهي، بلند مرتبه داشته است. در كودكستان‌هاي اوليه فروبل موسيقي و هنر به شكل ترانه‌هايي درباره‌ي مشاغل يا مادر عرضه مي‌شد به اين دو نوع فعاليت جهت‌هاي مشخصي مي‌دادند، و در عمل راه را براي ابزار هر نوع ابتكاري باز مي‌گذاردند. در كودكستاني كه از كودكان بخواهند نقاطي را روي كاغذ چاپي پر كنند، براي درك كودك از واقعيت و تراوش انديشه و احساس او، جايي باقي نمي‌ماند و خلاقيت كودكان رشد نمي‌كند.

اهميت هنر، در كمك به بروز ابتكارات نهفته است، اما كاربرد نادرست آنها تنها سبب نوعي دنباله روي و عدم تحرك در سبكها مي‌شود، در حالي كه مي‌توان با استفاده‌ي صحيح از آنها، نظير آنچه در ساير درسها و فعاليت‌ها مطرح است، ويژگي‌هاي شخصيت و خلاقيت كودكان را رشد داد.

در مدارس ما، از مجموعه فعاليت‌هايي كه در مقوله‌ي هنر قرار مي‌گيرد، بيشتر به نقاشي، كاردستي و خط به طور رسمي‌پرداخته مي‌شود.شايد يكي از دلايل اين باشد كه در محدوده‌ي برنامه رسمي‌و زمان بندي شده‌ي مدارس، قادر به ارائه‌ي تمام مجموعه عوامل اين عرصه پهناور نيستيم و از طرفي هدف از آموزش هنر تربيت متخصص فن و خالق آثار هنري نيست بلكه هدف اصلي همان پرورش حس زيبايي شناختي و ذوق و خلاقيت در كودكان است.

از مجموعه فعاليت‌هاي هنري، نقاشي و پس از آن كاردستي يكي از بارزترين گرايش‌هاي هنري كودكان به شمار مي‌رود. طبق نظريه‌ي روانشناسان تربيتي، كودك خيلي زود (در حدود ۲ سالگي) با خط خطي كردن به بيان كردن احساسات خود مي‌پردازد به تدريج و با تكامل و هماهنگي بيشتر بين چشم و دست و مغز با استفاده‌ي بيشتر از خطها و نقطه‌ها محيط خود را گاه چنان كه هست و گاه آنچنان كه خود درك مي‌كند يا دوست دارد كه باشد، تصوير مي‌كند.

با استفاده از نقاشي‌هاي كودكان و تعبير و تفسير علمي‌و دقيق آن مي‌توان به نيازها و مشكلاتشان پي برد و براي رفع مسايل آنان اقدام كرد.

طبق آخرين مطالعات در حوزه‌ي يادگيري، ارتباط تصويري كودك به نيمكره‌ي راست مغز و بيان  ادبي و علمي‌او به نيمكره‌ي چپ مربوط مي‌شود. بنا براين، انجام دادن كارهاي تصويري، ايجاد كردن تعامل در رشد دو نيم كره‌ي مغز است. متاسفانه نظام آموزشي ما از پيش دبستاني تا دانشگاه بيشتر به فعاليتهاي نيم كره‌ي چپ مغز مربوط مي‌شود. درحالي كه فعاليت متعادل هر دو نيم كره سبب مي‌شود كه كودك، انساني متعادل و سازگار بار آيد.

 

نقش هنر در گسترش خلاقيت و حس زيباشناختي كودكان

وظيفه بسيار جالبي كه معلمان مدارس ابتدايي به عهده دارند اين است كه دقيقا آنچه را كه در برنامه‌ي درسي گنجانده شده است تدريس نمايند. اين كار مستلزم آن است كه معلمان در مورد چگونگي فرآيند يادگيري كودكان آگاهي داشته و به كار خود علاقه مند و از زمينه‌هاي درسي مختلف مطلع باشند. اغلب معلمان مدارس ابتدايي، آگاهي چنداني از هنر-طراحي و ساخت- ندارند. دليل اين امر آن است كه آنان به هنگام گذراندن دوره‌ي تربيت معلمي، فرصت چنداني ندارند تا به كارهاي هنري بپردازند.

با وجود اين هنر كاردستي به عنوان يك واحد هنري است و مستلزم اين است كه معلمان در مورد مواد، لوازم و ابزار، ذخيره سازي، آموزش مهارتها، توليد هنري، نمايش هنري، و ارزشيابي، دانش و آگاهي لازم را داشته باشد. معلم با تدريس هنر، كار موفقي انجام مي‌دهد، زيرا بچه‌ها انجام فعاليت‌هاي هنري را دوست دارند. چنانچه زمينه و فرصت‌هاي مناسب فراهم شود، حتي كودكان خردسال سنين قبل از دبستان نيز از طريق بيان احساسات خود به وسيله‌ي ابزارهاي هنري لذت زيادي خواهند برد. اگر صفحه اي كاغذ جلوي كودك سه ساله اي قرار دهيد، خواهيد ديد كه مداد شمعي را در دست گرفته و روي آن خط خطي مي‌كند. حال، اگر قلم مو و رنگ در اختيار همان كودك بگذاريد، مي‌بينيد شروع به نقاشي مي‌كند. كودكان خردسال يقينا ذوق دروني دارند كه خلاقيت آنها را تحريك مي‌كند.

از نظر ماركسبريخلاقيت به سه شكل ايجاد مي‌شود؛ ارتباط‌هاي خاص، طرحها يا مجموعه اعمال پيشنهاد شده، و مجموعه اي از روابط انتزاعي، بطور كلي، فعاليتهاي هنري موجب بروز خلاقيتهايي در دسته اول مي‌شوند. بحث خلاقيت در كلاس در حقيقت به كل برنامه مربوط مي‌شود. اما هنر را نمي‌توان تنها از ديد خلاقيت بررسي كرد. زيرا سخن درباره‌ي آنها بايد با بحث درباره‌ي مفاهيم   زيبايي شناسي نيز توأم باشد. چيزهاي زيبا بايد پيرامون كودك آثار ديگران را بياموزد تا معيارهاي تحسين زيبايي وا دارد. او بايد انتقاد سازنده از كار خويش و آثار ديگران را بياموزد تا معيارهاي تحسين زيبايي را در خود بالا ببرد.(ريچارد سن) شرح مي‌دهد كه چگونه كودكان مي‌توانند، درك خود از زيبايي را با انتقاد كارهاي هنري يكديگر افزايش دهند و اين شيوه نقد سبب بالا بردن سطح نگرش آنها به ويژگي‌هاي شخصيت ديگران و بينش هنري آنها نسبت به اشياء مي‌شود.

 

نقش معلمان بر شکل گیری رفتار کودکان

 در دنیای امروزی نقش معلمین در شکل گیری شخصیت کودکان بسیار مهم بوده و می تواند آینده اخلاقی و اجتماعی وی را تعیین کند.

مدرسه از بسیاری از جهات برای فرزند شما دارای اهمیت است زیرا در آن نه تنها با دانش و علم آشنا شده و آن را فرا می گیرند بلکه با چالش های زندگی مواجه شده و زیرساخت های شخصیتی کودک و شناسائی ارزش ها در محیط مدرسه رخ می دهد. در این میان شکل گیری شخصیت فرزند شما تا حد زیادی متاثر از رفتار معلمین و سایر دانش آموزان مدرسه است. در این یادداشت به بررسی تاثیرات معلم بر رفتار کودکان می پردازیم.

مدرسه از بسیاری از جهات برای فرزند شما دارای اهمیت است زیرا در آن نه تنها با دانش و علم آشنا شده و آن را فرا می گیرند بلکه با چالش های زندگی مواجه شده و زیرساخت های شخصیتی کودک و شناسائی ارزش ها در محیط مدرسه رخ می دهد. در این میان شکل گیری شخصیت فرزند شما تا حد زیادی متاثر از رفتار معلمین و سایر دانش آموزان مدرسه است.

معلم ارزش عشق و برابری را به کودکان می آموزد

زمانی که کودک، محیط خانه و والدین خود را ترک کرده و وارد مدرسه می شود، حمایت عاطفی، عشق و تاثیرات جانبی این محیط را ترک کرده و در خانه باقی می گذارد. در این میان موضوعی که وی را امیدوار نگهداشته و سبب می شود خود برا به عنوان عضوی از گروه همکلاسی ها حس کند، عشق و علاقه ای است که از سوی معلم خود دریافت کرده و در طول سال در این محیط درس هایی بسیار مهم را می آموزد. در این میان مهمترین موضوع، فهم برابری و مسئولیت پذیری در قبال رفتارها است.

معلم، بهترین ها را برای فرزندانتان به ارمغان می آورد

شما به عنوان والدین با بسیاری از نقاط قوت و ضعف فرزندان خود آشنا هستید اما قطعا معلم فرزندتان بهتر از شما با این موارد آشنا بوده و می تواند به فرزندتان کمک کند تا بدون تعصب و تبعیض، ضعف های خود را بر طراف کرده و نقاط قوت خود را بهبود ببخشد. به همین دلیل است که یک معلم باید تشخیص دهد که کدام کودک دارای استعداد نقاشی بوده و کدام یک باید در تمرینات ورزشی مشارکت کند. به همین دلیل شما نیز باید با کمک معلم فرزند خود به شناسائی استعدادهای وی پرداخته و از موفقیت فرزندتان در مسابقات ورزشی به همان اندازه خوشحال شوید که از کسب نمرات وی در امتحانات خوشحال خواهید شد. به خاطر داشته باشید معلمین بر خلاف والدین بر اساس واقعیت ها و استعدادهای فرزندان شما وی را راهنمائی کرده و تلاش نمی کنند به رویاهای خود در قالب فعالیت های کودکان، جامه عمل بپوشانند.

معلم به دانش آموزان در مواجه با استرس کمک می کند

امروزه مدارس برای دانش آموزان استرس زا هستند و در این میان نقش معلمین برای رفع این استرس بسیار مهم ارزیابی می شود. بسیاری از والدین فکر می کنند مدرسه عامل اصلی بروز استرس در کودکان است اما کمی منطقی بیاندیشید، آیا فرزند شما در خانه هیچ اضطراب و استرسی ندارد؟ در این مورد به معلم فرزند خود اعتماد کرده و باور داشته باشید که وی قادر به حل این مشکل است. به یاد داشته باشید که همه کودکان نیازمند توجه فوری به اضطراب خود نیستند و در برخی موارد با یک صحبت ساده با کودک مشکل را حل کرده و در مورد برخی کودکان نیز می توان این مشکل را با یک داستان حل کرد. یک معلم خوب همواره بهترین راه را برای حل مشکل استرس دانش آموزان پیدا می کند.

معلم راه و روش زندگی سالم را به دانش آموز نشان می دهد

خوردن غذاهای سالم و شاد زیستن را می توان اصلی ترین پایه های زندگی سالم محسوب کرد که معلمین به خوبی می توانند این موارد را به فرزند شما بیاموزند. اگر فرزند شما پس از بازگشت از مدرسه با سایر اعضای خانواده درباره غذاهای سالم و عادات خوب غذائی گفتگو می کند، دلیل آن تلاش معلم برای القای این ارزش در ذهن اوست. سبک زندگی سالم اصلی ترین موضوعی است که کودک شما در آینده به آن نیاز دارد.

معلم درس اخلاق و معرفت می دهد

امروزه بسایری از مردم از مدرسه انتظار علم آموزی صرف داشته و نوع آموزش های ارائه شده در آن را محکوم می کنند اما در این میان معلمین بهترین گزینه برای آموختن دروس اخلاقی به کودکان محسوب می شود. این نوع آموزش تنها از طریق گفتن داستان های اخلاقی امکان پذیر نبوده و بسیار عمیق تر از این موارد است. برای مثال اگر یک معلم تاریخ از بدی ها و تاثیرات مخرب جنگ به کودکان بگوید، این موضوع عمیقا در ذهن کودکان نقش بسته و این موضوع نقش مهمی در شکل گیری شخصیت اخلاقی کودک دارد.

 

 

 

ادامه نوشته

کاربرد هنر در آموزش (کاردستی)

کاربرد هنر در آموزش (کاردستی)

 

نقد هنری – چطور یک اثر هنری را نقد کنیم؟

 

نقد هنری به بحث و ارزیابی در آثار هنر بصری می‌پردازد. منتقدان هنر معمولاً آثار هنری را از جنبه‌های زیبایی‌شناسی یا تئوری زیبایی مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند. یکی از اهداف نقد هنری دستیابی به مبنای عقلانی برای درک هنر است. در این مطلب قصد داریم اصول نقد آثار هنری را در یک روند ۴ مرحله‌ای مورد بررسی قرار دهیم.

 

 

نقد یک اثر هنری یک فرآیند چهار مرحله‌ای است.

۱. توصیف. من چه می‌بینم؟ اثر را با دقت و با توجه به همه جزییات آن مورد بررسی قرار دهید و سپس آن را با همه جزییاتی که مشاهده کرده‌اید توصیف کنید. واقع گرایانه عمل کنید و به همه آن چیزهایی می‌بینید، اشاره داشته باشید.

۲. تحلیل. کار چطور سازماندهی شده است؟ به دنبال المان‌ها و اصول به کار رفته در اثر هنری و طراحی غالب آن برگردید و درباره آن صحبت کنید.

۲.۱ ببینید هنرمند از «المان‌های هنر» چطور استفاده کرده است. 

  • خطوط – چه با اشاره مستقیم و چه ضمنی، منحنی یا مسنقیم، و جهت حرکت آنها
  • شکل‌ها، فضا و فرم‌ها – آیا شکل‌ها هندسی هستند یا بدون فُرم؟ خط افق کجاست؟ نقد دید خود به عنوان بیننده را در کار پیدا کنید و بگویید در کجای کار قرار می‌گیرد.
  • رنگ‌ها – گرم، سرد، روشن، کدر، نرم، برجسته و غیره
  • ارزش رنگ – روشن: میزان بازتاب نور  چقدر است، تاریک: میزان جذب نور چقدر است.
  • بافت – در مورد بافت هم محیط کار و سوژه اصلی بررسی کنید و میزان نرمی، زبری، براقی یا کدری آن را بررسی کنید.

۲.۲ به دنبال «اصول طراحی» بگردید.

  • ریتم – آیا تکرار المان‌ها یا تصاویری مشاهده می‌کنید؟
  • حرکت – آیا حس حرکت از کار به شما انتقال داده می‌شود؟ چشم در اطراف کار چطور گردش می‌کند؟
  • تعادل – رسمی یا متقارن، غیر رسمی یا غیر متقارن؟
  • نسبت – نسبت یک قسمت از عکس با کل عکس و یا نسبت یک قسمت با قسمت دیگر چطور است؟ آیا رابطه‌ای وجود دارد؟
  • تنوع – تفاوت‌ها و کنتراست‌های موجود در کار به چه صورت است؟
  • تاکید – کدام قسمت غالب است و کدام قسمت مغلوب؟
  • وحدت – آیا این کار و اثر هنری حس واحد بودن القا می‌کند؟

۳. تفسیر. چه اتفاقی در حال افتادن است؟ پاسخ به این سوال چیزی بیش از داستان‌سرایی است. همانند کاری که در ادبیات انجام می‌شود، باید بتوانید داده‌های موجود را تفسیر کنید و تعمیم دهید. باید بتوانید استعاره یا کنایه موجود در کار را دریابید. هنرمند قصد دارد چه چیزی را مخابره کند؟ از هوش، تخیل و شجاعت خود استفاده کنید و مفهوم کار را بیان کنید. این بر پایه تجربیات شخصی و مشاهدات عینی شما است. می‌توانید احساسات خود را بیان کنید که البته آنها باید از مشاهدات و دریافت‌های بصری پس از تماشای کار نشات گرفته شده باشد.

۴. قضاوت. نظر شما درباره این کار و اثر هنری چیست؟ آیا این کار از نظر بصری یکپارچی لازم را دارد؟ آیا با بیننده ارتباط برقرار می‌کند؟ درباره موفقیت و یا شکست اثر قضاوت کنید. نظر خود را بر پایه آنچه از سه مرحله قبل نتیجه گرفته‌اید بیان کنید. برای قضاوت باید با خودتان صادق باشید و بدانید چرا چنین احساسی نسبت به این اثر دارید.

نقد هنری

سه تئوری درباره نقد هنری اثر

  • ایمیتاسیونالیسم (Imitationalism). برخی افراد بر این باورند که هنر باید تقلیدی باشید از آنچه در دنیای واقعی دیده می‌شود.
  • فرمالیسم – صورت‌گرایی (Formalism). بعضی بر این باورند که مهم‌ترین قسمت کار هنری استفاده از اصول طراحی و عناصر هنر است. یک اثر هنری موفق است اگر بافت، رنگ، خطوط و غیره آن به درستی سازمان یافته باشند.
  • اموشنالیسم – احساس گرایی (Emotionalism). و در نهایت عده ای بر این باورند که مهم‌ترین قسمت اثر هنری حس و حالی است که هنرمند در هنگام خلق اثر داشته و آن را منتقل می‌کند.

بی‌شک بهترین حالت این است که در هنگام نقد هنری اثر سعی کنید هر سه تئوری بالا در در ن‍ظر داشته باشید.

 

نقد نقاشی به صورتی بسیار هوشمندانه

 

همه هنرمندان به جلب توجه و تایید همگان علاقه دارند و این امری طبیعی است. اما برای پیشرفت به جملاتی تخصصی‌تر از «بسیار زیباست»، یا «من عاشق این نقاشی هستم» یا حتی «من فکر نمی‌کنم این نقاشی کار برجسته‌ای باشد»، نیاز است. باید اطلاعات دقیق‌تری درباره خوب یا بد بودن اثر مطرح شود. نقد نقاشی آن هم به صورتی بسیار هوشمندانه، دقیق و سازنده نه تنها به هنرمند کمک می‌کند بلکه مرجع و کمک خوبی برای هنرمندان دیگری است که این نقد را می‌خوانند. همچنین باعث می‌شود نقاش، اثر خود را با دید تازه‌ای بنگرد.

 

من درباره هنر و نقاشی اطلاعات زیادی ندارم بنابراین صلاحیت انتقاد ندارم

برای اینکه منتقد خوبی باشید لازم نیست حتما یک نقاش حرفه‌ای با آثاری با قیمت‌های بالا باشید و یا مدرک دانشگاهی شما تاریخ هنر باشد. همه ما نظراتی داریم و حق داریم آنها را ابراز کنیم. به این فکر کنید که در نقاشی مورد نظر چه چیزهایی را دوست دارید و چه چیزهایی مورد علاقه شما نیست. سپس علت علاقه و عدم علاقه را بررسی کنید و دلایل خود را به زبان ساده بیان کنید و یا جایی یادداشت کنید. آیا در میان این دلایل چیزی هست که باعث ارتقا و یا ایجاد برتری در نقاشی شود؟

فکر نکنید که قرار است روی تمام وجوه نقاشی نظری داشته باشید. گاهی حتی یک یا دوجمله درباره عناصر ابتدایی می‌تواند کمک بزرگی برای نقاش باشد.

بیشتر بخوانید:

  • نقد هنری – چگونه یک اثر هنری را نقد کنیم؟

می‌ترسم با نقد نقاشی ، به احساسات هنرمند لطمه وارد کنم

هر هنرمندی که خود را در معرض انتقاد قرار می‌دهد ریسک دریافت نظرات غیرخوشایند را پذیرفته است. پذیرفتن این ریسک ارزشمند است زیرا در اکثر مواقع منجر به پیشرفت کار هنرمند می‌شود. البته هنرمند می‌تواند نظرات را بپذیرد یا رد کند. به نقد نگاه شخصی نداشته باشید. در یک نقد هوشمندانه، شما درباره یک نقاشی حرف می‌زنید و نظر می‌دهید نه درباره نقاش. به این فکر کنید که اگر کسی آن نظر را به شما بدهد چه احساسی خواهید داشت سپس در صورت نیاز جمله را تغییر دهید. اگر یک نقاش برای اثرش درخواست نقد کند هیچ چیز بدتر از سکوت نیست. حتی اگر فکر می‌کنید نقاشی یک اثر هنری قدرتمند محسوب نمی‌شود و به موفقیتی نمی‌رسد، برای تلاش هنرمند ارزش قائل شوید.

نقد نقاشی

من اطلاعات زیادی درباره بخش‌های تخصصی نقاشی مانند پرسپکتیو ندارم

صحت بخش‌های فنی و تخصصی نقاشی مانند پرسپکتیو و نسبت‌های صحیح تنها یک وجه از یک نقاشی است که می‌توانید نقد کنید. اما شما می‌توانید به مسائلی از قبیل انتخاب سوژه و اثرات احساسی آن نیز بپردازید. درباره احساسی که در شما ایجاد کرده است و یا اولین واکنش خود به نقاشی صحبت کنید. چه چیزی در نقاشی این واکنش را ایجاد کرده است؟ به ترکیب بندی و عناصر نقاشی نگاه کنید. آیا نظر شما را جلب می‌کند؟ آیا داستانی روایت می‌کند که سبب شود شما زمان زیادی به نقاشی خیره بمانید؟ تمرکز نقاشی در کدام قسمت است؟ آیا فکر می‌کنید چیزی باید تغییر کند؟‌ چرا؟ آیا در نقاشی چیزی هست که تحسین شما را برانگیزد؟ به چه دلیل؟‌ فکر می‌کنید بخش‌هایی وجود دارد که نیازمند کار بیشتری باشد؟‌ آیا این ایده در آینده می‌تواند پیشرفتی داشته باشد؟ اگر هنرمند توضیحی درباره نقاشی دارد، آن را بخوانید و بددسی کنید آیا اهدافی که بیان کرده در نقاشی به تصویر در آمده است؟

با کمی‌دقت و تحلیل می‌توانید یک نقد هوشمندانه و سازنده از یک اثر هنری داشته باشید. آیا شما تا کنون سعی کرده‌اید که یک اثر هنری را نقد کنید؟ آیا نکاتی که پیشتر به آنها اشاره کردیم را در نقد نقاشی مد نظر قرار دادید؟

 

عکاسی

راهکارهایی برای نقد عکس با هدف سازنده بودن

 

پیشتر درباره اصول نقد هنری صحبت کردیم. در این مطلب می‌خواهیم به طور اختصاصی درباره نقد عکس بگوییم و اصولی که باید برای سازنده بودن آن رعایت کنیم.

 

 

نقد کردن در اصل بررسی و معاینه یک اثر هنری، چه یک عکس  و چه یک قطعه ادبی، و ارائه پاسخ منطقی برای نتیجه این آزمایش است. در این مطلب به نقد عکس «نرم» می‌پردازیم یعنی از بررسی اصول ریاضی بر عکس خودداری می‌کنیم. البته نه به این دلیل که ریاضیات جایی در عکاسی ندارند بلکه به این دلیل که نقد عکس بیشتر یک مساله درونی است تا بیرونی.

۱. ابتدا مطمئن شوید که عکاس «تمایل» به نقد عکس مورد نظر دارد

این نکته که عکاس واقعا به این که عکسی که گرفته مورد نقد قرار بگیرد تمایل داشته باشد یک مساله بسیار مهم است. با وجود این که نیت شما ممکن است (امیدواریم) خیر و اطلاعاتی که ارائه می‌دهید مفید و موثر باشند اما بیشتر افراد علاقه چندانی به قرار گرفتن در بوته نقد ندارند و عموما یک کلمه از حرف‌هایی را که می‌زنید نمی‌شنوند و یا نشنیده می‌گیرند. حتی اگر بشنوند گاهی ممکن است نتیجه معکوس بدهد. پس بهتر است به جای آنکه با عبارت «چیزهایی در مورد این عکس هست که باید به شما گوشزد کنم…» نقد خود را شروع کنید، از عبارت «آیا می‌خواهید یک نقد صادقانه درباره عکسی که گرفته اید با شما در میان بگذارم؟» اگر پاسخ «نه ممنون» بود بهتر است دیگر در این مورد حرفی نزنید.

۲. صادق باشید

احتمالا همه شما عبارت‌هایی نظیر «عالی»، «بسیار زیبا» و تعریف‌های مشابه را پای عکس‌هایی که در شبکه‌های مجازی نظیر فیسبوک و اینستاگرام به اشتراک گذاشته می‌شوند، شنیده‌اید. از این عبارات چنین به نظر می‌رسپ که همه دنیا دلشان می‌خواهد که با نعریف و تمجید رو به رو شوند. در حالیکه چنین نیست. اما (با در نظر گرفتن اصل یکم) برای نقد یک عکس، ابتدا باید از صادق بودن خود اطمینان حاصل کنیم. اگر می‌خواهید که فقط اثر یک نفر را لگدمال کنید آن را به روشنی مشخص کنید. هر چند که نام این رفتار نقد نیست! اگر قصد دارید که به شخص برای بهبود کارش کمک کنید و یا فقط می‌خواهید نظرتان را بیان کنید، آن را با وی در میان بگذارید.

به خاطر بسپارید که مهم‌ترین دلیل ِنقد یک عکس، کمک به عکاس برای بهبود کارش است.

۳. آگاه باشید که دید شما از جهان کامل نیست

بعضی افراد در باور کن چنین تلفی می‌کنند که تمام دانش و یا دستِ کم بخش عظیمی از آن در وجودشان نهفته شده است. در صورتی که چنین نیست و هیچ کسی چنین قابلیتی ندارد. ما، به عنوان بخشی از یک اجتماع، در تمام مدت در حال یادگیری درباره دنیای اطرافمان هستیم. این موضوع در مورد هنر نیز صادق است. هر انقلابی که در هنر اتفاق افتاده با بدگویی‌هایی مواجه شده است، با افرادی که گمان می‌کردند آن اثر مزخرف است و فقط به تجربیات گذشته فرد وابسته است و ارزشی بیشتر از آن ندارد. اگر با علم به این موضوع که شما از همه چیز آگاهی ندارید شما را به سمت یک بحث دو طرفه و باز پیش می‌برد و نتیجه به مراتب بهتری به دست می‌دهد.

۴. خودتان را آموزش دهید

پیش از آنکه شروع کنید، با توجه به این که به خاطر دارید که شما از همه چیز آگاه نیستید، سعی کنید کمی درباره سوژه‌ای که قصد دارید نقد کنید اطلاعات به دست آورید؛ هم سوژه عکس و هم سوژه عکاسی. برای آنکه درباره تاریخ هنر و اصول و تکیک‌های عکاسی بدانید نیازی نیست دوره‌های دانشگاهی گذرانده باشید. گاهی این دانش را می‌توانید از طریق عکاس با پرسیدن سوالاتی نظیر «چرا چنین عکسی گرفته‌اند و با این عکس قصد داشتند چه چیزی را به نمایش بکشند»، به دست آورید. هرچند که عده‌ای بر این باور هستند که پرسیدن چنین سوالی ممکن است بر نقد شما تاثیر بگذارد اما برای هدایت مکالمه در جهت مورد نظر می‌تواند بسیار مفید واقع شود.

نقد عکس

۵. نکات برجسته را بررسی کنید

بدنه کار را به خوبی بررسی کنید. سپس چند دقیقه از کار دور شوید و دوباره به آن رجوع کنید. در این زمان به ذهن‌تان فرصت خوب فکر کردن می‌دهید. سپس به اصول تکنیکی آن توجه کنید. سپس به نکاتی مانند داستان روایت شده از عکس و یا تاثیرات احساسی آن بپردازید. نکاتی که به خوبی برجسته شده‌اند یا نشده‌اند را مشخص کنید و «چرای» آنها را بیابید.

این «چرا» مانند قلب نقد عکس است و بیش از هر چیزی به عکاس کمک می‌کند. «موهای سوژه خیلی نامناسب است» یک نقد خوب به شمار نمی‌رود؛ حتی اگر بسیار دقیق باشد. «موهای سوژه کمی مرا آزار می‌دهد. اگر رنگ مو را کمی تیره‌تر می‌کردی تا اثر کمتری در عکس از خود نشان دهد و برخی از قسمت‌های سرگردان آن را حدف می‌کردی تا از پرت‌ کردن حواس بیننده جلوگیری کند، بهتر بود». این نقد به مراتب از نظر حمعه بندی و هدایت عکاس در جهت درست، بهتر است. به خاطر بسپارید که مهم‌ترین دلیل نقد یک عکس کمک کردن به عکاس برای بهبود کارش است.

۶. انتقال نقد به عکاس

همیشه پیش از آنکه عکس یا عکسی را نقد کنید، شرایط را بررسی کنید و از آمادگی عکاس برای شنیدن نقد اطمینان پیدا کنید. نوشتن یک نقد طولانی زیر عکس‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند بخصوص اگر عکاس تمایلی به شنیدن نقد نداشته باشد، چندان وجهه جالبی ندارد. اما اگر به عکاس ایمیل بزنید و ابتدا از تمایل وی برای مورد نقد قرار گرفتن مطلع شوید، روش بسیار خوبی برای انتقال نکات مربوط به نقد عکس به عکاس آن است. ویژگی ایمیل کردن نقد این است که عکاس هر زمان که آمادگی لازم را داشته باشد آن را می‌خواند. چگونگی انتقال نقد به عکاس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

این روش همچین فرصت کافی به نقد کننده نیز می‌دهد تا در آرامش و با تامل و بررسی‌های کامل، نکات مربوط به نقد عکس را به اطلاع برساند.

 

 

 

سوالات درس سواد هنری

" سواد هنری "

1-معنی هنر؟ هنر از ترکیب {هان + هر ) ساخته شده است .(هان یک واژه بنیادین در زبان بشر است که بمعنی آگاهی داشتن / آگاه بودن / هشیار بودن است. واژه هنر در زبان سانسکریت، ترکیبی از دو کلمه سو به معنی نیک و نر یا نره به معنای زن و مرد است

2-هنر از دیدگاه تولستوی؟اهمیت احساس را در هنر مورد تاکید قرار می دهندهنر باید یک ارتباط احساسی مشخص بین هنرمند و مخاطب ایجاد کند: طوری که مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد

3-واژه زیبا شناس؟فلاسفه، که در خصوص شناخت هنر و ارایه ی تفسیری از آن به صورت عام و کلی به مباحث نظری و ارایه ی تئوری و سبک شناسی در مورد آن می پردازند.هنرمندان و منتقدان، که همیشه سعی می کنند به هنر به صورت موردی و در مصادیق خاص و منحصر به فرد بپردازند موضوع اصلی علم زیباشناسی، دادن پاسخ به این سؤال است که ”هنر چیست؟“

4-مهمترین تقسیم بندی هنر در طول تاریخ از سوی فلاسفه را نام برده و یکی را بدلخواه توضیح دهید .  هنر به عنوان بازنمایی وجهی از عالم 2. هنر ابراز بیان احساسات و عواطف 3 . هنر در حکم فرم معنادار یا دلالت کننده (از مهم ترین تعاریف درخصوص هنر میان متفکران شرقی سخن علامه اقبال لاهوری است. اقبال در تعریف هنر می گوید: مقصود از هنر، اکتساب حرارت و نشاط ابدی است. ملت ها نمی توانند بدون معجزه قیام کنند (

5-دو عنصر تعیین کننده در هنر نام برده و بصورت خلاصه شرح دهید ؟ساخته دست انسان و دیگری در این ساخته زیبایی، ابداع، خلاقیت، هماهنگی وجود دارد.

6-چهار نظریه اصلی هنر در خصوص زیبائی شناسی را نام و یکی را توضیح دهید ؟

1ویژگی خاص شاه کارهای هنری2. نسخه برداری و اقتباس جالب از طبیعت 3 زیبایی در فرم و تکنیک 4 زیبایی در مفهوم و محتوا (نسخه برداری در داستان نویسی به این صورت است که ما عیناً شخصیت و الگوی رفتاری کسی را در داستان کپی کنیم، به نحوی که حتی با وجود تغییر نام و بعضی تغییرات جزیی، دیگر همه بدانند که این تیپ یا شخصیت یادآور کیست و از روی چه کسی الگوبرداری شده است

7-ویژگی هنر از نظر ویکتوریا الکساندر؟ 1.یک فرآورده است، ملموس، شنیدنی و یا دیدینی است  . 2. دارای هستی ارتباط است. یعنی هر هنر دارای مخاطب است.3. برای لذت تجربه می شود.5. هنر بر اساس زمینه موقعیت، خواه مادی و خواه اجتماعی اش شکل می گیرد.4. هنر یک قالب بیانگرانه است. هنرهنگامی که با زندگی واقعی مرتبط می شود تفسیری را عرضه می کند.

8-هنر ایدئولوژیک را توضیح دهید؟ هنرایدئولوژیک هنری است که می خواهد باورهای مخاطبان را برای تثبیت هر چه بیش تر وضع موجود و یا به عکس دگرگون ساختن و حتی بر انداختن آن تحکیم و تقویت کند.

9-زیباشناسی هنر را از دیدگاه فیخته را بیان کنید؟ زشتی و زیبایی شئی، به عقیده ی"فیخته" وابسته به دیدگاه بیننده دارد. از این رو زیبایی در جهان وجود ندارد ب لکه در روح زیبا جا دارد. هنر، ظهور و بروز این روح زیباست و مقصدش آگاهی دادن است

10-منشاء هنرها از دیدگاه افلاطون را بیان کنید؟ افلاطون منشا هنر را از عالم مثال می داندروح انسان در عالم مجردات پیش از ورود به دنیاحقیقت زیبایی و حسن مطلق یعنی خیر را بی پرده وحجاب دیده است که در این دنیا با دیدن چون حسن ظاهری ونسبی و مجازی را می بیند ازآن زیبایی مطلق که پیش از این درک نموده ,یاد میکند

11-شیوه های مختلف نگاه به هنر را نام ببرید و یکی را توضیح دهید؟

 1 نگاهجامعهشناختیبههنر 2درکفلسفیازهنر 3شناختتاریخی 4 مطالعهروانکاوانه  5 زیباشناختی فلسفه کلی ترین ادراک ما از هستی و وجود است. فلسفه تلاشی است برای ادراک مفهومی عالم. اینکه عالم چیست؟ ما دراین عالم کیستیم؟ و نسبت بین ما، عالم و هستی چیست؟ هنر به مثابه یک نوع معرفت، ابزاری برای انسان بوده تا بین خود و هستی نسبت هایی را یرقرار کند و سبک ها و مضامین هنری مختلف را در همین نگاه های فلسفی قرار می دهیم و از طریق آنها مکاتب و نحله های هنری را تجزیه و تحلیل می کنیم و پرسش های کلی در باره هنر و هنرمند مطرح می کنیم.

12-دلایل کم توجهی به نقد جامعه شناسی هنر در ایران را توضیح دهید؟ دانش وسیع می خواهد. 2به لحاظ تاریخی نقدهای زیبا شناسانه، تاریخی و فلسفی در حوزه هنرها سابقه دیرینه تری دارند و نقدهای جامعه شناسانه نسبتاً سابقه زیادی ندارند و تازه متولد شده اند 3 نقدهای جامعه شناسی هنر با قدرت و قدرت سیاسی در پیوند است و به شالوده شکنی روابط قدرت در هنر می پردازد 4 غیر از عامل سیاسی، توسعه جامعه شناسی هنر و ادبیات زمانی امکان پذیر است که هنرها در جامعه جنبه همگانی پیدا کرده باشند

13-دلایل نیاز جامعه شناسی هنرها را در سطح جامعه را بیان کنید؟1. به درک بهتر هنرها برسیم.2.رابطه جامعه و هنرها و پیوندهای آن را دریابیم.3.بتوانیم به کمک جامعه شناسی در فرایند توسعه فرهنگی مشارکت کنیم 4. بتوانیم به مثابه شهروند یا انسانی خلاق، پویا، فعال در جامعه و نظم اجتماعی جدید که جامعه ای مبتنی بر اقتصاد فرهنگ است، بازیگر و نه تماشاچی و ناظر باشیم.

14-انواع هنرها را نام ببرید و تقسیم بندی هنرهای زیبا کدامند؟1.هنرهای زیبا و هنرهای صناعی موسیقی 2.هنرهای دستی مانند مجسمه سازی و شیشه گری 3.هنرهای ترسیمی مانند نقاشی و خطاطی 4.ادبیات شامل شعر و داستان نمایش نامه و فیلم نامه و نثر 5.معماری 6.حرکات موزون 7.نمایشی مانند فیلم و سینما و تئاتر

15-وجه اشتراک تمامی آثار هنری با یکدیگر را نام ببرید ؟ تخیل و عاطفه

16-مراحل تاریخ هنر در دوره رنسانس را نام برده و ویژگی یک دوره را توضیح دهید؟آغازین (حدود-1300حدود(1420پیشین (حدود-1420حدود (1500پسین یا اوج )حدود 1500 - حدود (1527

17-سیرتحول داستان نویسی معاصر در ایران را بطور مختصر نام ببرید ؟7 .مرحله

دورهاول: از اواخر سال 1280 به بعد. رمان های مراغه ای، طالبوف، دهخدا، جمال زاده و .. در این دوره جای می گیرد. دورهدوم: در این دوره به بررسی موضوعاتی مثل مرگ، عشق، زندگی به عنوان محور داستان نویسی فارسی در دهه دوم قرن 14 (سال 1310 به بعد) و همچنین تجزیه و تحلیل آثار افرادی مثل هدایت، حجازی، علوی و ...پرداخته می شود.دورهسوم: دوره سوم این کتاب تحت عنوان جامعه گرایی و جامعه ستیزی مطرح می شود. داستان های آل احمد و داستان نویسان چپ و مارکسیست ایرانی در این دسته جای می گیرند.دورهچهارم: دوره چهارم این کتاب تحت عنوان روایت های روستایی و محلی معرفی می شود . در این دوره به داستان های دولت آبادی، صمد بهرنگی و... پرداخته می شود.دورهپنجم: دوره پنجم این کتاب تحت عنوان روایت های شهری معرفی می شود . رضا براهنی و ... در این دوره جای می گیرند. دورهششم: نویسنده، این دوره را تحت عنوان جریان های مدرن نامگذاری می کند.دروههفتم: این دوره، دوره ادبیات وقایع انقلاب و جنگ است که چند دهه اخیر را در بر می گیرد.

18-تقسیم بندی آثار ادبی هنری بر اساس اندیشه و محتوا را نام ببرید؟ حماسی، غنایی، نمایشی و تعلیمی ( ادبیات حماسی ( یکی از انواع ادبی و در اصطلاح روایتی است داستانی از تاریخ تخیلی یک ملت که با قهرمانی ها و اعمال و حوادث خارق العاده در می آمیزد. ویژگی اصلی حماسه تخیلی بودن و شکل داستانی آن است در حماسه رویدادهای غیر طبیعی و خلاف عادت فراوان دیده می شود. شاهنامه فردوسی نمونه اعلای حماسه است .

19-تقسیم بندی از انواع شوخ طبعی از نگاه دکتر علی اصغر حلبی را نام ببرید؟

طنز: فاخرترین گونه شوخ طبعی است و در واقع یک نوع بازنمایی و انعکاس حقیقت است که قصد اصلاح نابسامانی ها را در پشت پرده خنده دارد و خنده ایجاد شده جدی است هجو: در هجو قصد تخریب وجود دارد. هزل: عده ای هزل را کلمات بی ارزش می دانند. مثلا مولانا در مثنوی از هزل استفاده کرده است فکاهه: در فکاهه و هزل سخن ها تنها ارزش خنداندن دارد و پیامی ندارد.

20-فرق طنزوهجو کجاست؟  غالبا طنز را برای مقاصد اصلاح طلبانه اجتماعی و منتقدانه بکار می برند ولی هجو برای تخریب است .

 

مفاهیم: هنر کاربردی و هنر تزئینی چیست؟

 منظور از هنرهای کاربردی Applied art، هنرهایی است که نخست کارکرد و سودمندی آن‌ها اهمیت دارد و هدف از خلقشان کاربردشان بوده است. هنرهای تزئینی decorative arts معمولا در مقابل هنرهای زیبا، شامل نقاشی، عکاسی، و مجسمه‌های بزرگ که هیچ کاربردی به جز نگاه شدن ندارند، قرار داده می‌شود.

هنرهای کاربردی

هنر کاربردی، کاربرد طراحی و زیبایی‌شناسی با هدف کارایی و استفادهٔ روزمره است. در حالی‌که هنرهای زیبا برای تحریک فکری نظاره‌گر یا حساسیت‌های دانشگاهی ایفای نقش می‌کنند،

هنرهای کاربردی، طراحی و آرمان‌های خلاق را با مقصود کاربردپذیری به هم می‌آمیزند؛ همچون فنجان، مجله یا نیمکت تزئینی پارک. بخش قابل توجهی از حوزهٔ هنرهای کابردی و هنرهای تزئینی روی هم می‌افتند؛ و تا حدودی این دو عبارات جایگزین هستند.

حوزه‌های طراحی صنعتی، طراحی گرافیک، طراحی مد، طراحی داخلی، هنر تزئینی و هنر عملکردی به عنوان هنرهای کاربردی به شمار می‌آیند. در زمینهٔ هنر خلاق و/یا انتزاعی، حوزه‌های معماری و عکاسی، به عنوان هنرهای کاربردی در نظر گرفته می‌شوند.

اما هنرهای تزئینی decorative arts  عبارتی جاافتاده برای شماری از هنرها و صنعت‌ها برای ساخت آثار زینتی یا کاربردی است که دامنهٔ وسیعی از مواد از جمله سرامیک،چوب، شیشه، فلز، منسوجات و غیره را شامل می‌شوند. این حوزه سرامیک‌ها (سفالینه‌ها، ظروف چینی، و غیره)، شیشه‌آلات، مبلمان، اثاث خانه، وطراحی داخلی (اما معمولاً نه معماری) را شامل می‌شود.

هنرهای تزئینی معمولاً در مقابل هنرهای زیبا، شامل نقاشی، عکاسی، و مجسمه‌های بزرگ که هیچ کاربردی به جز نگاه شدن ندارند، قرار داده می‌شود. برخی میان هنرهای تزئینی و هنرهای زیبا بر پایهٔ کاربرد، هدف تعیین‌شده، اهمیت، جایگاه منحصربه‌فرد اثر، یا تک هنرمندی بودنشان تمایز قائل می‌شوند.

آثار هنرهای تزئینی، یا اثاث خانه، می‌توانند ثابت باشند (برای نمونه، کاغذدیواری)، یا متحرک باشند (مانند، آباژور). هنر کاربردی، هنر تزئینی را شامل می‌شود اما بعلاوه، طراحی گرافیک و دیگر رده‌ها همچون طراحی صنعتی (که ممکن است با هنرهای تزئینی تلاقی پیدا کند) را هم در بر می‌گیرد. به طور کلی عبارت هنرهای تزئینی چندان برای آثار معاصر که «طراحی» خوانده می‌شوند، به کار نمی‌رود. در تاریخ هنر، عبارت هنرهای فرعی اغلب برای هنرهای تزئینی استفاده می‌شده است.

هنرهای کاربردی

 

تلفیق هنر با سایر دروس

برای آموزش بهتر دروس معلمان می توانند آن را با دروس دیگر تلفیق نمایند . برای مثال می توان درس بخوانیم را با درس هنر تلفیق نموده تا دانش آموزان ضمن اینکه به یادگیری دروس می پردازند از آموزش نیز لذت ببرند. از انواع نمونه های زیر می توان برای تلفیق درس بخوانیم با هنر بهره برد. این نمونه ها عبارتند از:

 

 

1- ساختن ماکت و کاردستی در رابطه با درس مورد نظر

به عنوان مثال در پایه اول از دانش آموزان می خواهیم چسب ، کاغذ رنگی ، قیچی ومقوا با خود به کلاس بیاورندو پرچم ایران را با کمک آموزگار درست کنندویا اینکه ازآنان می خواهیم هر حرفی را که می خوانند روی کاغذ رنگی بکشند و بعد آن را قیچی کرده ودر دفتر بچسبانند وبه صورت یک آلبوم در آورند.

ساخت چراغ راهنمایی،سفره ی هفت سین،ماکت جنگل و.... کارهای دیگری است که می توان انجام داد.

 

2- کشیدن نقاشی

معلم می تواند از دانش آموزان بخواهد یک نقاشی در رابطه با درسی که داده می شود بکشند. مثلاً در پایه اول معلم می گوید : بچه ها داستان به وجود آمدن باران را نقاشی کنید. و یا هر چند تا چیز که می توانید بکشید که با صدای پ شروع می شود و بعد اگر همه ی صداهای آن شکل را خوانده اند اسم آن را بنویسند.

 

3- اجرای نمایش

بعضی از داستان های کتاب بخوانیم را می توان به صورت نمایش در کلاس اجرا کرد. وقتی درس های بخوانیم به صورت نمایش در کلاس اجرا می شوند علاوه بر ایجاد محیط شاد برای تدریس مفاهیم بهتر در ذهن دانش آموزان نقش می بندد.

 

 

4- خمیر بازی

معلم می تواند به دانش آموزان کلماتی را بگوید و آنان با استفاده از خمیر بازی آن را درست کنند.

 

5- داستان نویسی

می توانیم از دانش آموزان بخواهیم در پایان آموزش کامل الفبا یک کتاب داستان درست کنند . به این صورت که تصاویر داستان را نیز خود دانش آموزان می کشند. این کار به بالا بردن خلاقیت در دانش آموزان نیز کمک بسیاری خواهد کرد.

شیوه هایی که در بالا ذکر شد نمونه هایی از روش تلفیق هنر با کتاب بخوانیم می باشد که هر معلمی می تواند بسته به ذوق وابتکار خود علاوه بر این روشها از شیوه های دیگری در امر تدریس استفاده کنند.

 

 

آموزش هنر به کودکان، از دید مارک روتکو

سارا گاتزمن

اگر نقاشی‌های مارک روتکو را دیده باشید (بوم‌هایی بزرگ که با سطوح رنگ اتمسفری پر شده‌اند) و فکر کرده باشید «یه بچه هم می‌تونه اینا رو بکشه»، در واقع از این نقاش سبک «اکسپرسیونیسم انتزاعی» تعریف کرده‌اید!


روتکو هنر کودکان را به شدت دوست می‌داشت، و تازگی، اصالت، و شدتِ عواطف در کارهای خلاق‌شان را تحسین می‌کرد. او هنر کودکان را به خوبی می‌شناخت، چون به مدت بیست سال در «مرکز یهودیان بروکلین» معلم هنر بود. روتکو برای شاگردانش (از مهدکودک تا کلاس هشتم) یک نقاش آوانگارد یا یک ستاره‌ی نوظهور در دنیای هنر نبود؛ «روتکی» بود! آن‌طور که شاگرد سابقش، مارتین لوکاشاک، به یاد می‌آورد: «مردی مثل یک خرس مهربان! دوست‌ترین، جذاب‌ترین، و گرم‌ترین عضو مدرسه.»

روتکو در زمینه‌ی آموزش هنر به کودکان صاحب اندیشه بود. او در سال ۱۹۳۴ مقاله‌ای با این موضوع منتشر کرد («آموزشی نوین برای هنرمندان و هنردوستان آینده»)، و امیدوار بود کتابی هم در ادامه‌ی آن بنویسد. این پروژه هرگز به سرانجام نرسید، اما او ۴۹ صفحه یادداشت از خود به جا گذاشت که به نام کتاب ناخوانا شناخته می‌شود و به جزئیات برنامه‌ی آموزشیِ مترقی او می‌پردازد. ما پنج درس این کتاب را انتخاب کردیم، درس‌هایی که روتکو می‌خواست همه‌ی معلم‌های هنر بیاموزند.

 

درس شماره‌ی یک: به شاگردان‌تان نشان دهید که هنر یک شیوهی بیان جهانی است؛ به همان اندازه بنیادین که سخن گفتن و آواز خواندن هستند.

مارک روتکو، «سرها»، ۱۹۴۱-۱۹۴۲، گالری واشبرن


روتکو می‌آموخت که همه می‌توانند هنر خلق کنند – حتی آن‌هایی که استعداد ذاتی ندارند یا آموزش حرفه‌ای ندیده‌اند. به نظر این نقاش، هنر یک بخش ضروریِ تجربه‌ی انسانی است. و همان گونه که کودکان به سرعت داستان‌ها و آوازها را در‌ می‌یابند، می‌توانند به سادگی مشاهدات و تخیلات‌شان را هم به هنر تبدیل کنند. (به همین ترتیب، او معتقد بود که دسترسی نداشتن کودک به هنرآفرینی می‌تواند به همان اندازه‌ی محروم ماندن از یادگیری زبان مضر باشد.) 

برای روتکو، هنر یعنی بیان، یعنی تبدیل عواطف شخص به تجربیاتی دیداری که همه بتوانند دریابند. و کودکان این کار را به طور طبیعی می‌کنند. او می‌نویسد: «این بچه‌ها ایده‌هایی دارند، ایده‌هایی اغلب خوب، و آن‌ها را به روشنی و زیبایی بیان می‌کنند، و باعث می‌شوند آن‌چه را حس می‌کنند، حس کنیم. برای همین است که تلاش‌های آن‌ها به طور ذاتی اثر هنری است.»

 

درس شماره‌ی دو: مراقب باشید که خلاقیت کودک را با آموزش رسمی سرکوب نکنید.

مارک روتکو، بدون عنوان، ۱۹۴۸، بنیاد بِیلر -  مارک روتکو، بدون عنوان، ۱۹۴۷، گالری هنری دانشگاه ییل، نیو هیون


از نگاه روتکو، بیانگریِ کودک شکننده است. وقتی که معلمان هنر تکالیفی با معیارهای سخت تعیین می‌کنند یا بر تکنیک بالا اصرار می‌ورزند، این خلاقیت طبیعی می‌تواند به سرعت به تقلید و دنباله‌روی تبدیل شود. او توضیح می‌دهد که: «این نکته هم که آموزش همیشه با طراحی شروع می‌شود، یک طرز فکر رسمی است؛ ما با رنگ شروع می‌کنیم.» 

روتکو برای مراقبت از آزادی خلاق شاگردانش از یک شیوه‌ی آموزشی ساده پیروی می‌کرد. وقتی بچه‌ها به کلاس هنر وارد می‌شدند، همه‌ی ابزار کارشان (از قلم‌موها تا گِل) سرجایشان بودند، آماده برای این‌که بچه‌ها انتخاب‌شان کنند، و برای کارهای خلاق به هر‌شکل به کارشان بگیرند. نیازی به دادن مشق و تکلیف نبود.

روتکو شرح می‌دهد که: «آن‌ها، بی‌اعتنا به دشواری‌ها، راه‌شان را باز می‌کنند و موانعی را پشت سر می‌گذارند که می‌تواند یک آدم بالغ را عصبی کند! و خیلی زود ایده‌هایشان به شکل‌های روشن و هوشمندانه‌ای قابل مشاهده می‌شود.» با این انعطاف‌پذیری، شاگردان روتکو سبک‌های هنری ویژه‌ی خودشان را خلق می‌کردند – از سبک‌هایی مبتنی بر جزئیات تا سبک‌هایی به شدت بیان‌گرا. برای روتکو، توانایی هدایت دنیای درونی شخص به سوی هنر بسیار ارزشمند‌تر بود تا استاد شدن در فوت و فن‌های رسمی و آکادمیک. او زمانی نوشته بود: «هیچ نقاشیِ خوبی نمی‌تواند درباره‌ی هیچ چیزی نبوده باشد.»  

 

درس شماره‌ی سه: از کارهای شاگردان‌تان نمایشگاه ترتیب دهید تا اعتماد به نفس آن‌ها را تقویت کنید.

مارک روتکو، بدون عنوان، 1954، گالری هنری دانشگاه ییل - مارک روتکو، «شماره‌ی 18»، 1951، انستیتوی هنر مانسن ویلیامز پروکتور، یوتیکا


جرالد فیلیپس، شاگرد سابق روتکو، به یاد می‌آورد که: «هرگز در کار هنری خوب نبودم ... ولی روتکو کاری می‌کرد که حس کنی داری چیز خیلی مهمی خلق می‌کنی، یک چیز خوب.» به نظر روتکو، نخستین مسئولیت معلم هنر الهام بخشیدن و ایجاد حس اعتماد‌ به نفس در کودک است. برای این کار، او نمایشگاه‌های عمومی از آثار شاگردانش در سراسر شهر نیویورک تدارک می‌دید، از جمله نمایش ۱۵۰ اثر در موزه‌ی بروکلین در سال ۱۹۳۴. وقتی روتکو اولین نمایشگاه انفرادی خودش را یک سال قبل‌تر در موزه‌ی هنر پورتلند برگزار کرده بود، کارهای شاگردانش را هم با خودش برده بود و آن‌ها را کنار کارهای خودش به نمایش گذاشته بود.

این نمایشگاه‌ها به شاگردان روتکو هیجانی تازه درباره‌ی کارهای هنری‌شان می‌داد، در حالی که مردم را هم تربیت می‌کرد تا توان بالقوه‌ی هنر کودکان را دریابند. روتکو می‌نویسد: «بسیار قابل توجه است که تعداد زیادی از هنرمندان، از این نمایشگاه [آثار شاگردان در موزه‌ی بروکلین] دیدن کردند و از آن‌چه دیدند شگفت‌زده شدند و به شوق آمدند.» روتکو می‌خواست که منتقدان ببیند که هنرهای زیبا برای موفق شدن تنها به شور عواطف و احساسات نیاز دارند.

 

درس شماره‌ی چهار: تاریخ هنر را با هنر مدرن معرفی کنید (نه با استادان قدیمی).

میلتون اوری، «کسی که کنار دریا قدم می‌زند»، ۱۹۶۱، فدراسیون آمریکایی هنرها - خوان میرو، «حروف رمزی و صور فلکی که عاشق یک زن شده‌اند»، ۱۹۴۱، انستیتوی هنر شیکاگو


وقتی می‌خواهید به شاگردان خردسال درباره‌ی تاریخ هنر درس بدهید، از کجا شروع می‌کنید؟ برای روتکو پاسخ روشن بود: مدرنیسم! کودکان، با هنر قرن بیستم می‌توانند از آثاری درس بگیرند که شبیه کارهای خودشان است، چه از راه نقاشی‌های هانری ماتیس باشد، چه تابلوهای پابلو پیکاسو. این هنرمندان برجسته در جست‌و‌جوی فرم‌هایی خالص و شخصی در عرصه‌ی بیان بصری بودند که از معیارهای تکنیکیِ گذشته آزاد باشند. روتکو توضیح می‌دهد: «[هنر مدرن] با سنت و سبک استادان قدیمی مبهم و مه‌آلود نشده است. برای همین هم به طور خاص به درد ما می‌خورد ... تا همچون واسطه‌ای عمل کند که رابطه‌ی میان کودک و جریان هنر را برقرار می‌کند.»

قرار گرفتن در معرض هنر مدرن می‌تواند اعتماد و خلاقیت کودکان را تقویت کند؛ با این حال، نباید مزاحم شکل‌گیری یک سبک خاص شخصی شود. روتکو شاگردانش را از تقلید آثار موزه‌ای و همچنین نقاشی‌های خودش بر حذر می‌دارد و هشدار می‌دهد: «بسیاری مواقع، کارهای کودکان به سادگی تفسیری بدوی از خلاقیت‌های نهاییِ معلم هنر است؛ بنابراین، ظاهر هنر کودکان را دارد، ولی منبع پایه‌ی خلاقیت را در کودک از بین می‌برد.»  

 

درس شماره‌ی پنج: متفکران خلاق پرورش بدهید، نه هنرمندان حرفه‌ای.

 مارک روتکو، بدون عنوان (سیاه و نارنجی روی قرمز)، ۱۹۶۲، لیوم، موزهی هنر سامسونگ -  مارک روتکو، «شماره‌ی 15»، ۱۹۵۷ «اکسپرسیونیسم انتزاعی» در آکادمی سلطنتی هنر، لندن


روتکو معتقد است که معلمان خوب هنر، علاوه بر طرفداری از غرایز خلاق شاگردان، می‌توانند به آن‌ها کمک کنند که بیشتر خود‌‌آگاه، همدل، و همراه باشند – و این کار در درازمدت شهروندان بهتری می‌سازد. او، در مرکز یهودیان بروکلین، اهمیت چندانی نمی‌داد که آیا شاگردانش پیگیر دست یافتن به جایگاهی در عرصه‌ی هنر خواهند شد یا نه. در عوض، تمرکزش بر آن بود که در آن‌ها احترامی عمیق به بیان هنری بپرورد.

او می‌نویسد: «احتمالاً بیشتر این کودکان همین‌طور که بالغ می‌شوند، تخیل و جسارت‌شان را از دست می‌دهند. ولی تعداد کمی چنین نمی‌شوند. و این امید هست که در مورد آن‌ها، تجربه‌ی هشت سال حضور [در کلاس من] فراموش نشود، و آن‌ها به یافتن همان زیبایی در وجود خودشان ادامه دهند. در مورد بقیه، این امید هست که تجربه‌شان به آن‌ها کمک کند تا لذت‌های هنری اولیه‌ی خودشان را در کار هنری دیگران بازیابند.»

در مقابل، خلاقیت خود روتکو با بیانگریِ بی‌پروای شاگردانش جان تازه می‌گرفت. هنگامی که او آغاز به آموزش هنر کرد، کارهایش همچنان به نوعی فیگوراتیو بودند؛ نقش‌هایی از صحنه‌های خیابانی، مناظر، پرتره‌ها، و فضاهای داخلی، با رنگ‌آمیزی‌های رها. پس از بازنشستگی، سبک او به انتزاع کامل رسید و به شکل بوم‌هایی زنده و پر از رنگ در آمد که او امید داشت به شکلی شهودی، به یکسان، در کودکان و بزرگ‌سالان طنین‌انداز شود. 

 


مارک روتکو،   روس‌تبار آمریکایی، از برجسته‌ترین هنرمندان قرن بیستم در زمینه‌ی «اکسپرسیونیسم انتزاعی» بود.

 

 

چهل ایده کار هنری

 

اگر به انجام کارهای هنری علاقه‌مند هستید و در آن استعداد دارید، از طرفی نیز به دنبال راهی برای کسب درآمد خانگی هستید، کافی است یکی از ایده های هنری درآمدزا را انتخاب کنید و از همین امروز کسب و کار خود را راه بیندازید. ومی توانید در تدریس کلاسها از آن بهره مند شوید.

واقعیت این است که در دنیای کسب و کار امروز، بسیاری تمایلات رنگ و بوی دیگری گرفته است که افراد را بر آن می‌دارد به جای کار کردن برای کارفرمایی دیگر، کسب و کار خانگی خود را راه اندازی کنند و برای خود کار کنند. به این ترتیب بدون استرس و بدون نیاز به رفت و آمد در خیابانهای پرترافیک و اتلاف وقت، می‌توانند از هنر و سرگرمی خود به عنوان یک منبع درآمد استفاده کنند و همچنین ظرفیت‌های دنیای مجازی برای مدیریت کسب و کار خود به کار ببندند.

 

چهل ایده کار هنری درآمدزا در منزل

بنابراین، اگر در انجام کار‌های هنری مهارت دارید و یا سرگرمی شما خلق ایده‌های هنری است، به شما تبریک می‌گوییم. چون در حال حاضر شما ضروری‌ترین ابزار یک کسب و کار موفق را در اختیار دارید و کافیست با یک روحیه‌ی امیدوار و البته به خرج دادن خلاقیت و پشتکار لازم برای پیگیری ایده‌ها، کسب و کار شخصی خود را راه‌اندازی کنید. در این مطلب ۴۰ ایده‌ی کسب درآمد از کار‌های هنری را به شما ارائه می‌دهیم تا از آن‌‌ها برای شروع کار خود الهام بگیرید.

۱. طراحی و ساخت زیورآلات

کار هنری درآمدزا

انواع مختلفی از زیور‌آلات وجود دارد که می‌توانید طراحی کنید و با دست بسازید. از دستبند‌های فلزی گرفته تا انگشتر‌ با سنگ‌های قیمتی. می‌توانید محصولات دست ساز خود را به صورت آنلاین و در شبکه‌های اجتماعی به فروش برسانید یا برای فروش آن‌‌ها با خرده‌فروشان محلی مذاکره کنید.

۲. طراحی لباس

با طراحی‌های متنوع آیتم‌های مختلف لباس و راه‌اندازی یک خط تولید می‌توانید کسب و کار موفقی داشته باشید. مانند زیورآلات ساخت دست که از طریق آنلاین یا فروشگاه‌های مختلف، می‌توانید به فروش برسانید.

۳. مجسمه سازی

مجمسه سازی نیز هنری درآمدزا است. پس اگر در مجسمه سازی مهارت دارید، می‌توانید ایده‌های خود را با طیف گسترده‌ای از مواد اولیه از جمله فلز، خاک رس، گچ و… بسازید.

 

۴. ساخت کارت پستال

اگر به کار‌های کاغذی علاقه دارید، طراحی و ساخت کارت‌ پستال ایده‌ی خوبی برای کسب درآمد خانگی است. می‌توانید کارت‌ها و طراحی‌های خود را به صورت حرفه‌ای چاپ کنید یا به صورت جداگانه روی طراحی هر کدام کار کنید.

۵. نقاشی

افرادی که تمایل زیادی به هنر دارند، می‌توانند ایده‌های خود را در قالب نقاشی روی بوم، چوب و سایر زمینه‌ها پیاده کنند و سپس آن‌ها را به طور مستقیم و با برپایی گالری به علاقه‌مندان بفروشند.

۶. طراحی تی‌شرت

ایده هنری درآمدزابا طراحی‌ تی‌شرت‌هایی خاص یا چاپ‌ لوگو‌ها و طراحی گرافیکی مختلف بر روی آن‌ها، می‌توانید در حوزه‌ی پوشاک و برای خودتان فعالیت کنید.

۷. محصولات سرامیکی

تولید و فروش محصولات سرامیکی نیز از کارهای هنری پرفروش است. می‌توانید در ساخت و تولید انواع لوازم کاربردی، از ظروف تا زیور‌آلات گرفته و رنگ‌آمیزی آن‌ها، از سرامیک استفاده کنید.

۸. خیاطی

اگر از خیاطی و کار با چرخ خیاطی لذت می‌برید، گرفتن سفارشات خیاطی، در منزل می‌تواند ایده‌ای برای آغاز یک کسب و کار خانگی باشد.

۹. صابون سازی

ایده هنری درآمدزا

صابون سازی در کشور ترکیه یک کار هنری بسیار درآمدزاست و توریستهای بسیاری صابونهای دست ساز را برای سوغات انتخاب می‌کنند. خوشبختانه بازار این هنر زیبا و کاربردی در ایران همچنان دست نخورده است. به طور مشابه با شمع‌ها، می‌توانید با ترکیبات مختلف صابون‌هایی با رنگ‌ها و طرح‌ها و عطر‌های متنوع در منزل بسازید و آن‌ها را در خرده‌فروشی‌ها یا به صورت آنلاین به علاقه‌‌مندان بفروشید.

۱۰. فروشگاه آنلاین هدایای دست‌ساز

می‌توانید یک فروشگاه آنلاین راه‌اندازی کنید که در آن هدایا و صنایع دستی را که خودتان یا دیگر هنرمندان تولید کرده‌اند به فروش برسانید. راه اندازی فروشگاه آنلاین این روزها می‌تواند منبع درآمد بسیار خوبی برای کسانی باشد که کار در منزل را به کار کارمندی ترجیح می‌دهند.

۱۱. لحاف‌ و پتودوزی

این هم یکی دیگر از صنایعی است که می‌توانید به صورت سفارشی، با مشتریان خود کار کنید. انواع پتو، رو‌انداز و لحاف‌های تزئینی را می‌توانید با خلاقیت طراحی و تولید کنید. به خصوص که اکنون وسایل نوستالژیک با طراحی خلاقانه طرفداران زیادی دارد.

۱۲. ساخت اسباب بازی

ایده هنری درآمدزا

ساخت حیوانات کوچک و انواع اسباب‌بازی‌ها برای کودکان از مواد اولیه‌ی مختلف ساده مثل پارچه‌ها و چوب و فلز و…، یکی از بهترین سرگرمی‌هایی است که می‌توانید از آن کسب درآمد کنید.

اگر در تولید محصولات خود نیازهای مشتریان را در نظر بگیرید و اسباب بازیهایی با مواد اولیه طبیعی و بهداشتی تولید کنید، پدر و مادرهای زیادی هستند که ترجیح می‌دهند به جای خرید محصولات چینی گران قیمت که معلوم نیست در تولیدشان از چه مواد اولیه ای استفاده شده برای دلبندانشان اسباب بازیهای دست ساز خریداری کنند. البته به شرط خلاقیت!

۱۳. تصویرسازی

به عنوان یک تصویرگر می‌توانید طرح‌های سفارشی خود را به صورت آنلاین و مستقیم یا در فروشگاه‌ها به فروش برسانید. یک تصویرگر را می شناسم که با خلاقیت بسیار کتابهایی با تصویرسازی منحصربفرد برای مشتریان طراحی می‌کند به طوری که شخصیت اصلی داستان کودک شماست!

این فقط یک ایده برای استفاده از هنر تصویرسازی برای کسب درآمد است.

۱۴. فروشندگی کار‌های کپی و چاپ

اگر یک نقاش هستید، علاوه بر فروش آثار اصلی خود، چه به صورت سفارشی یا کلی، می‌توانید از آن‌ها نسخه‌های کپی تهیه کنید و آن‌‌ها را با قیمتی نسبتاً ارزان‌تر دوباره به فروش برسانید.

۱۵. شیشه سازی

ایده هنری درآمدزا

اگر ابزار صنعت شیشه سازی را در اختیار دارید، می‌توانید یک کسب و کار موفق با ساخت و فروش انواع ظروف شیشه‌ای، گلدان‌ها و اقلام دیگر راه‌اندازی کنید. به جز خود شیشه سازی، هنر دستی دیگری وجود دارد که با شیشه های شکسته روی ظروف سفالی را تزئین می کنند. این هنر نیز می‌تواند برایتان درآمدزا باشد. شما همچنین می‌توانید این تزئین را برای تولید خنچه عقد به کار ببرید و عروسهایی را که دوست دارند خنچه عقدشان تکراری نباشد و طرحی مدرن و امروزی داشته باشد گروه هدف خود قرار دهید.

۱۶. تولید کیف دستی

می‌توانید مهارت‌های هنری خود را بر روی تولید کیف‌های دستی متمرکز کنید. کیف پول‌های متفاوت و جذاب طراحی کنید و با پارچه و چرم و… آن‌ها را تولید کنید. مهم این است که در تولید محصولات خود خلاقیت به خرج دهید و تزئیناتی را روی آنها پیاده کنید که تا کنون به فکر کمتر هنرمندی رسیده باشد.

۱۷. گلدوزی

ایده هنری درآمدزا

اگر به دنبال یک کسب و کار متفاوت هستید و دوست دارید صنایع دستی سفارشی خلق کنید، گلدوزی یکی از بهترین پیشنهادات است. هنری که به شما این امکان را می‌دهد به سفارش مشتریان خود، اسم آن‌ها یا طرح‌های مورد علاقه‌شان را روی لباس یا اقلام دیگر با رنگ‌ها مختلف حک کنید.

با این هنر درآمدزا می‌توانید با کسب و کارهای دیگر مانند طراحان لباس، تولیدکنندگان کوسن و کیف نیز همکاری کنید.

۱۸. عکاسی

اگر آموزش عکاسی دیده‌اید و در این رشته استعداد دارید، می‌توانید از مشتریان خود عکس بگیرید و عکس‌ها را به صورت چاپ یا در قالب دیگر محصولات به آن‌ها بفروشید. عکاسی پرتره و هنری منبع درآمد بسیار خوبی است. اما باز هم به شرط خلاقیت و کیفیت!

۱۹. بافندگی

ایده هنری درآمدزابرای کسانی که در مهارت دارند، زمینه‌های زیادی وجود دارد تا هنر خود را در منزل به نمایش بگذارند، از کلاه‌ها و شال‌های بافتنی گرفته تا روانداز‌ها و زیرانداز‌های زیبا. الان دیگر مانند گذشته نیست که مجبور باشید فقط چند محصول تکراری ببافید. نقشه ها، طرح ها و محصولات بسیار متنوعی بر روی اینترنت وجود دارد که با الهام از آنها می‌توانید محصولاتی منحصر به خودتان تولید و از این راه کسب درآمد کنید.

۲۰. گل سازی

گل سازی نیز ایده‌ی خوبی برای پیاده‌ کردن اید‌ه‌های خلاقانه‌ی شماست. اگر از ساخت گل‌های کاغذی، فومی، پارچه‌ای و حتی تزئین گل‌های طبیعی و ساخت دسته‌گل‌های زیبا لذت می‌برید، زمان آن رسیده کسب و کار خودتان را آغاز کنید.

۲۱. جوشکاری

جوشکاری به خودی خود هنر به حساب نمی‌آید اما وقتی با این مهارت، دست به خلق محصولات جدید و نوآورانه می‌زنید، تبدیل به هنری درآمدزا می‌شود. البته جوشکاری نیاز به آموزش و دانش دارد، اما در صورت داشتن مهارت در این رشته، می‌توانید با خلاقیت، فلزات مختلف را به هم جوش دهید و کار‌های هنری‌ خلق کنید.

۲۲. کشیدن کاریکاتور

یکی از هنر‌هایی که افراد می‌توانند از آن کسب درآمد کنند، هنر کشیدن کاریکاتور به عنوان یک اثر هنری و سفارشی است. اگر در این زمینه مهارت و استعداد دارید، ترتیبی دهید تا مشتریان طرح‌های دلخواهشان را بتوانند به شما سفارش دهند.

۲۳. ساخت لوازم جانبی تکنولوژی

می‌توانید تمرکز و زمان خود را بر روی ساخت لوازم جانبی تکنولوژی صرف کنید. ساخت قاب‌های تلفن همراه، محافظ‌ لپ تاپ‌ها و محافظ کابل‌های الکترونیکی ایده‌هایی است که به مردم کمک می‌کند از لوازم خود محافظت کند و این روز‌ها طرفداران زیادی دارد. طراحی و ساخت پایه موبایل و لپ تاپ هم می‌تواند برایتان درآمدزا باشد.

۲۴. طراحی لباس‌های مناسبتی

برای رویداد‌های مختلف، جشن‌های خاص و مراسم سنتی و ملی می‌توانید لباس‌های متناسب و خاص طراحی کنید. طراحی لباس‌ از روی شخصیت‌ معروف فیلم‌ها و انیمیشن‌ها نیز ایده‌ی خوبی برای راه‌اندازی یک کسب و کار موفق است. بازار این ایده در ایران دست نخورده است بنابراین می‌توانید درآمد خوبی از آن کسب کنید.

۲۵. طراحی کتاب رنگ‌آمیزی

کتاب‌های رنگ‌آمیزی محبوب همیشگی کودکان و حتی بزرگسالانی است که این روز‌ها به دنبال راهی برای کسب آرامش هستند. بنابراین با جمع‌آوری طرح‌های جالب و جذاب، یک کتاب رنگ‌آمیزی بسازید و آن‌ها را به علاقه‌مندان بفروشید.

۲۶. ترمیم وسایل قدیمی

ایده هنری درآمدزا

با به خرج دادن کمی خلاقیت و ترمیم و تبدیل وسایل قدیمی و کهنه به یک وسیله‌ی آنتیک و کاربردی امروزی می‌توانید کسب و کار خود را در زمینه‌ی دکوراسیون راه بیندازید. بازسازی لوازم قدیمی این روزها هنر بسیار پرطرفداری است. هنرمندانی را می‌شناسم که با بازسازی لوازم دست دوم و دادن رنگ و لعابی متفاوت و منحصربفرد به آنها، همان محصولات را که ابتدا بی ارزش بوده اند به قیمتهای بالایی می‌فروشند.

۲۷. قاب سازی

با به کارگیری این هنر و فن، می‌توانید عکس‌ها و آثار هنری مشتریان خود را قاب بگیرید و کار‌های سفارشی قبول کنید.

۲۸. سبدبافی

بافتن سبد در اندازه‌ها و طرح‌های مختلف ایده خوبی برای کسب درآمد است. می‌توانید آن‌ها را با حصیر و سایر مواد اولیه ببافید و در خرده فروشی‌ها، نمایشگاه‌ها یا به صورت آنلاین به فروش برسانید.

۲۹. کار هنری چوبی

ایده هنری درآمدزا

برای کسانی که در ساختمان سازی و نجاری مهارت لازم را دارند و آموزش دیده‌اند، ایده‌ها و محصولات بالقوه‌ای وجود دارد که می‌توانند با استفاده از چوب آن‌ها را تولید کنند. از انواع مبلمان گرفته تا قاب و مجسمه‌های چوبی.

البته تولید مبلمان به کارگاه و دستگاههای حرفه‌ای نیاز دارد که پرهزینه است. شما می‌توانید کار خود را با تولید لوازم چوبی کوچک شروع کنید. مهم این است که از کار با چوب لذت ببرید و ایده های خوبی برای اجرا داشته باشید.

۳۰. الگوسازی

شغل‌ها و هنر‌های زیادی مثل عروسک‌سازی، خیاطی و گل‌سازی وجود دارد که هنرمندان در آن‌ها نیاز به الگو دارند. می‌توانید الگو‌های مورد نیاز آن‌ها را تولید کنید و در اختیارشان قرار دهید.

۳۱. طراحی و فروش پارچه

می‌توانید پارچه‌های متنوعی را از جنس‌های مختلف در طرح‌های متفاوت تولید کنید و آن‌ها را به مشاغل خاص ‌مانند خیاط‌ها، طراحان لباس و سایر هنرمندان و صنعتگران بفروشید.

۳۲. شمع سازی

ایده هنری درآمدزاشمع‌ها همیشه جزو محبوب‌ترین لوازم تزئینی و کاربردی خانه‌ها هستند. بنابراین، با خلاقیت به خرج دادن در طراحی و اضافه‌ کردن اسانس‌های مختلف برای دادن عطری بهتر به آن‌ها، می‌توانید یک کسب و کار هنری پردرآمد برای خود راه‌اندازی کنید.

۳۳. مهرسازی

طراحی و ساخت مهر‌های سفارشی برای مشتریان هم ایده‌ی جالبی برای کسب و کار شخصی است. ساخت مهر از کائوچو، لاستیک و… که به صورت شخصی برای مشتری خاصی طراحی شده، می‌تواند برای شما کسب درآمد کند.

 

۳۴. نقاشی دیواری

اگر از خلق آثار هنری خود در مقیاسی بزرگ و وسیع لذت می‌برید، نقاشی‌های دیواری برای منازل، ادارات و مدارس می‌تواند این امکان را برای شما فراهم کند که از هنر خود پول درآورید.

۳۵. برگزاری کارگاه‌های آموزشی

می‌توانید با جذب هنرمندان و صنعتگران، کارگاه‌های مختلف آموزشی برگزار کنید. می‌توانید با راه‌اندازی کارگاه‌های هنری یا تولید محتوا‌های تصویری و به صورت آنلاین، هنر و مهارت خود یا دیگران را به علاقه‌مندان یاد بدهید و در ازای آن کسب درآمد کنید.

 

۳۶. آموزش کار‌های هنری

اگر به تدریس و آموزش علاقه‌مند هستید، چه چیزی بهتر از آموزش هنر خود به دیگران؟ به صورت خصوصی یا در یک محیط آموزشی می‌توانید هنر خود را به دیگران آموزش دهید.

۳۷. تولید محتوای آموزشی و آنلاین

در راستای دو ایده‌ی قبلی، می‌توانید دوره‌های آنلاین ایجاد کنید که طی آن هنر یا مهارت خاصی را به مخاطبان آموزش می‌دهید. این دوره‌ها می‌تواند شامل انواع مختلف محتوای آموزشی در قالب ویدیو، فایل صوتی یا کاربرگ‌های قابل چاپ باشد که در اختیار مخاطبان قرار می‌دهید.

 

۳۸. خوشنویسی و خطاطی

اگر خط خوشی دارید یا توانایی طراحی نوشته‌ها را دارید، می‌توانید نام‌های تجاری کسب و کار‌ها را طراحی کنید، یا تابلو‌های سفارشی قبول کنید.

۳۹. مدیریت صفحه هنری در شبکه اجتماعی

صنعتگران و هنرمندان دوست دارند با مخاطبان خود در ارتباط باشند، اما همیشه این امکان برای همه‌ی آن‌ها وجود ندارد. می‌توانید یک کسب و کار بالقوه راه‌اندازی کنید، به این ترتیب که با ایجاد یک اکانت و مدیریت آن، صنعتگران را هنرمندان را با مخاطبانشان مرتبط کنید.

۴۰. نقاشی پرتره سفارشی

اگر نقاش، طراح یا تصویرگر هستید، می‌توانید پرتره‌های سفارشی بپذیرید و از چهره افراد، کودکان یا حیوانات خانگی نقاشی کنید.

 

نتیجه گیری

این روشها برای تدریس نمودن در کلاس درس بسیار در زنگی دانش آموزان و آینده ی آنان تاثیر گذار است. این روزها افراد بسیاری با یادگیری حتی یک هنر می‌توانند یک کار درآمدزا در منزل راه بیندازند، به خصوص خانمها. چون می‌توانند در کنار درآمدزایی به امور منزل خود نیز رسیدگی کنند و مجبور نباشند وقت و انرژی خود را در رفت و آمد به محل کار هدر دهند. شما هم اگر به راه اندازی کسب و کار خانگی علاقمندید، یکی از ایده های درآمدزایی با کار هنری بالا را انتخاب کنید و کسب و کار خود را راه بیندازید.

 

 

 

 

زندگی خوشنویسان (1)

زندگی خوشنویسان {1)
  استاد کلهر یا میرزا محمدرضا کلهر
 
میرزا محمدرضا کلهر در یکی از روزهای تابستانی سال 1245 (ه. ق) در کرمانشاه متولد شد.پدرش محمد رحیم بیگ سردسته سواره رو فوج کلهر بود . ایل کلهر که شهرتش را از سوار کاری و شمشیر زنی بدست آورده ، تمام جوانانش را به آموختن سوارکاری و شمشیر زنی وادار می ساخت و محمد رضا نیز از این قاعده مستثنی نبود. برادر بزرگش – نوروز علی – سوار کار و شمشیر زن ماهری بود . هنگامی که محمد رضا سنین کودکی را پشت سر گذاشت ، نوروز علی به امر پدر ، این فنون را به محمد رضا آموزش داد .
او گاهی از بی توجهی محمد رضا گله می کرد. محمد رضا روحیه خود را با این فن سازگار نمی دید ، چون آنقدر که از تماشای یک لاله ی وحشی لذت می برد ، از سوار کاری و شمشیر زنی چیزی دستگیرش نمی شد.بعد از درگیری که بین ایل کلهر و دیگر قبایل ایجاد شد ، محمد بیش از پیش خود را با جنگ و گریز بیگانه می یافت ، چون به خلوت ، انزوا ، صلح و آشتی تمایل داشت. او بعد از اتمام این درگیری ، مصمم شد ، شمشیر و اسب را با وجود مهارتی که کسب کرده بود ، برای همیشه رها کند . تصمیم گرفت خواندن و نوشتن را از پسر عمویش که خط خوشی داشت ، بیاموزد. در همین روزها ، به قلم باریک نی و خط خوش پسر عمو ، دلبستگی پیدا کرد. گویی از پیچ و تاب خط به آرامش قلبی می رسید. آنقدر از روی خط پسر عمویش نوشت تا یقین کرد مثل او نوشته است. "شاید هم بهتر" اما افسوس که در میان ایل ، استاد خوشنویسی نبود ، تا بتواند نزد او خطش را به سرانجام برساند . سرانجام تصمیم گرفت برای نیل به مقصودش به تهران عزیمت کند. این مسئله را با پدر بازگو کرد ، رضایت پدر او را خشنود ساخت و با اعتماد به نفس بیشتری راهی "دارالسلطنه" – پایتخت شد.محمد رضا در تهران ، شاگرد مکتب میرزا محمد خوانساری شد. میرزا ، خط نستعلیق را به استادی و مهارت تمام می نوشت ، و دارای شهرت بسیار در این خط بود. محمد هر روز صبح کنار اسباب کتابت استاد خود می نشست و هنگام نوشتن استاد ، تمام حواسش را به قلم و حرکت دست او معطوف می کرد. وقتی استاد می نوشت ، در خیالش بال هایی ناپیدا او را به سمت لذتی درک ناشدنی پرواز می داد.محمد ، هر روز مشق هایش را به استاد می داد ، استاد آنها را تصحیح می کرد. زیر بعضی از کلمات ، کلمه را دوباره می نوشت ، ضعف های کار را توضیح می داد و عقیده داشت : «خطش وحشی است و باید رامش کند ، بدون قاعده و قانون نوشته ، باید به خط استاد نگاه کرده و جزئیات رادقیق اجرا کند ، نه کم و نه زیاد.»
سه سال از شاگردی محمد رضا گذشت ، به قول استاد ، خطش رام شد و شکل و شمایلی پیدا کرد. او بدون ذره ای تردید ، هر روز ساعت ها مشق می کرد ، هم مشق نظری (سیر در خط استاد) و هم مشق قلمی (بر روی کاغذ قلم می زد و به سطر نویسی و سیاه مشق می پرداخت) روزها با قلم کتابت ، مشق خفی و ریز و شب ها با قلم درشت ، مشق جلی می کرد.گذر زمان محمد رضا را از خوشنویس ناشی و تازه کار چند سال پیش که حروف و کلمات را با ذوق و سلیقه شخصی می نوشت (بدون رعایت تناسبات و نسبت های خط )، به شاگردی در پایه استاد تبدیل کرد. آخرین مشقی که به استاد نشان داد ، مورد تمجید او قرار گرفت و به او گفت : از این به بعد جستجو کن و از آثار استادان قدیم ، نکته هایی تازه بیرون بکش و در نهایت خطی بپرور ، که بدون امضا معلوم شود خط توست.
از آن به بعد از هر کس که در خوشنویسی سر رشته ای داشت ، سراغ مرقعات ( مجموعه ای از آثار خط یا نقاشی که به شیوه ای هنرمندانه کنار هم قرار گیرد ) استادان گذشته را می گرفت. با این که خرید اغلب مرقعات و قطعات برای او ناممکن بود ، اما تا جایی که دخلش اجازه می داد ، آنها را خریداری می کرد و بقیه را از دیگران به امانت می گرفت ، تا از روی آنها مشق کند. محمد رضا از آثار استادان در گذشته ، بیشتر از همه به خط میرعماد الحسنی علاقه داشت و مناسب ترین خط را ، خط میرعماد می دانست. او هنگامی که شنید روی سر در یکی از حمام های قزوین ، کتیبه ای به خط میرعماد وجود دارد ، به قزوین رفت .محمد رضا کلهر در سال 1264 (ه. ق) پیغامی از طرف دربار دریافت کرد که برای تعلیم خط به ناصرالدین شاه راهی دربار شود. در مجلسی که برای معرفی او به شاه ترتیب دادند ، امیر کبیر صدر اعظم و چند نفر دیگر حضور داشتند. امیر به گرمی از "کلهر" استقبال کرد و قرار شد هر هفته در دو جلسه به شاه تعلیم خط بدهد. شاه به خوشنویسی علاقه داشت ، اما با تنبلی مشق می کرد. گاهی وقتها که میرزا برای تعلیم می رفت ، شاه به بهانه ای واهی از گرفتن سرمشق امتناع می ورزید.در همین روزها نوروز علی هم به تهران احضار شد تا در دربار ، به عنوان میرشکار سلطنتی خدمت کند. چند صباحی که گذشت ، محمدرضا به اصرار برادر راهی ایل و دیار شد. دختری که مادرش برای او نامزد کرده بود ، مورد پسند او نیز واقع شد و ازدواج سرگرفت.بعد از ازدواج ، ناصر الدین شاه به او پیشنهاد کرد ، به دارالطباعه (به ریاست محمد حسن خان ) برود و حقوق بگیر دائم آنجا شود. اما کار در دربار با روحیه محمد رضا سازگاری نداشت ، با اینکه روزگار به سختی می گذرانید ، اما خم به ابرو نمی آورد و زیر بار منت نمی رفت.
پس از چندی به منظور تعلیم خط به دو پسر قوام الدوله ( از منشیان میرزا آقاخان نوری صدر اعظم ناصر الدین شاه ) به منزل او رفت. برایش حجره خصوصی ترتیب دادند. حقوق خوبی هم دریافت کرد. در آنجا به عادت همیشه تا دیر وقت در پرتو نور چراغ های گرد سوز ، در همان حجره مشق می کرد. یک شب از خستگی قلم در دست ، سرصفحه مشق به خواب رفت. بعد از لحظاتی بیدار شد و مشق کردن را ادامه داد. او متوجه شد که ضرباتی به شیشه پنجره می خورد. با دقت بیشتر توانست شبح صورت قوام الدوله را پشت پنجره ببیند که به او نگاه می کند. قوام به او گفت : کاشکی من هم صاحب چنین خط زیبایی بودم ! محمد رضا گفت: از عدالت خدا دور است که این همه مال و منال و خدم و حشم به تو داده ، خط مرا هم به تو بدهد. سگرمه های قوام در هم کشیده شد و بدون اینکه چیزی بگوید رفت. فردای آن روز محمد رضا اسبابش را جمع کرد تا آنجا را ترک کند.
کلهر در سال 1300 به رغم نفرتی که از همراهی با شاه داشت ، وقتی از اعتماد السلطنه شنید که سفر مشهد مقدس در پیش است ، به شوق زیارت حرم امام رضا علیه‌السلام همراهی با کاروان شاه را قبول کرد. طی سفر، اعتمادالسلطنه روزنامه ای به چاپ رساند که میرزا کتابت متن آن را به عهده داشت. به تدبیر اعتمادالسلطنه، تمام وسایل چاپ سنگی همراه کاروان بود و هر چند روز یک بار، متن سفر نامه و گزارش های روزانه، نوشته شده و در شش یا هفت صفحه ، به شیوه چاپ سنگی منتشر می شد. روزنامه ، قطعی به اندازه یک ورق داشت و شماره اولش ، در روز یکشنبه یازدهم شعبان 1300 (ه.ق) در دماوند و شماره دوازدهم آن در روز یکشنبه دوازدهم ذی الحجه در خاتون آباد ، پنج فرسنگی تهران ، منتشر شد.به سبب قحطی که سراسر تهران را فرا گرفته بود ، کلهرهم به دلیل گرسنگی های دراز مدت ، لاغر و تکیده شد. دائم چرت می زد. صداها را به سختی می شنید. نفس هایش به سختی بالا می آمد ، اما کم کم کند شد ، قلبش از تپش باز ایستاد و چشم هایش به افقی دور خیره ماند.در روزگار نامردمی ها، شیخ هادی نجم آبادی با تعدادی از یاران با وفا ، بر جنازه میرزا محمد رضا کلهر نماز خواندند و او را در قبرستان محله حسن آباد ، به خاک سپردند.
از میرزا محمد رضا کلهر ، دو دسته آثار باقی مانده است
الف) آثار چاپ سنگی عبارتند از : مخزن الانشاء ، قسمتی از دیوان فروغی بسطامی ، قسمتی از ریحانه الادب ذکاء الملک فروغی ، قسمتی از دیوان قاآنی ، منتخب السلطان سعدی و حافظ ، مناجات خواجه عبدالله انصاری ، رساله غدیریه ، فیض الدموع ، نصایح الملوک، قسمتی از سفرنامه کربلای ناصر الدین شاه ، روزنامه اردوی همایون و قسمتی از روزنامه شرف.
ب ) آثار دست نویس آن استاد عبارتند از : مخزن الانشاء ، فیض الدموع ، گاهنامه ها و تقویم ها ، خواص السور (در حاشیه و متن قرآن مجید) ، سیاه مشق ها ، فرامین ، مناشیر و عریضه های گوناگون
  ابراهیم بوذري
 
ابراهيم بوذرى فرزند على‌‌اصغر طالقانى در سال ۱۲۷۵ ش در طالقان ديده به جهان گشود.وى از محضر محمد عماد طاهرى و مرحوم عماد سيفى بهره برد و خط ثلث را از مرحوم اميرالکتاب و نسخ را در مکتب مرحوم على عبدالرسولى آموخت. آثار فراوانى از بوذرى در زمينه کتابت به‌يادگار گذاشته است.
از تالیفات او «تعزیه در ایران و دومجلس آن» است که در سال۱۳۵۴ چاپ شد و در زمینه موسیقی سلسله نوارهایی از اجراهای خصوصی همراه ساز و آواز اساتید مختلف دارد که در دسترس عموم نیست. آثار خوشنویسی او فراوان است. به عنوان نمونه مخمس صفی علیشاه، کتیبه‌های آرامگاه سعدی و دروازه قرآن شیراز، کلام چند تصنیف از امیرجاهد (چاپ در جلد اول دیوان امیرجاهد)، کتابت بسیاری از کتاب‌های ادبی و آثار بسیار دیگری از او به‌یادگار مانده است.
  یاقوت مستعصمی ملقب به قبلة‌الکتاب
 
جمال‌الدين ياقوت ملقب به قبلة‌الکتاب، مردى اديب، فاضل و شاعر بوده است. یاقوت مستعصمی از تربيت يافتگان المستعصم بالله آخرين خليفهٔ عباسى بود، به همين دليل خود را مستعصمى مى‌ناميد و به همين نام آثارش را رقم مى‌زد. وى اقلام اسلامى را قاعده‌مند کرد. چنانچه نقل شده وى سيصد و شصت و چهار قرآن نوشته است.
وفات وى در سال ۶۹۸ رخ داده است. شاگردانش که به استادان سبعه معروفند عبارتند از: مولانا ارغنون، مولانا عبدالله صيرفي، مولانا ارغون، مولانا عبدالله صيرفي، مولانا يحيى صوفي، مولانا مبارک شاه سيوفي، مبارک شاه قطب، مولانا احمد سهروردي.ياقوت مستعصمي و هنر خوشنويسيدكتر بديع الله دبيري نژاد استاديار دانشگاه اصفهانهنر خوشنويسي يكي از هنرهاي برجسته ي ايراني است كه در گذشته با پيدايش و كوشش هنرمندان خوشنويس همواره راه پيشرفت و تكامل را پيموده است. بررسيها و پژوهشهاي تازه نشان ميدهد كه در عصر تكنيك فضا نه تنها هنر خوشنويسي پيشرفتي نكرده،بلكه دچار گونه يي واگشت و پس افتادگي گرديده است و ديگر مردم آنطور كه بايد دوستار فراگرفتن خوشنويسي و خواستار زيباييهاي اين هنر نميباشند و يا دست كم روي كار آمدن افزار و ماشينهاي جديد نگارش توجه باين هنر را از ميان برداشته است. هنر خوشنويسي و حس خط از ديرباز مورد توجه بود و كار كسانيكه در خوشنويسي كوششي بكار نميبردند مورد نكوهش واقع ميشد،چنانكه نورالدين عبدالرحمن جامي ضمن سفارش خوب و خوش نوشتن بناپسندي كار بد خطاطان نيز اشاره كرده و گويد:حرفي كه بخط بد نويسيدر وي همه عيب خودنويسيدر خوبي خط اگر نكوشياز بهر خدا نه تيز هوشياهميت خط خوش باندازه يي بود كه آنرا نصف علم ميدانستند و ميگفتند «الخط نصف العلم». توجه و عنايت بزرگان و دانشمندان روزگار گذشته بخط فراوان بود و درباره ي آن سخنها گفته و چيزها نوشته اند. از جمله شاعر معروف اصفهاني صائب شيرين سخن ديدن خط خوش را بهتر و بالاتر از خوانندگان گفتارهاي سودمند ميداند كه آن خط خوش گويا و نمايانگر آنهاست.چشم در صنع الهي بازكن لب را ببندبهتر از خواندن بود ديدن خط استادراشاعر ديگري گويد:خط خوب اي برادر دلپذير استچو روح اندر تن برنا و پير استاگر منعم بود آرايش اوستو گر درويش او را دستگير است
با توجه باهميتي كه پيشينيان ما بخوشنويسي ميداده اند و كم مهري ناگفتني كه امروز نسبت باين هنر موجود است زود باشد كه اين هنر از جرگه هنرهاي زيباي ما رخت بربندد و بديدار نيستي رهسپار گردد و ارزه و شكستي جبران ناپذير بر پيكر زبان و مليت و ادبيات و هنرهاي ظريفه ما وارد شود. «پيشرفت1و ترقي هر ملتي با ترويج علم و هنر نسبت مستقيم دارد كه آن نيز در نوبه ي خود مربوط بگفتار و كتاب است از اينرو بايد رهبران قوم براي سوق دادن ملت براه ترقي و تعادلي توجه ي كامل بزبان و خط ايراني بنمايند. جاي بسي خوشوقتي است كه در پهنه ي سرزمين وسيع ما افرادي از گذشته تا بامروز به خوشنويسي توجهي كافي داشته اند و همواره به ترجمه‌هاي كارنامه ي خطّاطان و خوشنويسان پرداخته اند و دست به تأليفات و تصنيفات سودمند و تذكره‌هاي مفيد زده اند كه ميتوان افرادي نظير ميرزا مهديخان سنگلاخ مؤلف تذكره الخطّاطين2و دانشمند بزرگ حاجي ميرزا عبدالمحمد خان مؤدب السلطان ايراني،مدير چهره نماي مصر و تذكره ي خوشنويسان غلام محمد هفت قلمي دهلوي3و علي راهجيري مؤلف تذكره ي خوشنويسان معاصر،و ابوالقاسم رفيعي مهرآبادي مؤلف خط خطّاطان و تذكره ي خوشنويسان ميرزا هدايت الله لسان الملك سپهر و خط و خطاطان تأليف ميرزا حبيب اصفهاني و خط و سواد مجنون بن محمود رفيعي را نام برد. و همچنين توجهات استاد بزرگوار دكتر مهدي بياني كه از اجلّه ي فضلا و علما و خوشنويسان ايرانست و همواره به فراهم آوردن آثار خوشنويسان و خطاطان ايراني و اسلامي توجه داشته اند و با گردآوري نمونه‌هاي خطوط خوش كتابخانه ي سلطنتي مجموعه‌هاي سودمند به يادگار گذاشته اند در خور تحسين فراوان است. ظهور ابو علي محمد بن علي بن حسين بن مقله4در قرن چهارم هجري و شاگردان او نظير: اسماعيل بن حمّاد جوهري مؤلف صحاح اللغه،محمد بن اسماعيل بغدادي،ابواسحق ابراهيم بن هلال صابي مؤلف كتاب التّاح و شمس المعالي قابوس بن و شمگير و بالاخص برادرش ابوعبدالله حسن بن علي بن مقله و پيدايش و اختراع اقلام گوناگون در اين عصر و ظهور ابوالحسن علاءالدين علي بن هلال مشهور به ابن بوّاب ملقب به قبله الكتاب در قرن پنجم هجري و شاگردان و پيروان شيوه ي كتابت او نظير محمد بن موسي بن علي شافعي،ابوالحسن مهاربن مرزويه ديلمي شاعر،ابو يوسف محمد بن اسماعيل گلپايگاني،ابوالفضل خازن،اسعد بن ابوالمعالي كاتب مصري،محمود كاتب،تاج الدين كاتب و بسياري ديگر در ترويج هنر خوشنويسي با تأليفات و تصنيفات فراواني كه در مورد قواعد خط و شيوه ي نگارش آن و نوع قلم و خط آن فراهم آورده اند هنر خوشنويسي پيشرفتهايي كرده كه جا دارد در فرصت ديگر در پيرامون هر يك از آنان مفصلاً سخن گفته شود. با آشنايي كوتاهي كه درباره ي خوشنويسي و اهميت آن در ايران بدست آمد اينك بشرح حال و آثار برجسته ي ياقوت مستعصمي كه از بزرگان و خوشنويسان بنام است ميپردازيم: پس از ابن مقله و ابن بواب،ياقوت معروفترين خوشنويسان است كه با ظهور وي ساير خوشنويسان جلوه يي نكرده اند. جمال الدين ابوالمجد ياقوت بن عبدالله مستعصمي كه بعدها بوي لقب قبله الكتاب دادند از نوادر و نوابغ قرن هفتم است. وي مردي اديب و عالم و فاضل و شاعر بوده است و يكي ازفضلا در حقش گويد: «اول من نقل الخط الكوفي الي الطريقه العراقيه ابن مقله ثم جاء ابن بواب وزاد في تعريب الخط و ابداعه ثم جاء ياقوت المستعصمي الخطاط و ختم في الخط و اكمله و ادرج في هذا البيت جميع قوانينه». ياقوت پايه ي خط را بجايي رسانيد كه قبل از وي كسي بآن نزديك نشده بود. از اينرو او را مستعصمي گفته اند كه وي غلامي بود از بردگان المستعصم بالله سي و هفتمين و آخرين خليفه بني عباس (640-656) كه در دارالخلافه به تربيت وي پرداخته بود و بهمين وجه ياقوت خود را منتسب به «مستعصم» كرده پيوسته در رقمها خود را «مستعصمي» ياد كرده است.خليفه وقتي در وي آثار استعداد خوشنويسي و كمالات و فضايل و ملكات پسنديده ديد به پرورش او همت گماشت ابتدا نزد عبدالمؤمن صفي الدين ارموي (يا اصفهاني) و بعد نزد شيخ بن جيب،مشق خط كرده و بعضي معتقدند ابتدا در نزد زينب شهده5و ولي عجمي تعليم گرفته روا نيست زيرا كه زينب بسال 574 و ولي بسال 618 در گذشتند و در آن تاريخها ياقوت متولد نشده و يا در صورت تولد در سنين كودكي بوده است. اينكه وي را طويل العمر دانسته و گويند 180 سال زيسته سهو است و اين اشتباه از آنجا حاصل گرديده كه آثاري با رقم «ياقوت» ديده اند كه تاريخ آنها را با دوره ي زندگي ياقوت مستعصمي وفق داده و سن او را بالا برده اند در صورتيكه اين قبيل آثار از دو ياقوت6ديگر كه مقدم بر ياقوت مستعصمي بوده اند ميباشند و باين ياقوت نسبت داده اند و سن او را بهمين ميزان سنجيده اند ولي اينكه بعضي سن او را 89 سال دانسته اند صحيح بنظر ميرسد. ياقوت معاصر اباقاخان مغول بوده و در زمان حكومت وي (663-680) چهار تن از بزرگان علم و هنر شهرت بسزائي داشتند و در فنون مختلفه نظير و بديلي نداشتند. نخست حكيم افضل خواجه نصيرالدين توسي در علم و حكمت بود كه هنگام هلاكوخان در سال 651 باو ملحق گشت و در انهدام قلاع اسماعيليه و قلع خلفاي عباسي ملتزم ركاب هلاكوخان بود.دوم شمس الدين صاحب ديوان وزير جويني كه در رأي و انديشه اعجوبه ي زمان بود. سوم عبدالمؤمن موسيقي كه ظاهراً در هنر موسيقي دست داشت. و چهارم ياقوت مستعصمي خوش نويس بود كه در كتابت آثار بخط خوش شهرت جهاني يافت. ياقوت نزد مستعصم خليفه،بسيار معزز و محترم ميزيست و خليفه از تربيت و تشويق وي دقيقه يي فرو نميگذاشت ياقتو هم در زمان خود شهرت فراوان يافته بود. اتابك عطاملك علاءالدين جويني صاحب ديوان وي را مينواخت و فرزندان خود و فرزند برادر خود،شرف الدين هارون بن شمس الدين جويني را براي آموختن خط بوي سپرده بود و غالب اكابر بغداد فرزندان خود را نزد وي ميفرستادند. در مورد ياقوت حكايتي نقل كرده اند كه محمد تغلغ7شاه،پادشاه هندوستان از ياقوت خواست كه كتاب «شفاي» شيخ الرئيس ابو علي سينا را بخط خود كتابت نمايد و براي او بفرستد ياقتو اجابت كرد و كار را بپايان رسانيد و در عوض دويست هزار دينار طلا جايزه گرفت و همچنين در ايران،تركستان هندوستان و عراق عرب مشهور بود. وقتي بزرگان اين ديار براي او هدايا ميفرستادند در مقابل از ياقوت قطعات و مرقعات او را دريافت ميكردند. ياقوت در نزد خليفه مقامي رفيع و عزيز داشت وي علاوه بر حسن خط داراي استعداد و قابليت ذاتي بود و تحصيلات علميه داشت و شعر نيكو ميگفت. از اشعار اوست:
اصول و تركيب كراس و نسبهصعود و تشمير نزول و ارسال
و نيز گويد:وقدا بدعت خطا لم تنلهرات بني الفرات ولا ابن مقلهفان كانت خطوط الناس عيناًفخطي في عيون الخط مقله
همو فرمايد:اروني مرشداً في الخط مثليو من احب الكتابه في البلادفلا في الشرق ضد يضاهيو لا في الغرب من يتبع اجتهادي
در جاي ديگر گويد:ولي فرس تجري بميدان فضهتجر را ذيلا كلون الخنايسفيركبها يوم العريد ثلثهمحجله يمشي كمشي العرايس
ياقوت اول كسي است كه خط ثلث و نسخ را بدرجه ي كمال رسانيده و تا زمان وي كسي باستواري قلم و سرعت كتابت او نيامده است. گويند هر ماه دو مصحف كتابت ميكرده است. با اينكه خليفه بن حسن خط او ايمان داشت ولي هيچگاه از حسن خط ياقوت اظهاري نميكرد روزي ياقوت دو خط نوشت يكي را بنام خود و ديگري را بنام ابن بواب رقم كرد و نزد خليفه برد و پرسيد كداميك از اين دو خط بهتر است خليفه چون خط ابن بواب را دوست ميداشت گفت خطي كه برقم ابن بواب است بهتر ميباشد – ياقوت آيين ادب بجاي آورد و گفت: بي اندازه خوشحالم كه خليفه مرا سرافراز كرد و تصديق نمود كه خطم نيكوست زيرا خطي كه برقم ابن بواب است در واقع خط منست – خليفه بسيار شگفتيها نمont>
ياقوت جمال دين شه ي اهل هنردر صبح خميس سادس شهر صفر9در سبعه و ستين بد و ستمائهكز دار فنا بآخرت كرد سفرياقوت را علاوه بر خوشنويسي به تندنويسي نيز ستوده و بعضي گفته اند كه 364 قرآن را بخط وي ديده ايم10. ياقوت گذشته از زيبايي خط و خصائص گوناگون كه در حقش گفته اند زمانيكه ابن مقله بيضاوي شيرازي خط كوفي را بعراق آورد و ابن بواب آن را اعراب و اعجام نمود،ياقوت آن خط را تكميل كرده و تمام دستورهاي آنرا در يك قطعه بشرح زير گنجانيده:
صعود و تشمير نزول و ارسال11با ظهور ياقوت مستعصمي خطوط متنوع اسلامي ثابت گرديد و هم از زمان او اقلام متداول به خطوط ششگانه محمدود شد كه آنها را «اقلام سته» يا «خطوط اصول» گويند و عبارتند از ثلث،ريحان،رقاع نسخ،توقيع،محقق،چنانكه در تاريخ تكامل خطوط اسلامي مشاهده ميشود از اين زمان (زمان ياقوت) تا مدتي قريب يكقرن ذكري جز از اقلام سته نشده است. از اقلام ششگانه فوق الذكر پنج قلم را بخط ياقوت ديده اند و گمان ميرود كه ياقوت خط ثلث و ريحان را از ساير اقلام خوشتر مينوشته و خط نسخ او بمراتب از خط ثلث او فروتر است. ولي از اينجهت كه وي نخستين بار خط «نسخ جديد» را مشخص و معرفي نمود و راهنماي خوبي براي خوشنويسان خط نسخ گرديده بسيار مهم است گرچه عده يي معتقدند كه شاگردان او و كسان ديگري پيدا شدند كه بمراتب خط نسخ را از ياقوت بهتر نوشتند ولي در اقلام ثلث و ريحان كمتر كسي بپايه و مرتبه ي استاد رسيده اند. از آثار خطوط ياقوت در كتابخانه‌ها و موزه‌ها و مجموعه‌هاي خصوصي ايران و جهان موجود است و ما بذكر بعضي از آنها ميپردازيم:1- يك قرآن بخط نسخ كتابت با تاريخ 674 در كتابخانه ي سلطنتي تهران.2- يك قرآن بخط نسخ خفي (ريزه) و سرسوره‌ها بقلم ثلث با تاريخ 630 در همان كتابخانه (البته نسبت آن به ياقوت مشكوك بنظر ميرسد زيرا كه آنرا بنام خليفه المستعصم بالله رقم كرده اند و در تاريخ 630 هنوز ده سال مانده بود تا مستعصم بالله خليفه شود).3- ديوان قطبه بن اوس تميمي بقلم ثلث دودانگ جلي و نسخ،كتابت با تاريخ 652 در همان كتابخانه.4- قرآني بخط ياقوت بر سر قبر سلطان سليم است كه تاريخش سال 684 ميباشد.5- كتاب الشهاب بقلم نسخ كتابت و تاريخ 690 در همان كتابخانه.6- گلستان سعدي اندازه 220*315 ميليمتر جلد ضربي مْذهُّب منقش اندرون سوخت معرق مذهب – كاغذ بغدادي دو صفحه اول متن و حاشيه مذهب مرصع عالي – صفحه ي آخر تماماً مذهب – بعضي صفحات متن وصّالي شده و عبارت ساقط،خط متن كتاب نسخ كتابت عالي و عنوانها ثلث دودانگ جلي ممتاز با تاريخ 668 كه بعضي در انتساب آن به ياقوت ترديد دارند در كتابخانه سلطنتي. در پايان نسخه: «كتبه العبد الفقير الي الله الغني ياقوت المستعصمي في اواخر شهر رمضان المبارك من سنه ثمان و ستين و ستمائه،حامداً علي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد و آله و سلماً كثيراً».7- قرآني بخط ياقوت با تاريخ كتابت 654 در حميديه.8- مؤلف پيدايش خط و خطاطان عبدالمحمد خان ايراني گويد«در كتابخانه ي معظمه ي حكومت مصر كه داراي يكصد وبيست و هفت هزار كتب فارسي و عربي و تركي و اروپايي است قرآني بخط ياقوت ديده ام. چنانچه در كتابخانه عامره يگانه فاضل مدقق و اديب شاعر ناءر محقق جناب نورالدين بيك مصطفي ارنائوردي كه در لغات سه گانه ي تركي و فارسي و عربي متبحر بوده نگارنده قرآني بخط ياقوت ديده ام12.9- صحيفه ي سجاديه بقلم نسخ كتابت و تاريخ 964 در كتابخانه سلطنتي تهران.10- قرآني به خط نسخ در مجموعه آثار خوشنويسان آقاي محمد علي كريم زاده در پايان نسخه «كتبه تضعيف عبادالله تعالي ياقوت المستعصمي في سنه تسع و ثمانين و ستمائه حامدالله تعالي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد وآله».11- قرآني بخط ياقوت در جامع اياصوفيه با تاريخ كتابت 654.12- منتخب اشعار عربي بقلم نسخ و تاريخ 691 در كتابخانه ي سلطنتي تهران.13- قرآن باندازه ي 175*263 جلد روغني ممتاز كاغذ سمرقندي زرافشان متن و حاشيه جدول و كمند زرين دار- چهار صفحه ي اول متن و حاشيه مذهب – سر سوره‌ها بقلم زر تحرير يافته،بخط ثلث و خط متن،نسخ كتابت خفي ممتاز،رقم ياقوت – تاريخ 630 در پايان نسخه «وقوع الفراغ من كتابه هذا القرآن المجيد في شهر ثلاثين و ستمائه علي يدالضعيف ياقوت المستعصمي و قد كتب في هذا العالم مفيماً في المدينه المشرفه بعد ماقضيت ما فرض الله سبحانه و تعالي علي من حج بيت الله الحرام و مواظباً لكتابه هذا القرآن المجيد اطاعته لامر سيدي و مولاي السلطان الاعظم و الخاقان الاكرم مالك رقاب الامم خليفه الله المستعصم بالله . . .»14- ديوان الحادره بقلم ثلث دو دانگ جلي و نسخ كتابت با تاريخ 652 باز در همان كتابخانه.15- كافيه ابن حاجب بقلم نسخ كتابت خفي با تاريخ 690 در كتابخانه ي مجلس شوراي ملي تهران.16- قرآن بقلم ثلث و نسخ با تاريخ 680 در كتابخانة ملك تهران.17- ديوان الحادره و ديوان ابي المعجن ثقفي بقلم ريحان،ثلث،نسخ،رقاع و تاريخ 684-681 در كتابخانه اياصوفيه اسلامبول تركيه.18- قرآن بقلم نسخ ريحاني كتابت با تاريخ 676 در كتابخانه دانشگاه اسلامبول.19- سه قرآن بقلم نسخ بقلمهاي ثلث،ريحان،رقاع و توقيع با تاريخهاي 685-693 در موزه ي آثار ترك اسلامبول.20- قطعات منفرد متعدد در كتابخانه‌هاي ايران،اسلامبول و رامپور هند و مجموعه‌هاي خصوصي.21- ادعيه ي ايام هفته باندازه 185*200 جلد ميشن ترنج و نيم ترنج،منگنه ي منقش اندرون ترنج سوخت معرق – كاغذ سمرقندي حاشيه تشعيرسازي مذهب بين السطور طلا اندازي يك سر لوح مذهب مرصع عالي خط ثلث كتابت ممتاز – رقم ياقوت – تاريخ 693 پايان.«كتبها ياقوت المستعصمي في شهور سنه ثلث و تسعين و ستمأئه حامداً الله»13. . . .22- چند مرقع و قطعه بقلمهاي ثلث،ريحان،نسخ،رقاع،توقيع در كتابخانه ي سلطنتي.23- قرآن بقلم ريحان و سر سوره‌ها بقلم رقاع و ثلث با تاريخ 685 در موزه ي ايران باستان.24- قرآن بقلم ثلث كتابت خفي در بقعه مولانا جلال الدين قونيه تركيه.25- ادعيه بقلم ثلث و نسخ با تاريخ 682 كه اين نسخه بعدها بتملك مبارك شاه بن قطب شاگرد وي درآمده است در كتابخانه ي اياصوفيه ي تركيه.26- قرآن بخط نسخ كتابت سر سوره‌ها بقلم ثلث با تاريخ 687 در مجله ي سالار جنگ هندوستان. از معاريف شاگردان بلاواسطه ي ياقوت كه تالي سبك استاد در خوشنويسي بوده اند ميتوان:مولانا عبدالله ارغون،مبارك شاه بن قطب،ناصرالدين متطيب،يوسف خراساني،شيخ احمد سهروردي،يحيي صوفي،ميرحيدر گنده نويس را نام برد كه هر يك از آنان در پيشرفت و ترقي هنر خوشنويس گامهاي مؤثر و مفيد برداشته شهره ي آفاق گرديدند. يكي از شعرا در حق ياقوت گويد:
به گرد گل خط از عنبر نوشتيبساط حسن خوبان در نوشتيكسي بالاتر از ياقوت ننوشتتو از ياقوت بالاتر نوشتي
"پاورقي‌ها"1 مقدمه ي كتاب تذكره ي خوشنويسان معاصر تأليف علي راهيجري ص 6-7.2- اين كتاب مشتمل بر شرح حال خوشنويسان و مطالبي درباره ي خط است و آنرا در زمان ناصرالدين شاه قاجار نوشته است.3- نگارنده مدت يكسال و چند ماهيست تذكره ي مزبور را مورد مطالعه و مقابله با ساير تذكره‌ها قرار داده و بزودي با اضافات و اصلاحات و شرح كافي و ترجمه فارسي مقدمه ي انگليسي آن بچاپ خواهد رساند.4- سعدي در حقش گويد:
كاش بودي اين مقله در حياتتا بماليدي خطت بر مقلتين
و همو گويد:گر ابن مقله دگرباره در جهان آيدچنانكه دعوي معجز كند بسحر مبينبآب زر نتواند كشيد چون تو الفبسيم حل ننگارد بسان ثغر توسينفصاحته سحبان و خط ابن مقلهو كلمه لقمان و زهد ابن ادهماذا اجتمعت للمرو المر مفلسفليس له قدر بمقدار درهمر ك. تذكره ي خوشنويسان معاصر تأليف و نگارش علي راهجيري.
5- زينب شهده دختر احمد مفرج ابزي ابيوردي خراساني بود،و بحليه كمالات گوناگون آراسته و در فضايل و حسن خط از مردان گوي سبقت ربوده و در فصاحت لسان و حلاوت بيان مشهور و معروف بوده قطعات و مرقَّعات نيكويي نگاشت. وي استاد ياقوت بوده است. وي بسن 80 سالگي بسال 574 در گذشت.پيدايش خط و خطاطان عبدالمحمد خان ايراني.6- امين الدين ياقوت موصلي مملوك ملكشاه سلجوقي (465- 485) و مهذب ياقوت بن عبدالله رومي كه در سال 634 فوت كرده و احتمالاً برخي از قرآنها كه نسبت نگاشتن آنها را بياقوت مستعصمي ميدهند بايد بخط ياقوتهاي فوق الذكر باشد.7- طغلق.8- كمال الدين ابوالفضل عبدالرزاق بن احمد بن عمر بن ابوالمعالي محمد بن احمد بن محمد بن ابوالمعالي فضل بن عباس بن عبدالله بن معن زائده مروزي بغدادي اخباري كاتب مورخ حنبلي ابن الصابوني معروف به ابن الفوطي متولد 17 محرم 642 و متوفي در محرم 723 است.9- 667 هجري.10- در كتاب خط و خطاطان تأليف ابوالقاسم رفيعي مهرآبادي صفحه ي 79 سطر آخر چنين آورده شده است: ياقوت بيش از هزار قرآن نوشته و در كتاب پيدايش خط و خطاطان تأليف عبدالمحمد خان ايراني يكهزار ويكدانه قرآن ذكر شده است صفحه ي 172.11- اصول و تركيب كراس و نسبه: صعود و تشمير نزول و ارسال (ياقوت).12- صفحه ي 173.13- صفحه ي چهار فهرست نمونه خطوط خوش كتابخانه شاهنشاهي ايران نگارش دكتر مهدي بياني استاد دانشگاه تهران.
  ميرزا احمد نيريزى
ميرزا احمد نيريزى بزرگ‌ترين و پرکارترين نسخ‌نويس روزگار بوده است.وى خط نسخ ايرانى را در نهايت زيبايى مى‌نوشت.احمد نيريزى ابتدا از آقامحمدصادق ارجستانى و بعد از محمد ابراهيم قمى تعليم خط گرفت و از خطوط علاءالدين تبريزى مشق فراوان کرد. عمر خود را به تحريز قرآن و ادعيه صرف کرده است. آثارى که برجاى مانده قريب به ۹۹ جلد قرآن، ۷۷ صحيفه و بسيارى از ادعيه و مرقعات است. پس از مرگ جنازهٔ وى به کربلا انتقال يافت.
  میرزا غلامرضا اصفهانی
 
پدر میرزا در سال ۱۲۱۲ه‍. ق ازاصفهان به تهران آمده و به کسب قنادی مشغول شد. از آن‌جا که با وجود چند فرزند دختر، هیچ پسری نداشته، به زیارت امام رضا ع  مشرف شده و با توسل به آن حضرت خداوند در سال ۱۲۴۶ ه. ق. پسری به وی می‌دهد که به همین دلیل نام وی را غلام‌رضا نهادند.
میرزا غلام‌رضا مردی مسلمان، عارف، ادیب، دلسوخته و اهل معنی و اعتقاد بود. غلام‌رضا در ۵ سالگی به مکتب رفت پس از دو سال قادر به خواندن قران به‌تمامی شد.او در سنین پختگی و استادی هنر خود را «توفیق خداوند عزوجل» می‌داند و آنجاییکه اوصاف هنرش را شرح می‌دهد، می‌گوید که «نه از باب خودستایی است بلکه محض بروز فضل یزدانی و نفس مسیحایی است»غلام‌رضا در ۵ سالگی به مکتب رفت پس از دو سال قادر به خواندن  قران به‌تمامی شد. میرزا در خاطراتش می‌نویسد که در همان سال در رؤیایی صادقه به محضر امیرالمؤمنین علی ع   شرفیاب شده و همین واقعه سیر زندگی او را دگرگون می‌کند. میرزا در قطعه‌ای به خط شکستهٔ  خفی چنین می‌نویسد: «قریب هفت‌سال از سنین عمرم گذشته در دبستان به خواندن قرآن اشتغال داشته. شبی به خواب، بزرگواری ارشادم نمود به تقبیل آستان شاه‌اولیا در دنبالش شتافتم. در گوشهٔ آن جا حضرت شاه اولیا ارواح العالمین له الفدا توقف داشتند. چون نزدیک‌تر شدم فرمود مشقت بیاور. علی‌الفور صفحه کاغذ و دواتی به حضور مبارک تقدیم نمودم. در وسط آن صفحه لام و الف و یایی نگاشته و فرمودند از این رو بنگار. فردای آن شب در دبیرستان معلم صورت خواب را سؤال نمود. این بندهٔ حقیر ماجرا کماجرا باز گفت. دیگر حقیر را به تحصیل خط واداشت...»و این آغاز کار خوشنویسی او بود.
میرزا پس از آن نزد میر سیدعلی تهرانی (پدرمیرحسین خوشنویس مشهور) به‌تعلیم خط پرداخته تا جایی که در نه سالگی به حسن‌خط نامی می‌شود و در طول عمر نچندان بلندش آثار بسیاری را آفریده که برخی از آن‌ها در زمرهٔ آثار ملی هنری کشور ثبت شده‌اند.حاسدان و بدخواهان او را به بابی گری  متهم کردند که شفاعت یکی از اعیان یا فرزندان ناصرالدین شاه او را از خشم شاه رهانید و از مرگ نجات داد.میرزا غلامرضا که دیر همسر اختیار کرده بود در سال ۱۳۰۰ ه‍. ق هنگامی که ۵۴ ساله بود، صاحب فرزندی می‌شود که نامش را محمد رضا می‌گذارد. اما محمد رضا در سه سالگی ناگهان بیمار شده و فوت می‌کند و داغ بزرگی به جان میرزا می‌نشیند تا جایی که آرزوی مرگ می‌نماید و در جایی می‌گوید: «پس از دیدین داغ و ناکامـی او مرا مرگ خوشتر ازین زندگانی» طولی نکشید که به آرزویش رسید و در روز پنج‌شنبه چهارم ربیع‌الثانی سال ۱۳۰۴ هجری‌قمری به سرای باقی کوچ کرد.او در باغ میرزاحسین خان سپهسالار در جوار حاج میرزا صفا در و در صفاییه ابن بابویه درچشمه علی شهر ری به خاک سپرده شد.
 
 ميرزا غلام هنر و خط نستعليقتعداد قابل توجهى از قطعاتى كه به ‏خط نستعليق از ميرزا غلام‏رضا به‏ جا مانده است شباهت ظاهرى بسيارى به سياه مشق دارد.به ‏طورى‏كه در نگاه اول تميز اين قطعات از سياه مشق شايد ممكن نباشد و بعضى از صاحبنظران به دليل تعدد قطعاتى كه به اين صورت ‏از ميرزا غلام‏رضا به‏ جا مانده است،عبارت «ميرزا غلام‏رضا اصفهانى سياه مشق نويس» را در توصيف او به‌كار برده اند. (1) در روزنامه ‏خوانده ‏ام (2) و در گفتگوهاى متعدد نيز چنين نظرى را شنيده‏ ام. اين مقاله تلاشى براى شناخت فلسفه هنر ميراز غلام‏رضا با توجه واستشهاد به اين قطعات است.در اين قطعات ميرزا غلام‏رضا عباراتى با مضامين زيبا و پرمغز مانند سوره حمد يا مصراعى يا بيتى از غزل حافظ يا بيتى حكيمانه ازشاعرى ديگر را تحرير كرده است كه غالباً شروع و خاتمه‏اى شبيه به‏ هم دارند جز سوره حمد كه با بسم الله الرحمن الرحيم شروع شده‏است، اغلب با يكى از اسماء بارى تعالى شروع شده، با امضاى ميرزا، كه برحسب قطعه متفاوت است، و تاريخ نگارش آن قطعه تمام ‏ميشود. رقم ميرزا در بعضى از اين قطعات اسم كامل او به‏ اضافه «يا على مدد» و در بعضى فقط «يا على مدد» يا «يا على مددست» بدون‏ نام ميرزا غلام‏رضا است. در قطعاتى هم امضا به‌صورت «العبد المذنب الفقير الحقير غلام‏رضا غفرله» و «يا على مدد.» يا به‌صورت «هو»و در سطر زير هو، «الفقير الحقير المذنب غلام‏رضا» و بعد «يا على مددست» يا به‏ صورتى شبيه به آنچه ذكر شد مي باشد. رقم ميرزاغلام‏رضا در قطعات مختلف موضوعى جداگانه است كه به شرح ديگرى نياز دارد.در اين قطعات كلمات روي‌هم و در بعضى نه فقط روي‌هم، بلكه مكرر، بالا و پايين و حتى چپ و راست نيز نوشته شده است،به ‏طورى‏كه در تعدادى از اين قطعات براى فهميدن صورت عبارت نوشته شده و خواندن درست آن مدتى صرف وقت، دقت و توجه ‏لازم است و اين احتمال وجود دارد كه اگر خواننده با عبارت نوشته شده سابقه قبلى ذهنى نداشته باشد، خواندن آن به بررسى و پرس وجوى بيشترى نياز داشته باشد.در اين قطعات ميرزا غلام رضا از آزادى، كه فضاى دو بعدى كاغذ در اختيار او ميگذارد، براى نشان دادن احساس خود از معنى ‏كلمات و وجه ادبى، كلمي و فلسفى آن استفاده شگفت‏انگيز هنرمندانه‏اى مي‌كند. تكرار حروف نشانى از اثر معنى كلمه و اهميت اين‏ معنا نسبت به معناى تمامي عبارت است. بيشترين تكرار از كلمه‏اى، يا حرفى از كلمه‏ اى، حاكى از اهميت و تأثير معنى آن كلمه براحساس ميرزا است. مفهوم اين سخن هنگام بحث درباره چند قطعه ‏اى كه براى نمونه آورده شده است روشنتر خواهد شد. در قطعاتى هم ‏كه تكرار در كار نيست، تركيب (3) قطعه و مقام هر كلمه و طرز نوشتن آن احساس ميرزا را از معنى نشان ميدهد.در اين قطعات اثر معنى اضافه بر صورت ظاهرى آنها نقش عمده تعيين كننده در ايجاد تركيب قطعه دارد. اضافه شدن اثر معنى برشكل ظاهرى در عبارت قطعه، حروف عادى آشنا را نمادين مي‌كند، به رمز تبديل مي‌كند. استادى و مهارت به هنرمندى و هنر تبديل ‏ميشود، و هنگامي كه بيننده اثر معنى را دريافت نمايد، زيبايى خيره كننده كارهاى غلام‏رضا حيرت‏ انگيز ميشود (بر مشوران تا شوداين آب صاف/ وند رو بين ماه و اختر در طواف) (4)بدون ترديد هيچ طرز جديدى در هنر بى‏مقدمات قبلى در كار هنرمندان پيشين به وجود نمي آيد و اين موضوع هم قبل از ميرزاغلام‏رضا سابقه‏اى دارد. با توجه به علت پيدايش‏ نستعليق در ميان فارسى زبانان و ماهيت نستعليق، همچنين به‏حكم تعدادى معدود از ميان آثار به‏جا مانده از هنرمندان بزرگ ‏خوشنويس مانند ميرعلى هروى يا حسن‏خان شاملو و بعضى ديگر مي توان گفت سابقه اين مطلب به قدمت سابقه نستعليق است كه اين‏خود موضوع ديگرى است. ولى هيچ يك از استادان بزرگ در اين خلاقيت هنرمندانه با ميرزا غلام‏رضا همانند نيستند. او اين صفت ذاتى ‏نستعليق را به كمال نهايى خود رسانيده است. استادان ديگر وقتى چنين قطعاتى نوشته ‏اند يعنى روي‌هم يا روي‌هم و مكرر معمولاً اثرمعنى عبارت در تركيب قطعه ملحوظ نيست؛ يعنى غالباً سياه مشق است.در سياه مشق (5) حروف و كلمات بدون توجه به تأثير معنى آنها نوشته و تكرار ميشود. خواه جمع كلماتى كه نوشته ميشودعبارتى با معنى باشد يا فاقد معنى، تفاوت عمده‏اى در كار نيست، چون اصلاً از سياه مشق انتظار معنى در ميان نيست. قطعه حاصل ‏مشق استاد است، مثلاً شرحى كه درباره مشق استاد بزرگ ميرزا رضاى كلهر در مجله يادگار آمده است (6) «يك هفته مشق دايره مي‌كرد. درگوشه بالاى كاغذ دواير متصل به هم روى كاغذ رسم مى‏نمود. سطر اول كه تمام ميشد، سطر دوم را چنان به‏سطر اول نزديك شروع‏مي‌كرد كه فاصله ميان دو سطر ديده نميشد... بعد از يك هفته مشق دايره عكس مي‌كرد.»در سياه مشق زيبايى صرفاً ناشى از تركيب شكل حرفها و كلمات است كه با مركب روي‌هم و مكرر و كنار هم بر صفحه نقش بسته،شكل صورى قطعه را به‏ جود آورده است. البته ميرزا غلام‏رضا هم سياه مشق داشته است و تصوير دو نمونه، به نقل از كتابنماي ايران (7)در ادامه اين مقاله آورده شده است، تصوير شماره 6 و 7.به گفته خود ميرزا غلام‏رضا «بيّنه اين دعاوى و گواه اين مطاوى، نگارش صفحه مطّرا و قطعه ملحوظ دلار است» (8) از اين رو پنج ‏قطعه از قطعات ميرزا را به عنوان نمونه بر مبناى آنچه نوشته شد مي ‏سنجيم.قطعه شماره دو ـ خط نستعليق ميرزا غلام هنرقطعه اول، سوره حمد در اين قطعه ميرزا غلام‏رضا سوره مباركه حمد را به‏ همان نحوى ‏كه ملاحظه ميشود و قبلاً توضيح داده شد، نوشته است. براى ‏روشن شدن اثر معنى در اين قطعه بايد به معنى چند اسم از اسماء بارى تعالى، كه در اين سوره آمده است، توجه نمود.سوره حمد يا فاتحه اولين سوره از قرآن كريم است كه با «بسم ‏اللّه الرحمن الرحيم» شروع ميشود. قطعه نيز با همين عبارت آغاز شده ‏است. اولين آيه «الحمدللّه رب العالمين» و دومين آيه «الرحمن الرحيم» است. در بقيه آيات اين سوره، از آيه سوم تا آخر آيه هفتم ازاسماء ذات احديت ذكرى نشده است. اللّه، رحمن، رحيم و رب چهار اسم از اسماء بارى تعالى است كه در اين سوره آمده است. در قرآن‏كريم جز در سوره توبه سرآغاز تمام سوره‏ها بسم اللّه الرحمن الرحيم است. يعنى اراده بارى بر اين تعلق دارد كه اولين جلوه ذات ‏احديتش در اول هر يك از سوره ‏ها با سه اسم اللّه، رحمن و رحيم باشد. سوره‏هاى قرآن كريم هر يك مجموعهايست از آياتى كه ازجانب بارى تعالى بر رسول اكرم وحى شده است و افاضه خداوند در آغاز هر يك از اين سوره‏ ها بسم الله الرحمن الرحيم است. درصورتى‏كه در متن قرآن كريم همه جا سخن از رفتار بشر و ارتباطش با بارى تعالى است. در سراسر اين متن مكرم، اللّه 18 مرتبه، رحمن‏10 مرتبه، رحيم 6 مرتبه و رب 59 مرتبه تكرار شده است (9) رب، يعنى پروردگار و تمام انحاء ارتباط خالق با مخلوقات در اسم رب است و به فرموده اهل تفسير، رب «مالك مدبّر» است. (10) هنگام دعا و مناجات و راز و نياز به درگاه احديث و وقتى كلمه «خدايا» بر زبان جارى ميشود، ربوبيت او مدنظر است و ربوبيت‏ جلوه ‏هاى مختلف دارد.اللّه در افق اعلى است. اسم هستى لايتناهى است، همه هستى ‏هاى ديگر اعم از عينى يا ذهنى هستى‏هاى محدودى هستند كه درحقيقت شأنى از شوؤن هستى لايتناهى مى‏باشند. اللّه بى‏نهايت من جميع جهات است، فلسفى محض است، فقط عقلى است، درصورتى‏ كه رب هم عقلى و هم احساسى است. البته تمام اسماء بارى تعالى لايتناهى است، ولى اللّه لايتناهى من جميع جهات است وبه ‏هيچ وجه براى بشر قابل فهم نيست.ربوبيت در افق اللّه نيست، ولى نياز بشر به خدا در افق ربوبى است كه قابل فهم است و جنبه احساسى دارد. در قرآن كريم به تمام ‏انسان‏ها وعده ملاقات با بارى تعالى در افق ربوبيت داده شده است، يا ايهاالانسان انك كادح الى ربك كدحاً فملاقيه. (11)انسان براى ملاقات با خداوند در تلاش است، تلاشى سخت همراه با رنج ولى يقيناً اين ملاقات با خدا به مفهوم رب صورت خواهدگرفت و تلاش به اين معنى در سراسر قرآن كريم فقط و فقط در همين آيه آمده است. (12) در سوره «طه» گفتگوى خداوند با موسى عليه‏السلام انى انا ربك (13) ... و دعاوى معروف آن حضرت: رب اشرح لى صدرى (14) ... همه در افق ربوبيت است. كسى كه در حال نيايش‏است مخاطبش هستى مطلق نيست رب است چرا كه اساساً هستى مطلق، يعنى اللّه در افق فكرش نيست و از ربوبيت بارى است كه‏رحمت، رحمانيت و هر چيز ديگر طلب ميشود. در قرآن نيز رب بيش از اللّه و رحمن و رحيم تكرار شده است.ميرزا غلام‏رضا مردى مسلمان، عارف، اديب، دلسوخته و اهل معنى و اعتقاد است. در هفت سالگى قرآن رابی ‏غلط می ‏خواند و درخواب خدمت شاه مردان مي رسد و آن حضرت لام الف لايى به عنوان سرمشق در دفتر او تحرير مي‌كند (15) و اين آغاز كار ميرزا در هنرخوشنويسى است. در سنين پختگى و استادى هنر خود را 000000توفيق خداوند عزوجل» ميداند (16) و آنجاييكه اوصاف هنرش را شرح مي دهد، مي‌فرماييد» نه از باب خودستايى است بلكه محض بروز فضل يزدانى و نفس مسيحايى است» (17)ميرزا هنگام تحرير اولين آيه از سوره حمد، «الحمدللّه رب العالمين»، روحش چنان در تصرف كلمه رب و انگشتانش مقهور اين‏تصرف است كه «رب» را اين چنين تكرار مي‌كند. اين تكرار نمادى از توجه و تأمل ميرزا در ربوبيت ذات بى‏مثال احدى.. و رمزى از تأثيرمعنى در كار اين هنرمند بزرگ است.قطعه شماره سه ـ خط نستعليق ميرزا غلام هنرقطعه دوم، هيچ دانى ميوه را (18)...از ميان قطعاتى كه تاكنون از ميرزا غلام‏رضا ديده ام، اين تنها قطعه ايست كه با رب آغاز شده است. به‌صورتى كه ملاحظه ميشود،روي‌هم و مكرر.نوشته اصلى قطعه اين بيت است: هيچ دانى ميوه را تأثير شيرينى زچيست/ بس كه در زير زمين شكر لبان خوابيده ‏اند.جان كلام اين بيت و فكر بديعى كه در آن به‌كار رفته همان پاسخ غريبى است كه در مصراع دوم آمده است، «بس كه در زير زمين شكرلبان خوابيده‏ اند». اهل انديشه و ادب در گذشته اين فكر بديع را «معنى بيگانه» اصطلاح كرده‏ اند كه حقيقاً پر معنى و گويا است. (هر كس‏ب ذوق معنى بيگانه آشناست/ صائب بطرز تازه ما آشنا شود.)در مصراع اول سؤالى را مطرح مي‌كند كه به ‏طور معمول جوابى دارد. مى‏پرسد: ميوه را تأثير شيرينى زچيست؟ سؤال مشكل وپيچيده‏اى به نظر نمى ‏رسد. شايد در گفتگوى علمي در حوزه گياه‏شناسى و شيمي، لازمه پاسخ به چنين سؤالى وارد شدن به دقايق و پيچ ‏و خمهاى علمي باشد، ولى در اينجا با اطلاع مختصرى از زندگى گياهان يا حتى به ‏حكم ذوق سليم مي توان گفت ساختمان فيزيكى اين‏ گياه به‏ گونه ايست كه آب و مواد گرفته شده از خاك را در ميوه خود به نوعى قند تبديل مي‌كند، لذا ميوه آن شيرين است. ولى وقتى ‏سؤال با «هيچ دانى» شروع ميشود، «هيچ دانى ميوه را تأثير شيرينى زچيست؟» ذهن متوجه غيرعادى بودن پاسخ سؤال و ندانستن ‏ميشود، مثل اينكه سؤالى در سطح معمول مطرح نيست، معمايى مطرح است. مي خواهد بگويد مسير پاسخ به اين پرسش به آن‏روشنى و سادگى كه فكر می ‏كنى نيست. در اين سؤال پيچيدگى و ابهامي وجود دارد، آن دانستن‏ها هيچ است. پاسخ يك «معنى بيگانه»است.اين هيچ دانى به كامل‏ترين صورت مقصود را ادا كرده است. دو كلمه به جاي چندين جمله، يعنى چنان معنى بر لفظ چيرگى دارد كه ‏صنعت ايجاز به حد كمال خود رسيده است.در آن افق فكرى كه شيرينى ميوه يادآور تلخى مرگ است، يعنى آنجا كه در حكمت الهى مسأله شرور مطرح ميشود (19) از دانش تنهاو دانائى صرف براى جواب قانع كننده به سؤالاتى كه در اين زمينه مطرح ميشود كارى ساخته نيست. در مقابل مصائب و دردها و رنج‏هااهل ايمان خدا را به ‏ياد مي آورند استغفار ميكنند و به نيايش مى‏ پردازند و طالب رحمت او می‏شوند تا شايد افاضه بارى غم ناشى از اين‏انديشه را چاره كند و گشايشى پيش آيد. (مرا مگذار با اين كوه اندوه/ برآ خورشيد آسا از پس كوه)اين قطعه با رب آغاز ميشود، رب و نيز اغفر و ارحم بعد از آن تكرار ميشود. اين تكرار كه اثر معنى «رب اغفرو ارحم» است، نيايشى ‏است كه با مضمون قطعه تناسب و سنخيت كامل دارد.در اين قطعه بعد از «رب اغفروارحم»، «هيچ دانى»، هيچ بدون تكرار ولى كشيده و واضح و چشم‏گير تحرير شده است، و «دانى» كه‏ تكرارش نشان دهنده معناى گسترده آن در تركيب «هيچ دانى» در اين مضمون است.اصل معنى در اين بيت سؤال در تأثير شيرينى در مصراع اول است و شكرى كه به‌معني مجاز در تركيب شكر لبان به‏ خاك خفته درمصراع دوم به‌كار رفته است، لذا اين هر دو يعنى «شيرينى» و «شكر» با شين كشيده به‌صورتى كه مشاهده ميشود سياه مشق گونه تكرارشده است. زمين و شكر زيرش با شيشن دندانه‏دار كه كافش در دل نون جا گرفته، يادآور شكر لبان در زير زمين خفته است، «بس كه در زيرزمين شكر لبان خوابيده ‏اند». در همين گوشه از قطعه قراين ديگرى وجود دارد كه بر اثر معنى در تركيب قطعه دلالت مي‌كند و به توضيح‏ بيشتر نيازى نيست.در اين شعر ميان شيرينى و شكر، گذشته از معنايى كه هر يك در شعر ايفاد مي‌كند، تقابلى وجود دارد. در قطعه نيز آنجا كه شيرينى ‏مكرر و روى هم نوشته شده است شكر هم دوباره در زير آن باشين دندانه‏دار ديده ميشود. همچنين تقابل بين هيچ دانى و چيست،چيست بدون تكرار در امتداد هيچ وزيردانى چنان روشن و بار زنوشته شده است كه «هيچ دانى چيست» پس از نيايش آغاز قطعه، رب‏اغفرازحم، اوّلين عبارت معنى دارى‏ست كه به چشم مي آيد و خوانده ميشود.همانطور كه قبلاً نيز گفته شد، وقتى روح ميرزا در تصرف معنايى قرار گيرد، انگشتان او مقهور اين تصرف است و آثار آن در كارهاى ‏او جلوه‏اى نمادين و بروزى هنرمندانه دارد. در اين قطعع نيز ميرزا آن چنان توجهى به معنى و ظرايف موضوع كار خود دارد كه تمام ‏باريك انديشيهاى سبك هندى در تركيب و تحرير قطعه جا به‏جا با هنرى در حد اعجاز جلوه ‏گر است. در زمانى كه سبك هندى و ادبيات‏ دوران صفويه بى ‏ارزش قلمداد ميشد (20) اين خود نشانى آشكار از استقلال رأى و كمال سخن سنجى اين هنرمند بزرگ بی ‏مانند است. دراين قطعه در پايان تاريخ و «يا على مددست» نوشته شده است.قطعه سوم، اى سرونازاين قطعه با «هو المغر» آغاز و با «يا على مددست» تمام ميشود، نوشته قطعه بيت زير است: اى سروناز گر همه بايد به ‏خاك ريخت/يك بار ساغر از كف ما مي توان گرفت.با توجه به آنچه تاكنون گفته شده است، توضيح بيشتر براى نشان دادن اثر معنى در اين قطعه شايد موجب اطاله كلام باشد. همينقدريادآور ميشود كه قطعات متعددى مانند اين قطعه از ميرزا غلام‏رضا باقى است كه مي توان در حوزه اين سخن به آنها استشهاد نمود. ازاين رو درباره قطعاتى كه ميرزا عمدتاً با تكرار حروف و كلمات اثر معنى را نمادين در كار آورده است سخن را كوتاه مي كنيم.در قطعات چهارم و پنجم كه به عنوان نمونه آورده مي‏شود، تكرار در كار نيست، ولى كلمات با آزادى بر صفحه كاغذ نقش بسته است‏و كرسى خط، تركيب قطعه و طرز نوشتن هر كلمه به ‏نحوى كه مشاهده ميشود، رمزهاى هنرمندانه ايست كه اثر معنى را در كار نشانمي دهد.قطعه چهارم، فيض مسيحادر اين قطعه كلمات روى هم و آزادانه، مانند سه نمونه گذشته تحرير شده است، ولى هيچ كلمه يا حرفى تكرار نشده است. نوشته‏ قطعه، بيت زير است: فيض مسيحا زدمم مي‏چكد/ آب حيات از قلمم مي چكد.قطعه شماره چهار ـ خط نستعليق ميرزا غلام هنركه آب حيات سر هم و به‌صورت آب حيات نوشته شده است و در اين جا نيز به همين صورت نوشته ميشود.براى درك هنر ميرزا در اين قطعه به آنچه از بياض او در مرقّع نگارستان نقل شده است نگاه مي كنيم. ميرزا در آن بياض چند سطرى‏درباره هنر، استعداد، تربيت و تعليم خود نوشته است.از «سابقه لطف ازل و توفيق خداوند عزوجل» از «استعداد جبلى و فيض خدا داد اصلى» از اينكه «در دبستان ادبتنى ربى دانش‏اندوخته و بين اصبعين رحمان حسن خط آموخته» سخن می‏گويد و آثار خود را گواه به ادعاى خود ميداند.» بيّنه اين دعاوى و گواه اين‏مطاوى نگارش صفحه مطرّا و قطعه ملحوظ دلاراست. «آرزو مي‌كند همان‏طور كه اهل زمان او از اين هنر بهره مى‏برند «آيندگان غايب‏نيز بهره برند». در خاتمه سخن نغزى فرموده است: «بديهى است كه تحرير اين تقريرنه از باب خودستايي‏ست، بلكه محض بروز فضل‏ يزدانى و نفس مسيحايي‏ست، تا ديگران ذوق اين مرتبه دريابند و از درگاه خلايق به پيشگاه خالق شتابند»اين معنى در اين نوشته كاملاً روشن است كه خلاقيت هنرى را جز فضل يزدانى نمي‌داند، همان‏طور كه نفس مسيحايى نيز جز فضل‏يزدانى نيست، البته به معنايى قوي تر.آن زمان كه افضاضه بارى و فضل يزدانى فيض مسيحايى به دم او ميدهد، قلمش نيز اثرى جاويدان از خود به جا ميگذارد: «آب‏حيات از قلمم مي چكد».در اين قطعه در بالا، «فيض مسيحا» نوشته شده است. مسيحا كشيده و بلند قامت حاكى از سعه وجودى فيضى حيات بخش است.قلم در آن دم كه فيض مسيحايى در كار است اثرى جاويدان از خود به يادگار ميگذارد. از اين رو مي بينيم «دمم» و «قلمم» در يك امتدادعمودى چنان نوشته شده كه يكى شده است، قلم استاد بدون دم مسيحايى در عرصه هنر گردشى ندارد و اگر اثرى از آن به جا ماند نشانى ‏از مهارت است نه هنر.هر چند تا اين دم و آن قلم با هم، همان‏طور كه جلوه نمادين آن را مي بينيد. در كار نباشد، چنان اثرى به وجود نمي آيد، ولى «دم» بر«قلم» و «فيض مسيحا» بر «آب حيات»، يعنى مضمون مصراع اول بر مصراع دوم، تقدم ذاتى دارد، آب حيات، (21) در زير و متصل به «فيض ‏مسيحا»، «قلمم» در زير و متصل به «دمم»، مي چكد (22) دوم كه مسنداليه‏اش قلمم مي باشد با زيبايى خاصى بر عكس به دمم متصل ‏نوشته شده است.خلاصه از كارها و نوشته ميرزا غلام‏رضا درباره هنرش چنين استنباط مى‏گردد كه زيبايى و جاودانگى در هنر جلوه جمال ازلى است.هنرمند در دبستان «ادب تنى ربى» به بصيرتى دست يافته است كه مي تواند با رمز و راز دريافت خود از آن سير در باطن عالم را به‏ گونه ‏اى كه ‏در دنياى حواس پنجگانه قابل كشف باشد زيبا و حيرت ‏انگيز نشان دهد.قطعه پنجم در دهردر اين قطعه بيت زير نوشته شده است: در دهر چون من يكى و آن هم كافر/ پس در همه دهر يك مسلمان نبود.قطعه شماره پنج ـ خط نستعليق ميرزا غلام هنركه يك مسلمان سر هم و به‌صورت يكمسلمان نوشته شده است و در اينجا نيز به ‏همين صورت نوشته ميشود.قطعه شماره شش ـ خط نستعليق ميرزا غلام هنردهر در اين قطعه دوبار نوشته شده است، يك بار در مصراع اول در بالاترين قسمت صفحه كشيده و چشم‏گير باهاى دو چشم، يك باردر مصراع دوم در پايين‏ترين قسمت صفحه باهاى گرد.در مصراع اول دهر (23) به‌معني زمان بيكران از ازل تا ابد است: يعنى در اين زمان لايتناهى كه از صبح ازل تا شام ابد گسترش آن است،چون من كسى نيست، يگانه «دهر هستم»، و اگر من را كافر بدانند «پس در همه دهر يك مسلمان نبود.»در مصراع دوم يا همه را به‌معني سراسر مى‏گيريم، يا همه را از جمله مبهمات مانند هيچ و چندو... غيره معنى مي كنيم. اگر همه ‏به‌معني سراسر باشد، مصراع دوم چنين معنى ميشود: پس در سراسر دهر يك مسلمان وجود ندارد. وقتى گفتيم سراسر دهر، براى دهرحدودى قايل شده‏ ايم و ديگر دهر مفيد معناى قبلى نيست. زمان بيكران از ازل تا ابد را نمى‏رساند، سراسرى در آن مدّنظر است، اگرچه ‏مبهم و نامشخص. مثل اينكه بگوييم پس در هيچ زمانى كسى مسلمان نبوده است. اگر همه را از مبهمات معنى كنيم، كه در اين‏صورت ‏به اندازه مبهمي از اسمي كه بعد از آن آمده است دلالت مي‌كند و همان معنى از دهر نتيجه ميشود كه از گرفتن همه به‌معني سراسر نتيجه‏ شد.در اين قطعه دهر در مصراع اول با آن كشيدگى رمزى از سعه وجودى زمان بيكران از ازل تا ابد است، و در مصراع دوم دهر از زمان ‏بمعنى متداول مانند تا به حال و هيچ‏وقت و...1) نمونه ‏هايى از آثار خوشنويسان ايران (مجموعه‏ هاى آيدين آغداشلو) در نگارستان از 3 ارديبهشت تا 3 خرداد 1345 صفحه 92) قديمي، رامين، «خط مهر خطى كه انتها ندارد»، روزنامه همشهرى، ش 79/10/1، ص 5.3) تركيب در اينجا به معنى composition است، هر چند كه «تركيب به آن معنى كه در قواعد دوازده‏گانه حسن خط آمده است نيز دور از معنى موردنظر نيست. فكر مى‏كنم اگر قرار بود از اصطلاحات رايج در خوشنويسى استفاده مي‌كردم، به جاي تركيب، كرسى را به‌كار مى‏بردم.4) جلال الدين محمد بلخى، مثنوى‏5) در ماخذ شماره (1) ص، 9 سياه مشق نيز توصيف شده است.»... هيچ مهم نيست كه چه نوشته شده؛ ديدن شكل صورى قطعه تممي ارزش‏هاى‏بصرى و نهادى آنرا آشكار و تسجيل مي‌كند...»6) در هنرمندان و آثار هنرى، ميرزا محمدرضا كلهر، يادگار، سال اول، ش 7، ص 50.7) معيرى، محمدعلى «يادى از ميرزا غلام‏رضا خوشنويس»، كتابنمي ايران، گردآورنده چنگيز پهلوان، تهران، نشر نو، 1366، ص 318.8) سهيلى خوانسارى، احمد، مرقع نگارستان، تهران، ياژنگ، 1369.9) كشف الايات قرآن كريم، به‏خط طاهر خوشنويس (تبريزى)، تهران، علميه اسلاميه، جمادى الاخر 137710) طباطبائى، آيه اللّه حاج سيدمحمدحسين، ترجمه تفسير الميزان، تهران، اسلمي، 1402 ق، ج 1، ص 34.11) آيه 6 سوره 84 انشقاق.12) از ريشه كدح يكدح، به معناى تلاش سخت همراه با رنج. در قرآن همين دو مشتق، كادح و كدحاً و آن هم فقط در همين سوره آمده است.13) آيه 12، سوره 20 طه.14) آيه 25، سوره 20 طه.15) سهيلى خوانسارى، احمد، مرقع نگارستان، تهران، پاژنگ، 1369.16) همان مأخذ17) همان مأخذ18) اين بيت شعرى به سبك هندى است. براى روشن شدن مشخصات اين سبك، رجوع كنيد به: مؤتمن، زين‏العابدين، تحول شعر فارسى، تهران‏حافظ، ص 359 ـ 377.19) براى آگاهى بيشتر از اين مسأله، نگاه‏كنيد به بيانى، على قلى، منطق نيايش، تهران، انتشارات 1366، فصل‏هاى «نيايش» «پناه‏جويى» و نيز ص 8.20) مؤتمن، زين ‏العابدين، همان، ص 344.21) تقدم ذاتى مقابل تقدم زمانى است. گل گياه نسبت به ميوه آن تقدم زمانى دارد، اما حركت كليد كه از دست نتيجه ميشود، همزمان با حركت دست‏است، ولى شكى نيست كه اول بايد حركت دست باشد تا حركت كليد پيدا شود. اين نوع تقدم را تقدم ذاتى مى‏گويند. نگاه كنيد به: بيانى، على قلى،منطق عشق عرفانى، ص 56.22) به نظر من «مي چكد» دوم مي چكدى است كه بر عكس و در بالاى قطعه متصل به دم نوشته شده است، هر چند براى اين‏گونه نظرها دليل متقن‏ منطقى نميتوان آورد ولى همين بر عكس نوشتن مي چكد دوم موجب ميشود تا مي چكد ديگر، كه بر عكس نيست، اول و در ادامه كلمات مصراع اول خوانده شود و مي چكد بر عكس به مصراع دوم برگردد.23) لغت‏نامه دهخدا، دوره جديد، 1372، ج 7، ص14، 9945
 

 

 

روش مقاله نویسی  علیرضا اقتصاد

 

روش مقاله نویسی  علیرضا اقتصاد

مقاله نویسی یک مهارت است. فارغ از اینکه شما تا چه حد در رشته علمی خود توانایی و دانش دارید، باید بتوانید این مهارت را کسب نمایید. اما آیا یادگیری مهارت مقاله نویسی بسیار سخت است؟ پاسخ این است که بلی تاحدودی باید تلاش و ممارست داشته باشید. تقریباً تمام افرادی که به عنوان یک پژوهشگر شناخته می‌شوند یک تجربه مشترک دارند:

تسلط به مهارت مقاله نویسی یک فرایند طولانی و دشوار است.

البته قصد ما ترساندن شما نیست. بله هدف ما از بیان این نکات توجه به یک موضوع است و آن این است که باید پشتکار داشته باشید و تا می‌توانید تمرین کنید.

در این دوره دوازده جلسه‌ای شما می‌توانید مرور کاملی بر مهارت‌های لازم برای مقاله نویسی داشته باشید. این دوره با بیان کلیاتی برای شروع مقاله نویسی آغاز می‌گردد و در ادامه ساختار مقاله مورد بحث قرار می‌گیرد. در طول این دوره شما قادر خواهید بود عنوان مناسبی برای مقاله خود انتخاب کنید و بخش‌های مختلف مقاله خود را کامل نمایید. آیا برای شروع این دوره آماده‌اید؟

 

بخش اول: کلیات مقاله نویسی

 

قبل از اینکه بتوانید یک مقاله علمی بنویسید باید به برخی از مهارت‌ها و توانایی‌ها مسلط شوید. در زیر اصولی را ارائه کرده‌ایم که برای موفق شدن در این کار باید آن‌ها را بیاموزید.

 

کلیات مقاله نویسی

 

۱- تمرین و بازخورد: یکی از نکاتی که باید همواره به آن توجه داشته باشید این است که باید تا جایی که می‌توانید به نگارش مقاله بپردازید. مهم نیست که کار شما چقدر ایراد دارد فقط باید بنویسید. پس از نوشتن یک مقاله می‌توانید آن را برای یکی از دوستان‌تان که در این زمینه مهارت دارد ارسال کنید تا ایرادات آن را به شما بگوید. و همین کار را بارها تکرار کنید. تجربه بیشتر افرادی که مقاله نویس ماهری هستند این است که باید از یک فرد پژوهشگر بخواهید تا ایرادات کار شما را بگوید. با اصلاح آن ایرادها شما با نکات ریز مقاله نویسی آشنا خواهد شد.

 

۲- املای نانوشته غلط ندارد: این ضرب المثل کاملاً درست است. شما باید ترس را کنار بگذارید و از نوشتن نترسید. برخی از افراد حس کمال گرایی دارند. آن‌ها به خودشان می‌گویند که اول باید تمام نکات مقاله نویسی را یاد بگیرم و سپس اولین مقاله خود را بنویسم. اما ما به شما می‌گوییم که این کار غلط است. حتی اگر از روی یک مقاله چاپ شده به صورت کامل املاء بنویسید باز هم کار خوبی است. مهم این است که نوشتن را شروع کنید.

 

۳- از مقالات ضعیف پیروی نکنید: اگرچه ما توصیه می‌کنیم که مقالات زیادی بخوانید و حتی از مقالاتی که موضوع بسیار ساده‌ای را بررسی کرده‌اند تقلید کنید، اما باید به نویسنده مقاله نیز توجه کنید. سعی کنید مقالات افرادی که در رشته شما سرشناس هستند را الگو قرار دهید. بسیاری از مقالاتی که منتشر می‌شوند کیفیت بسیار پایینی دارند و برخی از اصول مقاله نویسی در آن‌ها رعایت نشده‌اند و استفاده شما از این مقالات ممکن است سبب گمراهی شما در نگارش مقاله و آشنایی با اصول مقاله نویسی شود.

 

کلیات مقاله نویسی

 

۴- از ضعیف به قوی: قرار نیست اولین مقاله شما یک شاهکار باشد. اولین مقاله شما می‌تواند یک مقاله ضعیف باشد. برای مثال، می‌توانید یک موضوع ساده را انتخاب کنید و یک مقاله در مورد آن بنویسید. برای مثال بررسی شخصیت رانندگان. خوب یک پرسشنامه شخصیت به ۵ راننده بدهید و با آن پرسشنامه‌ها یک مقاله بنویسید. در هر رشته‌ای که باشید می‌توانید موضوعات ساده‌ای برای کار پیدا کنید و حتی در پایان ممکن است بتوانید آن مقاله را در یک همایش ارائه دهید.

 

۵- از تجربیات دیگران استفاده کنید: آمارها نشان می‌دهند که بسیاری از مقالاتی که در مجلات چاپ می‌شوند موضوع ساده و تکراری دارند. پس شما می‌توانید یکی از آن مقالات ساده را انتخاب کنید و همان موضوع را دوباره انجام دهید. برای این کار به پایگاه‌های فارسی که مقالات رایگان در اختیار شما قرار می‌دهند بروید. برای مثال سایت sid.ir هزاران مقاله را در اختیار شما قرار می‌دهد. کافی است در آنجا یک کلیدواژه را بنویسید و یکی از مقالاتی که از نظر شما بسیار ساده است را انتخاب کنید. برای مثال با تایپ کلمه افسردگی یکی از مقالاتی که آمده است این است “میزان شیوع افسردگی در دانش آموزان”.

 

کلیات مقاله نویسی

 

۶- کار مشترک انجام دهید: اگر شما پیش یک استاد یا دانشجوی تحصیلات تکمیلی بروید و از او بخواهید که یک مقاله مشترک بنویسید، به احتمال بسیار زیاد او قبول خواهد کرد. یکی از همکاران ما که بیش از ده مقاله در مجلات معتبر بین المللی دارد گفته است که تاکنون با بیش از ۴۰ دانشجوی کارشناسی کار پژوهشی مشترک انجام داده است. فرصت همکاری با یک متخصص می‌تواند شما را زودتر به مصد برساند.

 

بخش دوم: ساختار یک مقاله علمی

 

تمام مجلات علمي ‌داراي يك فرمت معين يا سبك نوشتن هستند كه مقالات براي گرفتن پذيرش ملزم به رعايت آن مي‌باشند. اين سبك نوشتن تعيين مي‌كند كه چه بخش‌ها، نمودارها و جداولي بايد در گزارش ارائه شده و چه قوانيني بايد در نوشتن مقاله لحاظ شود. البته اکثر مقالات دارای یک ساختار استاندارد هستند که در زیر آمده است و تفاوت بین آن‌ها جزئی است. یک مقاله به طول کلی از بخش‌های زیر تشکیل شده است.

 

ساختار یک مقاله علمی

 

– عنوان

 

– مولف یا مولفان با ذکر موسسه وابسته

 

– چکیده

 

– کلیدواژه‌ها

 

– مقدمه: این بخش باید حدود ۲۰ درصد حجم مقاله را شامل شود.

 

– روش: این بخش در حدود ۳۰ درصد حجم مقاله را شامل می‌شود.

 

– نتایج: این بخش حدود ۱۵ درصد از حجم مقاله را شامل می‌شود.

 

– بحث و نتیجه گیری: این بخش حدود ۲۵ درصد حجم مقاله را شامل می‌شود.

 

– منابع: این بخش به همراه سایر بخش‌ها حدود ۱۰ درصد حجم مقاله را شامل می‌شود.

 

البته ساختار مقاله و تهيه گزارش از يك پژوهش علمي، با توجه به روش به كار گرفته شده در پژوهش، متفاوت است. دانشمندان در يك تقسيم بندي كلي، روش‌‏هاي استفاده شده در علوم را به دو دسته تقسيم مي‏‌كنند. روش‌‏هاي كمي (تحقيقات ميداني) و روش‌های كيفي (در اینجا به معنی تحقيقات كتابخانه‏‌اي).

 

مراحل گزارش يك پژوهش (مقاله) با توجه به روش اتخاذ شده در تحقيق، با تفاوت هايي بيان مي‏‌گردد:

 

ساختار مقاله مبتني بر پژوهش ميداني: عنوان، مولف یا مولفان با ذکر موسسه وابسته، چکیده، کلیدواژه‌ها، مقدمه، روش، نتایج، بحث و نتیجه گیری، منابع.

 

ساختار مقاله مبتني بر پژوهش کیفی: عنوان، مولف یا مولفان با ذکر موسسه وابسته، چکیده، کلیدواژه ها، مقدمه، طرح بحث، نتایج، بحث و نتیجه گیری، منابع.

 

بخش سوم: نوشتن عنوان مقاله

 

عنوان مقاله نقش اساسی در پذیرش یا عدم پذیرش یک مقاله دارد. بنابراین باید در انتخاب عنوان پژوهش دقت بسیاری شود. بهتر است بگوییم که نحوه نگارش عنوان مقاله می‌تواند نشان دهنده ناشی بودن نویسنده یا تبحر بالای او باشد. بنابراین عنوان مقاله در یک سطر کل کار شما و کیفیت آن را نشان می‌دهد.

 

اصول نوشتن نوشتن عنوان مقاله

 

در نوشتن عنوان مقاله باید به اصول زیر توجه نمایید:

 

۱- روح مقاله: عنوان باید حاوی روح مقاله باشد و اندیشه اصلی مطالعه را نشان دهد.

 

۲- متغیرهای اصلی پژوهش: عنوان باید حاوی متغیرهای اصلی پژوهش باشد.

 

۳- متناسب با هدف: عنوان توصیف کننده محتوای مقاله و متناسب با هدف اصلی آن باشد.

 

۴- واضح: عنوان باید روشن و بدون ابهام باشد.

 

۵- خبری یا استفهامی نباشد: عنوان باید تا حد ممکن به صورت یک جمله خبری یا استفهامی مطرح نشود.

 

۶- جمله ناقص: عنوان باید غیر سوالی و به صورت جمله ناقص بیان شود.

 

۷- سلیس: جلب توجه کردن عنوان از طریق رعایت سلاست و بلاغت و ایجاد وزن و آهنگ خاص در کل عبارت عنوان.

 

۸- توجه به موتورهای جستجو: در عنوان نباید از کوتاه نوشت‌ها یا اختصارات، فرمول‌ها، واژه‌های اختصاری و جدید استفاده شود؛ زیرا باعث می‌شود مقاله به ندرت بازیابی و یا هرگز بازیابی نشود. یعنی در هنگام جستجو توسط پژوهشگران دیگر ممکن است توسط به مقاله شما دسترسی نداشته باشند.

 

۹- مختصر: کوتاه و مختصر بودن عنوان، اما نه به اندازه‌اي كوتاه كه در انتقال موضوع پژوهش شكست بخورد. (زیر ۸ کلمه عالی، ۱۲-۸ کلمه خوب، ۱۸-۱۲ کلمه متوسط، ۲۴-۱۸ کلمه ضعیف و بالای ۲۵ بسیار ضعیف).

 

برای مثال عنوان زیر بسیار طولانی است:

 

تحقيق تجربي درباره تاثير شرطی سازی کنشگر بر يادگيري در موش‌هاي سفيدبسيار كوتاه: تاثير تقويت بر يادگيري

 

عنوان مناسب برای این پزوهش می‌تواند به صورت زیر باشد:

 

تاثير تقويت تاخيري بر يادگيري در موش ها

 

۱۰- عدم تکرار: اجتناب از تکرار واژه‌های مترادف و آوردن کلمات اضافی مانند «پژوهشی درباره …»، «مطالعه‌ای پیرامون…» و کلمات شروع نظیر a و an و the در مقالات انگلیسی.

 

۱۱- عدم اشاره به مکان و زمان: از آوردن نام مکان و زمان مطالعه خودداری شود مگر آنکه مطالعه از نوع شیوع شناسی باشد یا آنکه زمان یا مکان مطالعه جزء مسئله پژوهشی پژوهشگر باشد.

 

۱۲- استفاده از حروف اضافه: واژه‌های اثربخشی، کارایی و کارامدی خود جزء متغیرهای وابسته محسوب می‌شوند. از آوردن آن‌ها همراه با حرف «بر» همراه با متغیرهای وابسته خودداری شود.

 

بنابراین «اثربخشی درمان فراشناختی بر افسردگی دانشجویان» نادرست است. و باید به صورت «اثربخشی درمان فراشناختی در دانشجویان افسرده خو» نوشته شود.

 

نحوه نوشتن عنوان مقاله بر اساس روش پژوهش

 

برای سهولت انتخاب عنوان پژوهش، می‌توان از دسته‌بندی عناوین تحقیقات بر حسب نوع پژوهش استفاده کرد:

 

تحقیقات غیرآزمایشی از نوع توصیفی (اکتشافی): برای ذکر عنوان در این تحقیقات باید مکان و زمان اندازه گیری متغیرها ذکر شود. برای مثال: میزان شیوع دیابت در دانش آموزان پایه پنجم دبستان در استان تهران در سال تحصیلی ۹۰-۱۳۹۱٫

 

تحقیقات غیرآزمایشی از نوع همبستگی: برای ذکر عنوان در این تحقیقات کافی است که به بیان رابطه بین متغیرها اشاره شود. برای مثال: رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی.

 

تحقیقات آزمایشی: برای ذکر عنوان در این تحقیقات باید واژه تاثیر، موجب، اثر و امثال آن را به منظور بررسی رابطه بین دو متغیر مورد استفاده قرار داد. برای مثال: تاثیر دوره‌های آموزش ضمن خدمت در افزایش عملکرد معلمان.

 

رانینگ هد چیست؟

 

برخی از مجلات از پژوهشگران می‌خواهند که هنگام ارائه مقاله علاوه بر عنوان اصلی یک رانینگ هد (Running head) نیز برای مقاله بنویسند. رانینگ هد عنوان كوتاه شده است كه نبايد بيش از ۵۰ كاراكتر باشد (با احتساب فاصله و نقطه) و معمولاً با حروف بزرگ نوشته مي‌شود. در حالي كه  Running head بايد موضوع مقاله را در ۵۰ كاراكتر به ذهن متبادر نمايد.

 

بخش چهارم: مولف یا مولفان پژوهش

 

این بخش یکی از مهم‌ترین بخش‌های مقاله به شمار می‌رود. بیشتر مولفان بدون توجه به این بخش نام و ایمیل خود را قید می‌کنند. باید توجه شود که وابستگی سازمانی که نویسنده مقاله ذکر می‌کند می‌تواند در مواردی همچون دفاع از پایان نامه، ارتقاء اعضای هیئت علمی و یا کسب نمره در یک آزمون یا سازمان اثرگذار باشد. بنابراین در این بخش باید به دقت عمل شود.

 

اصول نوشتن مولف یا مولفان پژوهش

 

۱- ابتدا نام، اولين حرف از نام مياني و سپس نام خانوادگي نوشته شود.

 

۲- از ذکر القاب نظیر دکتر، مهندس، استاد، پروفسور، مدیرعامل، رئیس و نظایر این خودداری شود.

 

۳- در مقالاتی که بیش از یک نفر نویسنده دارد، نویسنده مسئول باید با علامت * مشخص گردد، در غیر اینصورت نفر اول به عنوان نویسنده مسئول به حساب خواهد آمد.

 

۴- وابستگی سازمانی (affiliation) مؤلفان با شماره‌های جداگانه برای هریک از آن‌ها مشخص شود.

 

نحوه تقسیم بندی امتیازات مولف یا مولفان پژوهش

 

به طور معمول نفر اول هر پژوهش امتیاز کامل از مقاله می‌برد. البته با اضافه شدن نام هر نویسنده جدید، بخشی از نمره نفر اول کاهش می‌یابد. همچنین باید توجه شود که امتیاز نفر اول و نویسنده مسئول مقاله یکی نمی‌باشد.

 

بخش پنجم: نوشتن چکیده مقاله

 

بسیاری از پژوهشگران چکیده مقاله را بخش کم اهمیتی از کار می‌دانند و بنابراین این بخش را بدون توجه به جزئیات و معمولاً با کپی کردن از بخش‌های اصلی مقاله می‌نویسند. اما باید توجه شود که چکیده مقاله یکی از مهم‌ترین بخش‌های مقاله است. در بسیاری از بانک‌های اطلاعاتی همانند پاب مد و در برخی موارد گوگل اسکولار، تنها چکیده مقاله نمایه می‌شود. بنابراین در نگارش این بخش باید اصول زیر را رعایت کنید.

 

اصول نوشتن چکیده مقاله

 

۱- نوشتن چکیده باید به بعد از اتمام کامل فرایند پژوهش موکول شود.

 

۲- به جاي استفاده از نقل قول‌هاي مستقيم، از تعبير و تفسير خودتان استفاده كنيد.

 

۳- چکیده باید به گونه‌ای نوشته شود که خواننده را از مراجعه به متن اصلی مقاله بی‌نیاز سازد. یعنی چکیده باید  خود تبیین‌گر باشد.

 

۴- طول چكيده در مقالات نظری و مروری بین ۷۵ تا ۱۰۰ کلمه و در مقالات پژوهشی بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ کلمه می‌باشد. البته معمولاً هر مجله‌ای شیوه خاص خود را در نگارش چکیده دارد.

 

۵- در چكيده نياز به نوشتن منبع نيست.

 

۶- اختصارها، نام‌ها و واژه‌هاي تخصصي مقاله بايد در چكيده توضيح داده شود.

 

۷- سعی کنید در چکیده از کپی کردن متون داخل مقاله خودداری کنید.

 

نوشتن چکیده مقاله

 

ساختار اصلی در نوشتن چکیده مقاله

 

ساختار چکیده یک مقاله علمی به ترتیب شامل عناصر زیر است:

 

زمینه مسئله (در حد یک جمله): که شواهدی را دال بر وجود مسئله با استناد به نظرات متخصصان و یا نتایج پژوهش ها مطرح می کند.

 

هدف (در حد یک جمله): که قصد و منظور از انجام پژوهش را تعیین می‌کند.

 

روش (در حد دو جمله): که در آن اطلاعات مربوط به جامعه، نمونه و ابزار ذکر می‌شود.

 

یافته ها (در حد یک یا دو جمله): که یافته‌های اصلی و مهم گزارش را شامل می‌شود.

 

نتیجه گیری (در حد یک جمله): در نهایت نتیجه گیری از پژوهش نوشته می شود.

 

انواع ساختار چکیده مقاله

 

از نقطه نظر ساختاری، چکیده‌ها به دو دسته زیر تقسیم می شوند:

 

چکیده بی‌ساختار: خلاصه‌ای یک بندی از مقاله می‌باشد که به صورت پیاپی پشت سر هم می‌آیند.

چکیده ساختارمند: خلاصه‌ای از بخش های اصلی مقاله در توالی ارائه شده است، از قبیل زمینه، هدف‌ها، روش‌ها، یافته‌ها و نتیجه‌گیری می‌باشد که هر بخش با سرعنوان مخصوص به خود در چکیده قرار می‌گیرد.  این نوع چکیده‌ها، نمره‌های کیفیتی بالاتری نسبت به بی ساختارها کسب می‌نمایند؛ زیرا روشن‌تر و در عین حال راحت‍‌تر فهمیده می‌شوند.

 

بخش ششم: نوشتن کلید واژه‌ها

 

بخش ششم: نوشتن کلید واژه‌ها

 

معمولاً در انتهاي چكيده، واژگان كليدي پژوهش را بيان مي‌‏كنند تا به خواننده كمك كنند پس از خواندن چكيده و آشنايي اجمالي با روند تحقيق، بفهمد چه مفاهيم و موضوعاتي در اين مقاله مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به حجم و محتواي مقاله، واژه های کلیدی در آخر چکیده بین ۳ تا ۶ واژه می‌آیند و با علامت نقطه ویرگول (؛) از هم جدا می شوند. کلیدواژه ها باید از واژگان اصلی مقاله باشند تا در بازیابی ها مورد استفاده قرار گیرند. در نگارش کلیدواژه‌های به موارد زیر توجه کنید:

 

۱- کلیدواژه‌های همانند یک کوه یخ نشانگر محتوای مقاله شماست.

 

نوشتن کلید واژه‌ها

 

۲- تعداد کلید واژه‌ها باید بین ۳ تا ۵ مورد باشد. البته در برخی مجلات ۳ تا ۶ مورد نیز قابل قبول است.

 

۳- کلید واژه‌ها باید از واژگان اصلی مقاله باشد.

 

۴- کلیدواژه می‌تواند شامل کلماتی باشد که در عنوان و چکیده نیامده است ولی در بدنه مقاله استفاده شده‌اند.

 

۵- کلید واژه‌ها را با علامت ؛ از هم جدا کنید.

 

بخش هفتم: اصول نگارش مقدمه مقاله

 

مقاله با مقدمه آغاز مي‌شود. نخستين عملكرد مقدمه، كمك به خوانندگان براي درك علت انجام پژوهش است. برخلاف تصور برخی از افراد که گمان می‌کنند مقدمه مقاله بخش بی ارزشی از مقاله است، باید بدانید که این قسمت نشان دهنده ارزش کار شماست. در این بخش باید دلایلی ارائه دهید که پژوهش شما را ضروری ساخته است. بیایید ابتدا یک توضیح کلی درباره مقدمه ارائه بدهیم:

 

مقدمه دلیل انجام پژوهش را به ما می‌گوید. مقدمه معمولاً با یک جمله کلی شروع می‌شود. سپس باید بیان شود که مشکل اصلی کجاست (متغیر وابسته). پس از بیان مشکل باید بگوییم که علم موجود درباره این مشکل چه راهکارهایی داده و الان مشکلی که باقی مانده و ما به دنبال آن هستیم چیست.

 

مولفه های اصلی تدوین مقدمه مقاله

 

اهداف (کلی و اختصاصی): روشن بودن اهداف، رعایت اصل ایجاز، قابل سنجش بودن و اجتناب از نوشتن اهداف آرمانی.

 

مسئله پژوهش: پرورش منطقی مسئله.

 

اهمیت و ضرورت پژوهش: از بعد نظری و عملی.

 

سوابق پژوهشی: آوردن چارچوب نظری و استفاده از یک نظریه به عنوان پشتوانه نظری، اشاره خلاصه وار به مطالعات مرتبط انجام شده، شروع از پژوهش‌های کلی و رسیدن به پژوهش‌های اختصاصی، حتی الامکان استفاده از منابع دست اول و جدید و استفاده از نقل قول موقع استفاده از منابع دست دوم، مرتب کردن سوابق بر اساس تاریخ و دست اول و دوم بودنشان، استناد و رفرنس‌دهی الزامی و بالاخره جمع بندی و نتیجه گیری در آخر و توجیه چرایی انجام پژوهش و تبعات مثبت انجام آن.

 

طرح فرضیه ها: در قالب جملات ساده.

 

اصول نگارش مقدمه مقاله

 

در نوشتن یک مقدمه علمی موارد زیر را در نظر بگیرید

 

– يك مقدمه كوتاه درباره موضوع مقاله

 

– يك نگاه اجمالي و مختصر بر نتايج پژوهش‌ها و تئوري‌هاي مرتبط با موضوع مقاله

 

– تشريح مشكل با توجه به تحقيقات پيشين (توصيف حوزه‌هايي كه دانش در آنجا ناقص مانده و نياز به بررسي بيشتر وجود دارد)

 

– تشريح هدف مقاله (اغلب حل كردن مشكل تشريح شده يا تنها بخشي از آن)

 

– توضيح مختصري از روش (به منظور برقراري ارتباط ميان سوالات پژوهش و روش دستيابي به پاسخ آن‌ها)

 

– توصيف پيش‌بينی‌ها و فرضيات به وجود آورنده اين پيش‌بينی‌ها (يعني بر اساس فرضيات و تئوري‌ها توضيح دهيم كه چرا اين پيش‌بينی‌ها را انتخاب كرديم)

 

اصول نگارش مقدمه مقاله که باید رعایت کنیم

 

۱- مقدمه از كليات شروع و به سمت جزئيات حركت كند.

 

۲- در ابتداي مقدمه سعي شود زمينه مسأله و سپس خود مسأله بيان شود.

 

۳- زمينه مسأله بايد شواهدي دال بر وجود مسأله با استناد به نظرات متخصصان و يا نتايج پژوهش هاي پژوهشگران مطرح كند.

 

۴- زمينه مسأله بايد علل احتمالي بروز مسأله، محدوده مسأله و ويژگي‌هاي آن را مشخص سازد.

 

۵- بيان مسأله در واقع همان هدف كلي تحقيق است يا مي‌تواند به صورت يك سوال كلي نيز مطرح شود.

 

۶- در بيان مسأله بايد تمام متغيرهاي مورد مطالعه شامل مستقل، وابسته، تعديلكننده و واسطه اي (در صورت وجود )گنجانده شود.

 

۷- زمينه مسأله در حد يك پاراگراف و بيان مسأله در حد يك تا دو جمله باشد.

 

۸- اگر پژوهش مبتني بر نظريه يا نظريه‌هاي خاصي است در حد يك پاراگراف مباني نظري پژوهش ذكر شود.

 

۹- پيشينه تجربي پژوهش كوتاه باشد و صرفاً نتايج مطالعات كاملاً مرتبط و اصلي به گونه انتقادي بازنگري شود . ذكراين نكته ضروري است كه منظور از بررسي ادبيات پژوهش نقل آن نيست، بلكه يك بازنگري انتقادي است كه ازخلال اين بازنگري مسأله پژوهشي تصريح مي‌شود.

 

۱۰- پيشينه تجربي به گونه‌اي بيان شود كه مطالعه شما را در چهارچوب پژوهش‌هاي انجام شده و وسيع‌تر قرار دهد. به‌عبارت فني‌تر، ضرورت مطالعه خود را بر اساس شكاف در يافته‌هاي قبلي توجيه كنيد.

 

۱۱- مباني نظري و پيشينه تجربي به گونه‌اي بيان شود كه منطقي براي گزاره‌هاي پژوهش فراهم آورد.

 

۱۲- اهميت مطالعه ذكر شود. اهميت مطالعه مي‌تواند به طور آشكار بيان شود و يا در بيان مسأله يا هدف پژوهش مستتر باشد.

 

۱۳- به طور كلي، در مقدمه سعي شود مسأله و گستره آن به گونه بارز مطرح شود و بر مبناي ادبيات پژوهشي گزاره‌هايي براي حل اين مسأله پيشنهاد شود.

 

۱۴- سعي شود مقدار حجم مقدمه خلاصه مبسوط % ۲۰ از كل مطالب نگارش شده باشد.

 

بخش هشتم: روش کار یا مواد و روش ها

 

روش کار بخشی از مقاله است که معمولاً بیشترین توجه به آن صورت می‌گیرد. اگر شما تجربه ارسال یک مقاله به مجله‌ای را داشته‌اید، حتماً متوجه شده‌اید که این بخش بیشتر مورد توجه داوران مجلات است. دلیل اهمیت زیاد بخش روش کار این است که سایر بخش‌های مقاله قابل اصلاح هستند اما اگر اشتباهی از جانب شما در فرایند پزوهش صورت گرفته باشد، این اشتباه قابل جبران نیست. برای مثال اگر شما در تخمین حجم نمونه دچار اشتباه شده و نصف میزان مورد نیاز نمونه داشته‌اید، حالا دیگر نمی‌توانید این بخش را اصلاح کنید.

 

پس از آنكه به تشريح منطق زيربنايي انجام پژوهش و بيان فرضيات در مقدمه پرداخته شد، بايد به صورت دقيق براي خوانندگان مشخص شود كه پژوهش به چه روشي انجام شده است. اين مباحث در بخش “روش” مطرح مي‌شود. روش به صورت جزئي و دقيق، ويژگي آزمودني‌ها و مواد و دستگاه‌هاي استفاده شده را به همان صورت و ترتيبي كه در فرايند تحقيق مورد استفاده قرار گرفته، تشريح مي‌كند. دقت در ارائه جزئيات مطالب بايد به گونه‌اي باشد كه هر فرد ديگري دقيقا بتواند پژوهش شما را تكرار  نمايد. در کل روش بایستی طوری نوشته شود که اگر افراد دیگر بخواهند کار را تکرار کنند مشکلی نداشته باشند. اعتبار نتایج تا حدود زیادی بستگی به انتخاب روش درست دارد.

 

چارچوب بخش روش کار یا مواد و روش ها

 

۱- روش تحقیق: اشاره به روش تحقیق مورد استفاده از بین روش‌های مختلف مانند روش تاریخی، توصیفی، پیمایشی یا زمینه یابی، تحلیل محتوا، میدانی، مورد پژوهی، همبستگی، آزمایش میدانی، آزمایشی یا تحقیق علّی و روش علّی – مقایسه ای.

 

۲- جامعه آماری: ارائه توضیحاتی درباره جامعه آماری به تفکیک مشخصاتی مانند سن، جنس و …

 

۳- نمونه و روش نمونه گیری: آوردن حجم نمونه همراه با مشخصات دموگرافیک یا جمعیت شناختی، روش نمونه گیری مورد استفاده و افت احتمالی نمونه‌ها. در این بخش می‌توان از نمودارهایی استفاده کرد که میزان افت آزمودنی‌ها در هر مرحله از پژوهش را نشان می‌دهد. قابل ذکر است که در پژوهش‌های آزمایشی مربوط به حوزه علوم پزشکی باید از فرمت کونسورت استفاده نمایید (دانلود فرمت کونسورت). البته این فرمت در سایر رشته‌ها نیز قابل استفاده است.

 

۴- ابزارهای جمع آوری داده ها: اشاره به ابزارها همراه با مشخصات آن‌ها از جمله روایی و پایایی، زمانی که از ابزارهای استاندارد استفاده می شود. همچنین توضیح فرایند ساخت ابزار و مشخصات آن زمانی که ابزار جدید ساخته می‌شود.

 

۵- شیوه‌های جمع آوری داده‌ها: اشاره به مراحل متوالی طی شده در راستای جمع آوری اطلاعات و چگونگی انجام کار توسط پژوهشگر.

 

۶- روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها: اشاره به عنوان آزمون یا آزمون‌های آماری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده‌ها.

 

روش کار یا مواد و روش ها

 

اصول اساسی در نوشتن روش کار یا مواد و روش ها

 

۱- بخش روش خود شامل سه قسمت نسبتاً مجزا است، كه به ترتيب عبارتند از: الف) شركت كنندگان و طرح پژوهش؛ ب) ابزار يا تكاليف؛ ج) شيوه گردآوري داده‌ها (براي طرح‌هاي غير آزمايشي) يا مراحل اجراي آزمايش يا مداخله (براي طرح‌هاي آزمايشي). بنابراين بخش روش سه سر عنوان دارد.

 

۲- در بخش شركت كنندگان و طرح پژوهش هيچ‌گونه نتيجه‌اي را بيان نكنيد.

 

۳- ابتدا مشخصات شركت كنندگان را ذكر كنيد. چه كساني، چه تعدادي و با چه ويژگي‌هايي انتخاب شده‌اند.

 

۴- نحوه انتخاب شركت كنندگان و داوطلب بودن يا نبودن آن‌ها ذكر شود.

 

۵- تا حد ممكن ويژگي‌هاي جمعيت شناختي شركت‌كنندگان بيان شود. براي مثال، تعداد دختر و پسر شركت كننده، ميانگين يا دامنه سني آن‌ها، سطح تحصيلات و طبقه اقتصادي – اجتماعي آن‌ها.

 

۶- تمام كنترل‌هايي كه براي جلوگيري از اريب انتخاب افراد صورت گرفته بايد ذكر شود. 

 

۷- اگر پژوهش از نوع آزمايشي است، نحوه دستكاري متغير (هاي) مستقل و شيوه كنترل متغيرهاي مزاحم براي شكل گيري گروه‌ها و اگر غير آزمايشي است نحوه طبقه بندي صورت گرفته يا انتخاب گروه‌هاي از قبل شكل گرفته دقيقاً تشريح شود. براي طرح‌هاي پيمايشي و همبستگي ذكر نوع مطالعه در ابتدا يا انتهاي توصيف مشخصات شركت كنندگان كفايت مي‌كند.

 

۸- ابزار استفاده شده در پژوهش مي‌توانند شامل پرسشنامه، مشاهده، مصاحبه، مقياس‌هاي درجه‌بندي و آزمون‌ها باشند. در گزارش ابزار استفاده شده ابتدا اين ابزار توصيف شوند، سپس شيوه نمره‌گذاري آن‌ها ذكر شود و در پايان ويژگي‌هاي روانسنجي (نظيراعتبار و روايي) آن‌ها مورد اشاره قرار گيرد.

۹- در قسمت مراحل اجراي آزمايش يا شيوه گردآوري داده‌ها بايد هر عملي را كه قبلاً توصيف نشده و پژوهشگر (ان) ديگر براي تكرار مطالعه به دانستن آن نياز دارند توصيف شود. ترتيب خاص گام‌هاي برداشته شده براي مطالعه، نحوه آموزش پرسشگران (يا آزمونگران يا آزمايشگران) زمان‌بندي پژوهش، دستورالعمل داده شده به شركت كنندگان و اطلاعات اوليه داده شده به آن‌ها درباره هدف پژوهش و يا نحوه اجراي مطالعه (اجرا فردي بوده يا گروهي، طول مدت زمان اجرا، مكان اجرا و مواردي از اين قبيل) نكاتي است كه در اين قسمت بيان مي‌شود.

 

بخش نهم: نگارش قسمت نتایج مقاله

در بخش یافته‌ها، نتایجی که شما در پژوهش خود به دست آوره‌اید ذکر می‌شود. مهمترين هدف اين بخش گزارش يافته‌هاي مقاله است. اگر از روش پيچيده‌اي براي تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شده است، بايد در اولين پاراگراف توضيح كوتاهي درباره نكات تئوري اين روش ارائه داده شود وتشريح شود چه روش آماري را به كار رفته و علت استفاده از آن چه بوده است. اگر از روش آماري استفاده شده باشد  كه در دسترس عموم قرار ندارد، براي خوانندگان توضيح داده شود از كجا مي‌توانند آن را به دست آورند و چگونه مي‌توانند اطلاعات درباره آن كسب نمايند. سپس نشان داده شود كه داده‌های موجود فرض‌هاي زيربنايي استفاده از آزمون مورد نظر را دارا است (به عنوان مثال شرط همگني واريانس‌ها يا نرمال بودن). هر نوع تغيير و تحولي كه در داده‌ها اعمال شده باشد، باید گزارش داده شود. پس از ارائه اين اطلاعات مقدماتي، نتايج گزارش داده می شود. داده‌هاي به دست آمده از كاربرد روش‌هاي آمار استنباطي و توصيفي در پژوهش همراه با مقدار P نوشته می‌شود.

نکات اساسی در نگارش قسمت نتایج مقاله

۱- آوردن یافته‌ها در دو قسمت توصیفی و استنباطی.

۲- قبل از ارائه جداول، ویژگی‌های جمعیت شناختی آزمودنی‌ها در یک پاراگراف ارائه شود.

۳- اجتناب از هر گونه تفسیر و بحث در این قسمت و اکتفا نمودن به ارائه یافته‌ها و نتایج.

۴- خلاصه‌بندی نتایج در قالب جداول و اشکال.

۵- شماره گذاری و درج عناوین برای جداول ارائه شده در بالای آن

نگارش قسمت نتایج مقاله

۶- شماره گذاری و درج عناوین برای شکل‌ها در زیر آن.

نگارش قسمت نتایج مقاله

۷- خلاصه وار بودن محتویات جداول.

۸- اجتناب از تکرار داده‌های آورده شده در جدول.

۹- اجتناب از آوردن داده‌های خام، مگر در مواردی که روش تحقیق از نوع تک آزمودنی باشد.

۱۰- نداشتن سوگیری در ارائه نتایج و ارائه کل نتایج، نه فقط نتایج تایید شده.

۱۱- ارائه نتایج آماری با ذکر دلایل تایید یا رد آن‌ها.

۱۲- اگر ضرورتي بر عنوان بندي اين بخش احساس مي‌شود، متغيرهاي وابسته بايد سر عنوان‌ها را تشكيل دهند و فرضیات.

۱۳- كلمات اختصاري و نمادهاي استاندارد را براي ارائه نتايج به كار ببريد.

۱۴- هيچ‌گاه جمله را با عدد شروع نكنيد.

 

بخش دهم: نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری

 

در نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری به تفسير نتايج، بحث و نتيجه‌گيري و ارتباط ميان يافته‌ها با تحقيقات و تئوري‌هاي پيشين پرداخته می‌شود. ساختار اين بخش بر عكس مقدمه است، از جزئيات نتايج پژوهش شروع و به سمت كليات حركت مي‌كنيم.

 

ساختار بخش بحث و نتیجه‌گیری

 

۱- می‌توان این بخش را با ذکر دوباره هدف پژوهش شروع کرد. به مثال زیر توجه کنید:

 

پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط بین گرم شدن هوای کرده زمین و تغییرات اقلیمی در دشت‌های شمال غربی ایران انجام گرفت.

 

۲- یافته‌ها به صورت خلاصه و به شکل جداگانه آورده می‌شود. به مثال زیر توجه کنید:

 

اولین یافته‌ای که از پژوهش حاضر به دست آمد، این بود که گرمایش زمین سبب کاهش آب‌های سطحی شده است.

 

۳- نتیجه به دست آمده را با نتایج پژوهش‌های پیشین مقایسه کنید و ذکر کنید که آیا این یافته با پژوهش‌های دیگر همسو بوده است یا خیر.

 

۴- یافته به دست آمده را تبیین کنید. چرا چنین نتیجه‌ای به دست آمده است. برای این کار می‌توانید از مدل‌ها یا نظریات مختلف استفاده کنید.

 

۵- تمام یافته‌های به دست آمده را در بخش نتیجه‌گیری خلاصه کنید.

 

۶- محدودیت‌های پژوهش را ذکر کنید و پیشنهاداتی برای پژوهش‌های آینده ارائه دهید.

 

نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری

 

اصول اساسی در نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری

 

۱- ابتدا با بياني كلي راجع به ماهيت نتايج، بحث را شروع كنيد. مي‌توان قبل از آن نيز يك بار ديگر هدف اصلي پژوهش راذكر كرد

 

۲-  ساختار اين بخش فني‌تر از ساير بخش‌ها است. از بحث در خصوص نتايج و تعبير و تفسير آن‌ها شروع مي‌شود، سپس يك نتيجه‌گيري از يافته‌هاي به عمل مي‌آيد.

 

۳- در قسمت نتيجه‌گيري سعي مي‌شود نتايج مطالعه حاضر در بدنه دانش موجود قرار گيرد. تلویحات نظري، عملي، تجربي و روش‌شناختي يافته‌ها بيان مي‌شود. در پايان محدوديت‌ها مطالعه حاضر و پيشنهادهايي براي مطالعات آتي مورد بحث قرار مي‌گيرد.

 

۴- اگر ساختار نگارش مقدمه را به مثابه قيفي در نظر بگيريم كه از كليات يعني زمينه بحث شروع مي‌شود و به جاي باريك قيف يعني فرضیات ختم مي‌شود؛ ساختار نگارش بحث مشابه يك قيف بر عكس است كه از جاي باريك يعني بحث و تفسير در خصوص تك تك نتايج شروع مي‌شود و به بالاي قيف يعني نتيجه گيري و بسترسازي براي ارائه نظريه و بسط دانش ختم مي‌شود.

 

۵- تبيين‌هاي ارائه شده را به نكاتي كه در مقدمه به آن اشاره كرديد ربط دهيد.

 

۶- نتايج را با كلمات متفاوت دوباره در اين قسمت تكرار نكنيد.

 

۷- يافته‌هاي جديد را در مقايسه با يافته‌هاي ديگران تفسير كنيد.

 

۸- تبيين‌هاي احتمالي همسويي و ناهمسويي نتايج مطالعه خود را با مطالعات ديگران بيان كنيد.

 

۹- به محدوديت‌هاي مطالعه خود اشاره كنيد. به مواردي اشاره شود كه در ارتباط با يافته‌هاي پژوهش است و تعميم پذيري آن‌ها را با اشكال مواجه مي‌سازد. گرفتاري‌هاي پژوهشگر در اين قسمت جايگاهي ندارد.

 

۱۰- پيشنهادهاي ارائه شده در راستاي حل محدوديت‌ها و قابل اجرا باشد.

 

۱۱- ذکر کمک هایی که این یافته به گسترش دانش نظری نموده است.

 

۱۲- مشخص کنید که یافته‌های شما در چه بخش‌هایی کاربرد دارد.

 

۱۳- احاطه یافتن بر نظریه‌ها و ادبیات پژوهش قبل از اقدام به تدوین این قسمت.

 

۱۴- خودداری از ارائه قضاوت‌های شخصی و آوردن تفسیرهای ورای داده‌ها.

 

۱۵- خودداری از ارائه تعمیم‌های فاقد شواهد و تعمیم‌های با شواهد اندک.

 

 

 

داشتن مهارت در انجام امور پژوهشی از جمله نوشتن پایان نامه و نوشتن مقاله برای برخی افراد بسیار ضروری است.

در پایان دوره آموزشی مقاله نویسی چه چیزهایی را یاد گرفتید؟

۱- آشنایی با ساختار کلی یک مقاله علمی

۲- آشنایی با نحوه نگارش بخش‌های اصلی یک مقاله

۳- کسب مهارت‌هایی برای شروع مقاله نویسی

بنابراین شما هم اکنون با موفقیت این دوره را به پایان رسانده‌اید و می‌توانید شروع به نوشتن یک مقاله کنید. سعی کنید از همایش‌ها شروع کنید و مقالات خود را برای آن‌ها ارسال کنید.

پایان دوره آموزشی مقاله نویسی

در پایان دوره آموزشی مقاله نویسی چه چیزهایی را یاد نگرفتید؟

۱- آشنایی با رفرنس نویسی به خصوص شیوه APA برای پژوهشگران علوم انسانی و شیوه ونکوور برای دانشجویان علوم پزشکی

۲- استفاده از نرم افزارهای رفرنس نویسی همانند اند نوت یا رفرنس منیجر

۳- روش‌های جستجو در بانک‌های اطلاعاتی

۴- روش‌های یافتن یک مجله برای چاپ مقاله

۵- روش‌های تحلیل آماری در قسمت یافته‌های پژوهش

شما عزیزان هم موفق باشید.

 

روش مقاله نویسی  علیرضا اقتصاد

 

 

 

 

 

 

 

 

نمونه سوالات تشریحی و تستی گرافیک2

نمونه سوالات تشریحی و تستی گرافیک2
سوالات تشریحی گرافیک2
1-                    مهم ترین کشور هایی که در وراق سرآمدهستند را بنویسید؟ مصر- ایران- ترکیه- هند- عربستان- یمن
2-                    ویژگی کتاب های بعد از دوره سلجوقیان را نام ببرید ؟
بعد از دوره سلجوقیان کلیه کتاب های خطی ایرانی دارای جلد چرمی ساده یا ضربی و فاقد هر نوع تزیینات بوده است .
3-                    هنر تشعییر را تعریف کنید ؟
استفاده از طبیعت و تصاویر حیوانات و جانوران در صفحه ارایی .
4-                    در دوره صفوی روی جلد قرانها از چه المانهایی استفاده میشد ؟
در روی جلد قرانها از آیه ها و سوره هایی استفاده میشد که به پاک بودن و مطهر بودن قران گواهی میدادند .
5-                    در زمینه کتابت سوغات غرب به کشور های آسیایی چه بود ؟
صحافی و جلد گرایی
6.از چه زمانی هنر گرافیک شروع شد؟
از زمانی که انسان تصمیم به ارایه ی یک پیام تصویری گرفت و به زعم خویش از مواد و متریالی که برای هم نوعان او مفاهیم مشخص و تا حدودی ثابت داشت استفاده کرد هنر گرافیک آغاز شد و تا کنون نیز با همه پیشرفت‌ها و تغییراتی که داشته است باز هم با همان شیوه به حرکت خود ادامه می‌دهد.
7.گرافیک در لغت به چه معناست؟
به معني ترسيمي و نگارشي است.
8.عنوان قدیم گرافیک قدیم وسنتی شامل چه هنرهایی می شود؟
شامل خطاطي ‚ نقاشي دو بعدي ‚ كنده كاري مي باشد كه بيشترين نمود آن در آرايش كتاب هاست كه محصول همكاري نقاش ‚ خوشنويس ‚ تذهيب كار و جلدساز است
9.هنر گرافیک علاوه بر خط و رنگ از چه عناصر دیگری کمک می گیرد؟
كنده كاري مي باشد كه بيشترين نمود آن در آرايش كتاب هاست كه محصول همكاري نقاش ‚ خوشنويس ‚ تذهيب كار و جلدساز است
10.نام های دیگر چاپ دستی چیست و روش های آن را نام ببرید؟
با نام‌های چاپ هنری و گراورسازی نیز شناخته می‌شود.
چاپ فلزی، چاپ سنگی، چاپ چوب، چاپ دیجیتال و فرایند های هنری مبتنی بر انواع حکاکی صورت پذیرد
1_ هنر چیست؟ هنر عبارتست از به کارگیری عناصری همچون صوت ،رنگ یا کلمه ،با آرایشهایی که هیچ نیازی ندارند به چیزی بیرون از خود اشاره کنند؛و به عبارت دیگر احتیاجی ندارند چیزی را « نشان بدهند ».
12_ هنرمندان قرن 19 و 20 به دنبال چه چیزی بودنند؟ هنرمندان به دنبال چیزهای یگانه و بی همتا هستند . بخشی از جستجوی هنرمند برگرایشها،بینشها و تجربه درونی خود او تکیه می کند.پ
13-نقاشی رئالیسم چیست؟  رئال یعنی واقعی و رئالیسم به معنی واقعی گری و حقیقت گرایی ،گرایشی هنری بود مبنی بر این اعتقاد که وجود هستی ،وجود واقعیت انسان ها است . اشیاءو موجودات را آنگونه که بود ،زشت را زشت و زیبا را زیبا ترسیم می نمودند و نقطه مقابل رو مانتیک قرار داشت. سعی هنرمند نقاش این بود که موضوعات منتخب را بدون کم وکاست و شیرین کاری و عوام فریبانه شدن طرح در ذهن بیننده ،تخیلات غیر واقعی  نیافریند و شعار ندهد. مبنای کار آنان صادقانه نگری و صادقانه اندیشیدن  بود .
3_ نقاشی امپرسیونیسم چیست؟ معنی لغوی امپر سیو نیسم دریافت لحظه  و لحظه گرایی نیز هست . نقاش این سبک می کوشد تا با بهره گیری از شکار لحظه ،بازی نور و ایجاد تضاد ها و تنالیته ها ی رنگی شدید ،محیط و طبیعت پیرامون را بتصویر بکشد . برای همین هنرمند ان از گالریهای خود به فضای باز و طبیعت پیرامون را بتصویر بکشد.
 
14_  نقاشی سمبولیسم چیست ؟   سمبولیسم به معنی نمادگرایی ،شیوه ای از نقاشی بود که نقاش می کوشید آن چیزی را که از رؤیت پیرامون واشیاء حقیقی در ذهن تصور می کند به عنوان یک نماد و تصویر ذهنی از آن چیز ،آن را به تصویر بکشاند. گاهی حالات اغراق و تفریط میگرفت و گاهی آنقدر نماد ها و سمبلها پیچیده و معما گونه میشود که باعث سردر گمی بیننده میگردد روش و طریق کار سمبولیسم بسیار متنوع بود . نقاشان سمبولیسم همچنین سعی داشتند زندگی های نوین و پیشرفته و متمدن شهری را پشت سر گذاشته وبا پشت کردن به شیوه رایج زندگیهای نوین شهری اعتقاد دارندصرفا  جستجوی پول و درآمد بیشتر است و جایی برای یافتن احساسات شخصی و درونی یافت نمی شود کار کنند .
15_ نقاشی سوررئالیسم چیست ؟  اصول واعتقاد سبک دادا ،مبنای شکل گیری سورر ئالیستها شد. این سبک ترکیبی ازتکنیک کلاژواعتقادات سبک دادا وپوچ گرایی آنان ،با کمی تغییر بود وپلی شد بین واقعیتها و رؤیا ها وذهنیات تحقق نیافته انسان . شعار آنان این بود :«واقعیتی برتر از واقعیت ». نوعی باز سازی از قبل تعیین شده ودگرگون شده از جهان رؤیا ها وبا یک رویکرد زیبا وفانتزی محض همراه با نوعی گیرایی دلچسب .
16-چرا گرافیک به عنوان مهم ترین رسانه ارتباط تصویری مطرح شده است؟
*در عصــر ارتباطات، به دلیل محدودیت های خاص زبان نوشتاری و نارسا بودن کلمات و واژه هـا
 
17-سه جنبه کلی عکاسی را نام برده و توضیح وهید
*عکاسی دارای سه جنبه علمی، صنعتی و هنری است؛ به‌عنوان یک پدیده علمی متولد شد، به‌شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر تثبیت شد.
 
18-از دوران کهن تا به امروز هدف کلی استفاده از گرافیک چیست؟
*گرافیک لزوماً یک حوزه بصری است که از دوران کهن  با هدف انتقال مفهوم و زیبایی بصری از آن استفاده  می‌شد
 
19-قوی ترین ابـــزار فــــرهنگ ســـازی و تأثیـــــر بـر افکارعمومی شهروندان به گدام بخش از گرافیک تعلق دارد؟
*به گرافیک محیطی تعلق دارد
 
20-آرم یا نماد بازرگانی را تعریف کنید
*نماد بازرگانی، اعم از هر گونه رنگ، تصویر و نشانه‌ای است که نشانگر یک محصول یا خدمت است و برای تمایز آن محصول یا خدمت از دیگر محصولات و خدمات مشابه به کار می‌رود.
21 – در قرن هفت میلادی تفکیک هنر مسیحی چگونه بوده است ؟
جواب – به دو بخش شرقی و غربی و در دو مسیر متمایز تقسیم شده بود ، این اختلاف ناشی از دو مذهب (ارتدکس ) در شرق و ( مذهب کاتولیک ) در غرب پدید آمده است .
22 – زبان تصویری قدیمی تر است یا زبان نگارشی ؟
جواب – زبان تصویری
23 – دستگاه اولیه خط چه بود ؟
جواب – تصویر
24 – معادل خط هیروگلیف کیست ؟
جواب – تصویر نگاری ( پیکتوگرافی )
25- خط هیروگلیف چه نوع خطی است ؟
جواب – خط تصویر یا پیکتوگرافی
26 – پیدایش الفبا در زمان های کهن چه تمایلاتی را در بر داشت ؟
جواب – تمایلات خوشنویسی یا کالی گرافی
27 – خوشنویسی چه نوع شیوه نگارش را معنا می دهد؟
جواب – شیوه نگارشی که در آن قاعده ، قانون ، هماهنگی ، زیبایی ، تناسب وجود داشته باشد و از وصول خاص زیبایی شناسی پیروی کند .
28 - خط هیروگلیف در چه تاریخی از چه چیز مشتق گردید ؟
جواب – هزار و پانصد سال قبل از تصویر نگاری و پیکتوگرافی
29 – آیا خط هیروگلیف علامت های صوتی در بر داشت ؟
جواب – بله . برخی از آنها علامت های صوتی بودند ولی همچنان به صورت خط تصویری باقی ماند ولی در کل خط هیروگلیف همچنان به صورت خط تصویری باقی ماند.
30 – چند علامت تصویری در خط هیروگلیف وجود دارد؟
جواب – پانصد علامت تصویری
31 . دانشمندان پیدایش گرافیک را از مربوط به چه دوران و چه نماد هایی میداند ؟
دانشمندان پس از بررسی شمایلی که توسط انسان های اولیه روی خشت های گلی و یا دیواره های غارها ایجاد می کردند، تاریخچه ی پیدایش گرافیک را از همانجا نام گذاری کردند.
32 . در رده بندی هنر ، هنر گرافیک زیر شاخه ی چه هنری است ؟
به طور کلی در رده بندی هنر ها، هنر گرافیك را شاخه ای از هنرهای تجسمی به شمار می آوریم .
33 . دو نمونه از گرافیک تصویر سازی را نام ببرید ؟
تصویرسازی برای کتابهای کودک، کتابهای علمی و آموزشی
تصویرسازی برای نشریات
34 . گرافیک را تعریف کنید ؟
ساده سازی اجزا و عناصر تصاویر، همگون کردن ارتباط بین عناصر جهت یک ارتباط هدفمند با مخاطب
35 . تفاوت گرافیک و نقاشی چیست ؟
گـرافیك در اصل ایده و تركیب بندی است كه اكثر اوقات بین نوشته و تـصویر اتفاق می افتد و نقاشی بیشـتر تقلید طبیعت است كه ایده های گرافیست ها می تواند بوسیله دسـت مثال یك نقاش اجرا شود
36- ضعیت طراحی پوستر پس از انقلاب؟
پاسخ:پس از انقلاب طراحان و متخصصان پوستر ایرانی در طراحی از پوستر های سیاسی تجربه ای نداشتند و پوستر های انقلابی روسی و لهستانی هم نمیتوانست الگوهای مناسبی برای بیان تفکر انقلابیون باشد بنابراین اولین پوستر های پس از انقلاب بدست جوانانی گم نام طراحی و چاپ شد.
37- چاپ سنگی در چه دوره و بدست چه کسی وارد شد؟
پاسخ:قاجار و بدست نایب السلطنه عباس میرزا وارد شد.
38 –نخستین اعلان های چاپی در ایران چگونه بودند؟
پاسخ:در این طرح ها هیچ گونه طرح و تصویری مشاهده نمی شد،فقط از چند سطر مطلب و عنوان (اعلان)و(اطلاعیه) در قسمت بالای آن چند سطری بصورتی متقارن اجرا می شدند.
39- چه طراحانی به ایران مهاجرت کردند و در زمینه طراحی مشغول بکار شدند؟
پاسخ:برادران موشخ و ناپلئون سروری و فردریک تالبرگ
40- در آن زمان(پس از انقلاب)چه کسانی کارهای تبلیغاتی و طراحی پوستر بر عهده گرفتند؟
پاسخ:کسانی که هیچ تخصصی در امور تبلیغاتی وطراحی نداشتند،مانند:روزنامه نویسان،خطاطهاونقاشان
41.هنرمندان برای اجتناب از محدودیت هایی که کلیسا بر آنان اعمال کرده بود چه کار کردند؟
این هنرمندان برای اجتناب از محدودیت های اعمال شده، تمام هنر خودر را صرف شرح داستان زندگی حضرت مسیح (ع) کردند.  اما همین محدودیت، باعث ایجاد سبکی خاص در هنر تزئین کتب مذهبی شددر قرن دوم میلادی تصاویر ی برای کتاب عهد قدیم (تورات) تهیه می شد که در اسکندریه مصر به زبان عبری و یونانی نگارش می شده اند.
42 .قرون وسطا را توضیح دهید؟
قرون وسطی حد فاصل بین سقوط امپراتوری روم غربی یعنی حدود سال 400 میلادی تا پیدایش رنسانس (نوگرایی)(اول قرن15) در اروپا است. در این دوره حدودا 1000 ساله، اقتدار مذهب و دین ، بر تمام شئونات فرهنگی اروپا تسلط کامل داشت و هنرمندان را به خدمت واداشت تا هرچه بیشتر در ترویج دین مسیحیت کوشا باشند. زبان لاتین زبان رسمی مسیحیت کاتولیک بود که از آن در نوشتن متون اناجیل مقدس استفاده می شد.
43 .در قرن11و12 چه اتفاقاتی در اروپا رخ داد؟
در قرون 11 و 12، شیوه رمانسک (رومی وار) در اروپا شیوع یافت که تاثیراتی نیز در هنر کتابت بوجود آورد. در زمان سلطنت شارلمانی در فرا نسه الگوی نقاشی روم باستان مورد تقلید و توجه قرار گرفت و شیوه های مختلفی در اروپا رایج گشت مانند شیوه "نورمان" در انگلستان و کتاب مقدس "وین چستر" که در آن پیکرها با خطوط رنگین قلم گیری شده اند . از دیگر شیوه های رایج در این دوره می توان به استفاده از حروف سرآغاز درشت و صفحه هایی از روایات تورات و انجیل در داخل حروف اشاره کرد.
44.کتاب ارایی ایرانیان دردوران بعد ازاسلام را توضیح دهید؟
کتاب آرایی و هنرهای وابسته به آن از سالیان درازی جزء هنرهای ایرانیان بوده. تا آنجا که در دوران اسلامی هنرمندان و خوشنویسان و نگار گران به تولید و آراستن کتاب ها می پرداختند.
45. در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، چه دگرگونی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد؟
در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، دگرگونی عمیقی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آمد و بتدریج هنر گرافیک به عنوان شاخه مهم از هنرهای تجسمی شکل امروزی به خود گرفت.
46 .روز ملی شدن صنعت چاپ چه تاریخی است؟
11 شهریور
47 .تصویر سازی در چه قالب هایی گنجانده می شود؟
داستان، شعر، مقاله ای در روزنامه و کتاب وحتی تبلیغات تجاری، سرگرمی ها و اشکال و فرم های روی کالا ها و لباس ها می باشد
 
48. پس از دوره عباسی (مکتب بین المللی عباسی ) و سلجوقی چه مکتب هایی بوجود آمد؟
آغاز عصر نوین در عهد صفویّه (مکتب تبریز و قزوین و اصفهان ) نقوش تصویری روایی (دارای محتوی داستان ) راوی قصص وحکایتهای منظوم شعرگونه بوجود آمد
49 .  دردوره صد ساله اخیر مصور سازی معاصر در سبکهای قهوه خانه ای و سقا خانه ای چطور بیان می گردید و چه موضوع هایی بیان می شد؟
داستانهای حماسی شاهنامه در پرده سازی و حکایت های مذهبی مانند داستانهای مربوط به واقعه کربلا به تصویر کشیده شدند.
50- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟              
چاپخانه‌ های دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، تأسیس‌ شد.                                 
51 - پس‌ از استقرار مشروطیت‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟
چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، تأسیس‌ شد.
52 - نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ چه نام داشت ؟
چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ بود که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد
53 - در زمینه چاپ چند نشریه تخصصی‌ و نیمه‌ تخصصی‌ انتشار می‌یابد؟
ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.
54 – مصورسازی را توضیح دهید ؟
به هر تکنیکی برای ساختن تصاویر، نمودارها و پویانمایی‌ها گفته می‌شود که بتواند پیامی را منتقل کند. و ترکیب چند تصاویر را مصورسازی گفته میشود .
55 . مخترع دستگاه چاپ که بود واز او اغلب به چه عنوانی یاد می شود؟
 در ماینتز زرگر آلمانی اولین مخترع ماشین چاپ و کلاً صنعت چاپ در اروپا بود.
یوهانس گوتنبرگ از یوهان گوتنبرگ اغلب به عنوان مخترع صنعت چاپ یاد می‌شود اما آنچه را که او انجام داد ابداع اولین روش استفاده از حروف چاپی قابل جابجایی و ماشین چاپ بود که این امکان را فراهم می‌آورد تا بتوان مطالب نوشته‌شدهٔ گوناگون را با سرعت و دقت به چاپ رساند. البته این صنعت ۴۰۰ سال قبل از وی توسط یک بازرگان چینی به نام بی شنگ استفاده می‌شد و حدود ۲۰۰ سال قبل نیز در کره مورد استفاده قرار می‌گرفت.
56 . تاریخ چاپ در ایران به پنج قرن پیش از میلاد یعنی به زمان پادشاهان .......... و مهرهای سلطنتی می‌رسد که برای ........... از آنها استفاده می‌کردند.
# هخامنشی (هخامنشیان) # تأیید احکام و فرمان‌های حکومتی
57- روش کار با اولین دستگاه چاپ چگونه بوده است. توضیح دهید؟
# اولین  دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِرِس و حکاکی روی چرم استوار بود.
58 . قدیمی ترین خط ها چگونه بوده و در کجا به وجود آمده بود؟
# قدیمی ترین خطها ،تصویرهایی بوده که انسانها برای ارسال پیام وبیان مقاصد واهداف ونظرات،یا بیان عواطف واحساسات خود ،بر دیواره های غارها ،تنه ی درختان ، یا برسنگها تصویر میکردند.
59-  گرافیک چیست؟
گرافیک در اصل ایده و ترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته و تصویر اتفاق می افتد
60 -  نقاشی چه تقلید ی است ؟
نقاشی بیشتر تقلید طبیعت است
61-  نشانه های تصویری چیست؟
علائمی که به صورت ساده بتواند پیامی را منتقل نماید و برای آسان شدن ……ارتباط بین بعضی از محیط ها مثل کار ، ترمینال ها ، رستوران ها ،
62-  یک گرافیست قبل از آن که یک هنرمند باشد چه شرایطی باید داشته باشد؟
باید یک خلاق خوب باشد و خود را مسئول پیشرفت امور اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، کشورش بداند*
63-  گرافیک نوین علاوه در کتاب آرایی در چه عرصه های دیگری دیده می شود؟
عرصه تبلیغات تجاری، اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی ونشان ها (مارک) و غیره می باشدو حتی در سینما دیده می شود.
64 – نماد را تعریف کنید .
حروف يا علامتى که براى نمايش يک فعاليت يا يک شيء طراحى شده باشد، نماد است .
65 – نماد در چه زمینه هایی به کار می رود ؟
نماد ممکن است تصويرى يا انتزاعى باشد و درزمينه فرهنگي، اجتماعي، سياسى يا تجارى بکار رود.
66 – نشانه یا آرم را تعریف کنید .
نشانه يا آرم بيان مفهوم يا شکل چيزى است که در قالب شکلى ديگر در ذهن متجلى مىشود و آن را بايد روى کاغذ ثبت کرد و تماما بيانگر چيزى است که عينيت پيدا کرده است.
67 - صفحه آرایی را تعریف کنید .
طراحي، ترسيم، پيش طرح کتاب، آگهى تبليغي، عنوان صفحه و ... که طراحى براى تعيين ظاهر و ارتباطات بين عناصرى چون تصاوير،عکس و متن تهيه مىکند، صفحه آرايى است.
68 - طراحى حروف نوين در چه زمانی و در کجا شکل گرفت ؟
طراحى حروف نوين رويکردى است در طراحى حروف که طى دهه۱۹۲۰و اوايل ۱۹۳۰در اروپا شکل گرفت.
69- گرافیک به چه معناست؟ گرافیک در معنای لغت بمعنی ترسیمی و نگارشی است و در دو مفهوم قدیم ، سنتی و جدید ، نوین متمایز می گردد که در مرز بین این دو پدیده چاپ قرار دارد.
70- چند نمونه ازچاپ ها را نام ببرید؟ 
  لوح فلزی(گرانور)و نیز چاپ سنگی (لینو گرافی دستی) است و هم چاپ نیمه ماشینی مثل لینوگرافی جدید و هم چاپ ماشینی نظیر چاپ حروفی (نترپرس)
71- گرافیک سنتی (قدیم) شامل چه هنر هایی است؟ 
عنوان قدیم گرافیک با گرافیک سنتی شامل خطاطی ، نقاشی دو بعدی ، کنده کاری می باشد که بیشترین نمود آن در آرایش کتاب هاست که محصول همکاری نقاش، خوشنویس، تذهیب کار و جلد ساز است.
72- گرافیک نوین را توضیح دهید؟ 
گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه تبلیغات تجاری، اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی ونشان ها (مارک) و غیره می باشدو حتی در سینما و تلویزیون هم کاربرد دارد. مثل عنوان بندی (تیتراژ) فیلم و تصاویر متحرک طراحی شده (انیمیشین).هنر گرافیک نوین با معماری ومسائل ارتباط محیطی نیز تداخل دارد، پس این هر علاوه بر خط و رنگ به عناصر بصری دیگری چون حجم و نور و حتی حرکت برای انتقال مفاهیم کمک می گیرد.
73- هنر گرافیک چه نوع هنری است؟ 
  هنر گرافیک هنری است که از نظر تأثیر خود، بیشتر بر طراحی تأکید دارد تا بر رنگ. از این نظر تمامی انواع طراحی و شکل های متفاوت حکاکی، هنر گرافیک را تشکیل می دهند. با اینحال هنر گرافیک اساساً به روش های ماشینی یا نیمه ماشینی برای چاپ تصاویر و حروف اطلاق می شود که فعالیت های متعددی را که بیشترین اهمیت هنری و اجتماعی را دارا هستند در بر می گیرد. از میان این فعالیت ها یکی کتاب چاپی است. تنظیم حرف چاپی و صفحه آرایی کتاب از نظر زیبایی شناسی از کارهای گرافیکی محسوب می شود.ویژگی بارز هنرهای گرافیک ناشی از کیفیتی است که هم به تکنیک های تهیه و هم به آثاری که بوجود می آید مربوط می شود.
74 . هنرمندان برای اجتناب از محدودیت هایی که کلیسا بر آنان اعمال کرده بود چکار کردند؟
این هنرمندان برای اجتناب از محدودیت های اعمال شده، تمام هنر خودر را صرف شرح داستان زندگی حضرت مسیح (ع) کردند.  اما همین محدودیت، باعث ایجاد سبکی خاص در هنر تزئین کتب مذهبی شددر قرن دوم میلادی تصاویر ی برای کتاب عهد قدیم (تورات) تهیه می شد که در اسکندریه مصر به زبان عبری و یونانی نگارش می شده اند.
75 . قرون وسطا را توضیح دهید؟
قرون وسطی حد فاصل بین سقوط امپراتوری روم غربی یعنی حدود سال 400 میلادی تا پیدایش رنسانس (نوگرایی)(اول قرن15) در اروپاست. در این دوره حدودا 1000 ساله، اقتدار مذهب و دین ، بر تمام شئونات فرهنگی اروپا تسلط کامل داشت و هنرمندان را به خدمت واداشت تا هرچه بیشتر در ترویج دین مسیحیت کوشا باشند. زبان لاتین زبان رسمی مسیحیت کاتولیک بود که از آن در نوشتن متون اناجیل مقدس استفاده می شد.
76. در قرن11و12 چه اتفاقاتی در اروپا رخ داد؟
در قرون 11 و 12، شیوه رمانسک (رومی وار) در اروپا شیوع یافت که تاثیراتی نیز در هنر کتابت بوجود آورد. در زمان سلطنت شارلمانی در فرناسه الگوی نقاشی روم باستان مورد تقلید و توجه قرار گرفت و شیوه های مختلفی در اروپا رایج گشت مانند شیوه "نورمان" در انگلستان و کتاب مقدس "وین چستر" که در آن پیکرها با خطوط رنگین قلم گیری شده اند . از دیگر شیوه های رایج در این دوره می توان به استفاده از حروف سرآغاز درشت و صفحه هایی از روایات تورات و انجیل در داخل حروف اشاره کرد.
77 . کتاب ارایی ایرانیان دردوران بعد ازاسلام را توضیح دهید؟
کتاب آرایی و هنرهای وابسته به آن از سالیان درازی جزء هنرهای ایرانیان بوده. تا آنجا که در دوران اسلامی هنرمندان و خوشنویسان و نگار گران به تولید و آراستن کتاب ها می پرداختند.
78 . در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، چه دگرگرونی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد؟
در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، دگرگرونی عمیقی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد و بتدریج هنر گرافیک به عنوان شاخه مهم از هنرهای تجسمی شکل امروزی به خود گرفت.
79 - عکاسی را تعریف کنید . و عکاسی در چند مرحله صورت میگیرد ؟ عکاسی یعنی ثبت و ایجاد تصویر و در دو مرحله انجام می شود . الف ) به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی ب ) ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و پایدار کردن آن
 80-  عکاسی دارای چند جنبه است ؟ توضیح دهید 2جنبه : ۱ – علمی ۲ – صنعتی ۳ – هنری3- به عنوان یک پدیده علمی متولد شد . به شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر ثبت شد . 81- اولین دوربین مقرون به صرفه برای مردم عادی چه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد ؟ جورج ایستمن – درسال ۱۸۸۴ میلادی فیلم رول را که فیلمی از جنس پلاستیک آغشته به امولسیون ژلاتینی است را ابداع کرد و با ساخت دوربین جعبه ای در سال ۱۸۸۸ عکاسی را برای مردم عادی مقرون به صرفه نمود و تحول مهمی در عکاسی بوجود آورد. 82- ادوین لند چه نوع دوربینی را اختراع کرد ؟ ادوین نوعی دوربین آنالوگ ظهور فیلم فوری موسوم به دوربین پولاروید را اختراع کرد که بلافاصله پس از عکسبرداری نسخه چاپ شده عکس را پرینت میکردند و عکس گرفته شده و یک دقیقه بعد و در مدل های جدید تا چند ثانیه بعد قابل رویت بود 83- ظهور در عکاسی به چه معناست ؟ به معنای مواجهه دادن فیلم عکاسی یا کاغذ عکاسی با مواد شیمیایی است که باعث تبدیل شدن فیلم به یک تصویر منفی ( نگاتیو ) یا مثبت ( اسلاید ) یا کاغذ به تصویر عکس میشود . در حالی که عکاسی دیجیتال به فرایند ثبت تصاویر به وسیله دریافت و ثبت نور بروی سطح حساس به نور سنسور الکترونیکی گفته میشود.
84 -رمانتیگ گرایی یا رومانتی سیسم چیست؟
این اصطلاح در اواخر سده هیجدهم در میان عده ای از منتقدان آلمانی برای تمایز آثار نوین از آثار کلاسیک بکار گرفته شد.   
85 - آثار ال گرکو وجکسون پالاک چه قلمداد شده است؟
چه بسا که عده ای آثار ال گرکو را رومانتیک نامیده و یا آثار جکسون پالاک و هنرمندان هم زمان او را نیز، رمانتیک قلمداد کرده اند.  
86 -ویژگی های بارز رومانتی سیسم درقرن19 چیست؟
 از ویژگیهای بارز رمانتی سیسم قرن نوزدهم روح خیال انگیز و اسرار آمیز فضاها و حالت غیر عادی آشفته و گاه جنون آمیز انسان هااست.  
87-رو حیه ی ژریکوچگونه بود؟
ژریکو روحیه ای نا آرام داشت به همین سبب تحرک و جنبش، فضای اغلب آثار وی را اشغال کرده است.       
88 -هنر کتاب سازی وکتاب آرایی چیست؟
یکی از هنرهای تمدن درخشان ایرانی که جلوه های بسیار ظریف آن نشان دهنده رواج علم و دانش و کمال ذوق مردم این سرزمین است، هنر کتاب سازی و کتاب آرایی است آثار هنری مربوط به کتاب آرایی در نسخ خطی ایرانی ، از نقاشی، نقش و نگار، تذهیب، جلدسازی گرفته تا زیبایی های هنر کتاب سازی و صدها ریزه کاری و ظرافت و حسن ترکیب در رنگها و اشکال هندسی و آرایش صفحات کتاب به سبکهای گوناگون هنری و در نهایت آراستن آن با هنر خوشنویسی ایرانی همگی گواه تمدن پیشرفته ایران زمین است.
89 - همراه با صنعت چاپ سنگی چه چیز هنری دیگری مورد استفاده قرار می گرفت ؟ کادر ، حاشیه ، فرم ها و طرح های مختلفی از گل بوته های تزئینی که هنوز هم با عنوان اسلیمی مورد استفاده قرار می گیرد .
90 - ویژگی استفاده از یک رنگ ها با رنگ ها اصلی و تند در کجا هست ؟ در پوستر تئاتر و بعدها در سینما و کالاهای تجاری یا مطالب سیاسی
91 - منشا پیدایش پوستر در ایران از کجاست؟
از اطلاعیه های نظام وظیفه است که عاری از هرگونه خلاقیت و عناصر بصری گیرا بود و با حروف یکنواخت چاپ می شود .
92- در سال 1337 با تاسیس دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در درس هنرهای تزییئی چه درسی به عنوان یکی از سرفصل های درسی برای دانشجویان تدریس شد ؟
طراحی پوستر
93 - اندیشه ها و تجربه های تازه ای در بازار کار پوستر سازی مطرح شد 3 نوع گرایش به وجود آمده را نام ببرید ؟
پوسترهای سینمایی ، پوسترها سیاسی ، پوسترها تجاری
94 _تعریف کلی گرافیک را بنویسید؟
گرافیک ارائه راه حل بصری مناسب برای تهسیل ارتباطات مورد نیاز جامعه است
95 _روش تکثیر قدیمی را بنویسید؟
با برجسته کردن کردن نقش مورد نظر روی مس وسنگ و برگرداندن آن روی کاغذ را تکثیر قدیمی می گویند
96 _تصاویر در سه گونه ظاهر می‌شود آن ها را نام ببرید و توضیح دهید؟
واقع گرا :  بیانی محدود،  انتزاعی : بیانی گسترده، نمادین : بیانی عمیق دارند.
97 _در سده ی هجده چه چیز هایی تغیر بنیادی یافت؟
چاپ ،حروف چینی و کاغذ سازی
98 _نوشتار را توضیح دهید؟
انسان را از وظیفه دشوار به خاطر سپردن رها می سازد و اطلاعات را ماندگار می سازد. 99- عنوان های  گرافیک را نام ببرید؟ گرافیک تبلیغاتی، گرافیک مطبوعاتی، گرافیک فرهنگی، گرافیک سیاسی، گرافیک تلویزیونی و گرافیک محیطی. 100-  گرافیک چیست؟
گرافیک هنری وسیع و گسترده است که به آسانی هنرها و دانش های دیگر را به خدمت گرفته و به آن ها شکلی گرافیکی می دهد. 101 انواع گرافیک محیطی را نام ببرید ؟
 پوسترها، تابلوهای بزرگ راه ها، علایم راهنمایی و رانندگی، تابلوهای حمل ونقل عمومی، نقاشی های دیواری و دیوار نوشته ها، بسته بندی کالاها، طراحی وسایل عمومی 102- گرافیک محیطی چیست؟
گرافیک محیطی  را باید یکی از ارکان اصلی زندگی اجتماعی و شهری قلمداد کرد. حضور طراحی و جلوه های هنرهای تجسمی در زندگی روزمره از طریق گرافیک محیطی میسر است. 103- دو مورداهداف و ویژگی های گرافیک را نام ببرید. قابلیت های تکثیر و تولید مجدد.
104- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟
چاپخانه‌ای دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، تأسیس‌ شد.
105 - پس‌ از استقرار مشروطیت‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟
چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، تأسیس‌ شد
106 - نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ ؟
چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ بود که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد
107 - در زمینه چاپ چند نشریه تخصصی‌ و نیمه‌تخصصی‌ انتشار می‌یابد؟
ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.
108 – مصورسازی را توضیح دهید ؟
به هر تکنیکی برای ساختن تصاویر، نمودارها و پویانمایی‌ها گفته می‌شود که بتواند پیامی را منتقل کند. و ترکیب چند تصاویر را مصورسازی گفته میشود .
109 .شروع داستان سرایی به صورت مکتوب چگونه شکل گرفت و با چه موضوعاتی بود؟
 شروع داستان سرایی به صورت مکتوب خود با آغاز تمدن های اسطوره ای وپیدایش اشکال خطوط نوشتاری بوده است که به کمک آنها افسانه هـــــای اساطیری در کتیبه های سنگی و مهرها یا پاپیروس نوشته می شد . در خلال تمام آن تصاویر داستانهایی در مورد خلقت جهان و انسان ،نیروهای مافوق طبیعی وراز تولد ومرگ و جهان ماورا موجود بود که در پلانهای داستانی به هم مربوط میشدند.
110 .تصویر سازی قبل از پیدایش خط چگونه بوده است؟
 هنر تصویرسازی قبل از پیدایش خط در دوران پارینه سنگی و میان سنگی در نمونه هایی مثل نقاشی غارها مثل غارهای لاسکو و التامیرا و غار میر ملاس در لرستان چیزی جز نقاشی جادویی نبوده است .
111 .تصویر سازی در دوران پارینه سنگی و نو سنگی به چه علت بوده است؟
 درآن دوران نقوش در ارتباط با انتقال جادویی قدرتهای مرموز جهان طبیعت به درون زندگی جمعی انسانها در موقع شکار برای سیطره بر قدرت حیوانات در مواقع دیگر به همراه مراسم ورقصهای آیینی به منظور چیرگی بر قدرتهای تخریب گر طبیعت یا ظاهر کردن باران وامثالهم به تصویر کشیده میشدند .
112 .روش کار با اولین دستگاه چاپ چگونه بوده است. توضیح دهید؟
 اولین  دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِرِس و حکاکی روی چرم استوار بود.
113 . قدیمترین خط ها چگونه بوده اند و برای چه به وجود امده بودند؟
قدیمیترین خطها ،تصویرهایی بوده که انسانها برای ارسال پیام وبیان مقاصد واهداف ونظرات،یا بیان عواطف واحساسات خود ،بر دیواره های غارها ،تنه ی درختان ، یا برسنگها تصویر میکردند.
 
 114- عکاسی را تعریف کنید . و عکاسی در چند مرحله صورت میگیرد ؟ عکاسی یعنی ثبت و ایجاد تصویر و در دو مرحله انجام میشود . الف ) به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی ب ) ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و پایدار کردن آن 115-  عکاسی دارای چند جنبه است ؟ توضیح دهید . ۳ جنبه : ۱ – علمی ۲ – صنعتی ۳ – هنری (به عنوان یک پدیده علمی متولد شد . به شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر ثبت شد . )  116- اولین دوربین مقرون به صرفه برای مردم عادی چه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد ؟ جورج ایستمن – درسال ۱۸۸۴ میلادی فیلم رول را که فیلمی از جنس پلاستیک آغشته به امولسیون ژلاتینی است را ابداع کرد و با ساخت دوربین جعبه ای در سال ۱۸۸۸ عکاسی را برای مردم عادی مقرون به صرفه نمود و تحول مهمی در عکاسی بوجود آورد . 117 – ادوین لند چه نوع دوربینی را اختراع کرد ؟ ادوین نوعی دوربین آنالوگ ظهور فیلم فوری موسوم به دوربین پولاروید را اختراع کرد که بلافاصله پس از عکسبرداری نسخه چاپ شده عکس را پرینت میکردند و عکس گرفته شده و یک دقیقه بعد و در مدل های جدید تا چند ثانیه بعد قابل رویت بود . 118 – ظهور در عکاسی به چه معناست ؟ به معنای مواجهه دادن فیلم عکاسی یا کاغذ عکاسی با مواد شیمیایی است که باعث تبدیل شدن فیلم به یک تصویر منفی ( نگاتیو ) یا مثبت ( اسلاید ) یا کاغذ به تصویر عکس میشود . در حالی که عکاسی دیجیتال به فرایند ثبت تصاویر به وسیله دریافت و ثبت نور بروی سطح حساس به نور سنسور الکترونیکی گفته میشود.
119- بوستر چیست؟
بوستر که به آن اعلان یا دیوار کوب می گویند برای اطلاع رسانی و منتشر کردن خبری به صورت ساده و تصویری و تلفیق این دو می باشد. 
  120-  اهداف بوستر چیست؟
برای تبلیغات یا برای انتشار یکسری طرحهای  هنری به منظور فعالیتهای اقتصادی 
   121- دو نفر از هنرمندانی که برای اولین بار در ایران به منتشر کردن بوستر برداختند را نام ببرید؟
موشخ و نابلئون سارواری 
   122-  دو نفر از هنرمندان بایه گذار بوستر را نام ببرید؟
مرتضی ممیز و قباد شیوا 
    123- رشد هنر بوستر سازی در ایران به چه شیوه هایی بوده است؟در زمینه های فرهنگی و اجتماعی
     
124-   طراحی پوستر درایران د رنخست به چه گونه ایی بود؟ اعلانهای چاپ سنگی که برای نصب روی دیوار طراحی شده بود وب خط نستعلیق.
125-   حدود 150 سال پیش هنرمندان ایرانی برای تبلیغات دینی به چه صورتی پوسترتهیه میکردن؟نوشتاری وتصوی
 
126-  نخستین پوستر های فیلم رادرسال 1307هجری چه کسانی طراحی کردند؟موشح –ناپلِئون ساراواری که ازارمنستان مهاجرت کرد.
127-  اولین هنرمندانی که درایران به پوستر سازی پرداختند چه کسانی بودند؟موشح –ناپلئون-تالبرگ –گیراگوسیان –اجاقیان
128-  رشته گرافیک درگذشته چه نام داشت؟هنر های چاپی ونگارشی
                                                     
سوالات تستی
1-                    وراق به چه معناست ؟
-کاغذ برنده     -صحافی     -کراسه نویسی     -همه ی موارد***
2-صحافی و وراقی در تولید ترکیبی از شیوه ....... با اسلوب ترکی است .
-مصری     -ایرانی***     -هندی     -چینی   
3_مرکز عمده محصولات چاپی روغنی ایران در دوره صفوی چه شهر هایی بودند ؟
-اصفهان     -قزوین      -مشهد       -گزینه ۱و۲ ***
4-همکاری .... و نقاشان  بود که باعث به وجود امدن جلد های لاکی شد ؟
-صحافان***     -طراحان      - مهندسان        -ریخته گران
5-قدیمی ترین جلد کتاب در دوره اسلامی متعلق به کدام کشور است ؟
-ایران       - یونان      -مصر***       -عراق
6.پدر هنر گرافیک مدرن چه کسی است؟
الف ـ گابریل روزتی        ب ـ ویلیام موریس       ج ـ پیکاسو            د ـ فابریانو       (ب)
7ـ پدر صنعت چاپ کیست؟
الف ـ جاناتان گوتنبرگ      ب ـ مانیتوس     ج ـ ویلیام کاکستون        د ـ آلبرشت دورر    (الف)
8ـ نخستین پوستر را چه کسی منتشر کرد؟
الف ـ ویلیام موریس       ب ـ ویلیام کاکستون    ج ـ جاناتان گوتنبرگ       د ـ فابریانو       (ب)
9 ـ چاپ دستی  شاخه ی چه رشته ای است؟
الف ـ هنرهای تجسمی         ب ـ معماری         ج ـ نقاشی                د ـ گرافیک         (الف)
10 ـ پدیداری صنعت چاپ در چه سالی بود؟
الف ـ1450            ب ـ 1390                  ج ـ 1901              د ـ  1350      (الف) 
 
11_ مهم ترین سبک های قرن 19 و 20 کدامند؟
1. سوررئالیسم/ آبستره انتزاعی/ دادائیسم  2. سوررئالیسم/ امپرسیو نیسم/رئالیسم
3. دادائیسم/ رئالیسم/ سوررئالیسم       4. سمبولیسم/ اکسپرسیو نیسم/ کوبیسم
12_ کلیشه فلز در کدام تکنیک کاربرد دارد؟
1. سیلوگرافی      2. لیتوگرافی     3. سریگرافی      4. کالکوگرافی
 
13_ در چه تکنیکی از روش مستقیم و غیر مستقیم استفاده میشود؟
1. کالکوگرافی         2. سیلوگرافی    3. لیتوگرافی        4. سیلک اسکرین
14_ روش بولینو از روشهای ....... روی فلز به طریق مستقیم است. ( حکاکی).
15_ عکاسی در چه سالی و در چه دوره ای  به هنر چاپ اضافه شد ؟
1.مکانیک/1954    2.فتومکانیک/1855     3. هنری/ 1873      4. مکانیک/1855
 
16-کدام بخش از رشته گرافیک را به عنوان مهم ترین عامل بیان تصویری به خدمت میگیرند؟
الف)تصویر سازی
ب) گرافیک متحرک*
ج)گرافیک دستی
د)هنر خوشنویسی
 
17-در عکاسی نجومی استفاده از  کدام روش برای نور دهی طولانی متداول است؟
الف)پانورما
ب)تکنیک HDR
ج)سرعتB*
د)هیچکدام
 
18-کدام یک از گزینه های زیر جزو گرافیک محیطی است؟
الف)دیوارنگاری
ب)بیلبورد ها
ج)تابلوهای راهنمایی و رانندگی
د)همه موارد*
 
19-کدام یک از گزینه های زیر جزو تجهیزات در عکاسی دیجیتال نمی باشد؟
الف)فیلم عکاسی*
ب)لنز
ج)فلاشر
د)فیلتر
 
 
 
 
20-در طراحی پوستر سینمایی کدام تکنیک کاربردی ندارد؟
الف)فتوگرافی
ب)کالیگرافی
ج)تصویرسازی
د)گرافیک متحرک*
 
21 – مکتب تبریز ، بغداد ( جلایری ) در کجا ادامه یافت ؟
جواب –1. در شیراز *    2. در اصفهان   3.در بغداد   4.درتهران
22 – مکتبی که در حمله مغولان مصون ماند کدام مکتب بود ؟
جواب – 1.مکتب شیراز  *    2.مکتب هرات   3.مکتب اصفهان
32 – خط رایج در احد مغول چه خطی بود ؟
جواب – 1.خط تعلیق* 2.نسخ   3.  نستعلیق
24– نمونه تصویری از کلیله و دمنه مکتب هرات نام ببرید ؟
جواب – 1.نزاغ*    2.فردوسی     3.روایتی
25 – مکتبی که در حمله مغولان مصون ماند کدام مکتب بود ؟
جواب – 1.مکتب شیراز*   2.مکتب اصفهان   3.مکتب هرات
 
26 – پس از مکتب بغداد چه نوع مکاتبی کتاب آرایی را عهده دار شدند ؟
جواب –1. مکاتب ایرانی*   2.مکتب اصفهانی      3.مکتب هراتی
 
27– مکتب عباسی تا چه قرنی ادامه پیدا کرد ؟
جواب – 1.تا قرن هفتم*   2.تاقرن  نهم    3.تاقرن دهم
28 – مهمترین خصیصه هنر مسلمانان چیست ؟
جواب -  1: وحدت و تنوع * 2.همبستگی  3. وحدت
29– آیا از لحاظ زیبایی شناسی ، خوشنویسی و نقاشی در دنیای اسلام مانند چین یکسان است ؟
جواب –   1.خیر *  2. بله
30– قدیمی ترین قرآنی که به خط کوفی به دست آمد مربوط به چه قرنی بود؟
جواب – 1.قرن سوم هجری*  2. قرن اول هجری   3.قرن ششم هجری
31 .  هنر گرافیك شامل کدام یک از نمودهای مختلف زیر نمی باشد ؟
الف) خوشنویسی            ب) کنده کاری             ج) نقشه کشی *               د) چاپ
32 . کدام یک از تکنیک های گرافیک است ؟
الف) عکاسی              ب) سیلک اسکرین          ج) نقاشی                    د) هر سه مورد *
33 . خورشید در غارواره ها به چه معنا بود ؟
الف) زمان            ب) گرما *         ج) پایداری                د) هیچکدام
34 . هنر گرافیک با کدام یک از هنر های زیر هم مرز است ؟
الف) نقاشی        ب) خوشنویسی       ج) گذینه الف و ب *      د) هیچکدام
35 . این جمله از کیست : (( گرافیک یعنی خلاصه کردن یک عنصر تصویری تا جایی که پیام خود را از دست ندهد و قابل تکثیر باشد )) ؟
الف) آدریانو موربیاتو        ب) ریچارد هولیس        ج) استاد ممیز *       د) قباد شیوا
36- در اعلان های چاپی آن دوره (قاجار) از چه خطی استفاده می شد؟
پاسخ:الف)نستعلیق      ب)ثلث       ج)رقاع         د)شکسته
37- مرحوم مرتضی ممیز نزد چه کسی کار می کرد؟
الف)هوشنگ کاظمی   ب)برادران سروری    پاسخ:ج)محمود بهرامی     د)گزینه ی  الف و ب
38- پوستر تالار رودکی (تالار وحدت فعلی)باموضوع اجرا موسیقی و رقص باله و اپرا کارچه کسی بود؟
الف)هوشنگ کاظمی    پاسخ:ب)صادق بریرانی   ج)محمد بهرامی    د)مرتصی ممیز
39- طراحی پوستر به روش نقاشی روی شیشه برای تبلیغ سینما کار چه کسی بوده است؟
پاسخ:الف)فردریک تالبرگ     ب)مرتضی ممیز   ج)مرتضی کاظمی     د) فرشید مثقالی
40- آثار فردریک کالبرگ و برادران سروری متاثر از چه ملیتی بود؟
الف) فرانسوی    پاسخ:ب) روسی     ج) لهستانی     د)گزینه الف و ج
41 - چه کسی در برابررکوکو به عنوان ذوق ساختگی طغیان کرد؟
الف) ژان آگوست دومینیک انگر               ب) داوید  *           ج)کاسپا داوید فیریدریش       د) هیچ کدام
42 - درکدام زمان کشور انگلستان به عنوان یک مرز سیاسی فرهنگی تجاری درهنرهای تجسمی نقش ایفا کرد؟
الف ) کتاب آرایی       ب) رئالیسم         ج)رومانتی سیسم  *             د) همه موارد
43 - جوزف ملرد ویلیام ترنر در نقاشی ترنر چه چیزی را باهم درآمیخته بود؟
الف) زمان           ب) تغیر                ج) فاصله و گذشته            د)همه موارد*
44- عضو اصلی گروه بال بیزون کیست ؟
الف) تئودور روسو                ب)شارل دو بینیی                      ج) ژان فرانسوا میله  *     د) ویرژیل دیاز 
45- در کلاسیک زیبایی مساوی چیست؟
الف) تعادل           ب)وقار              ج)توازون ونظم              د) همه موارد*
46  - چاپخانه ای که به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد ؟
الف ) چاپخانه تابان #      ب ) چاپخانه ارتش‌        ج ) چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌        د ) چاپخانه دخانیات‌
47  - شمار مطبوعات‌ ‌ در چه دوره ای بیشترین کاهش  را یافت‌ ؟
الف ) دوره قاجار  ب ) بعد از انقلاب                                            ج ) دوره رضاشاه (میرپنج )‌#          د ) ناصرالدین شاه
48- نخستین‌ روزنامه رنگی‌ ایران‌ کدام گزینه است؟                         ‌
الف ) روزنامه همشهری‌ #      ب ) روزنامه اطلاعات          ج ) جام جم      د ) روز نامه اقتصاد
49 - با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی روز 11 شهریور به عنوان روز ........... شده است. 
صنعت‌چاپ نامگذارى
50 - عده‌ای‌ آغاز چاپ‌ در ایران‌ را    ................  می‌دانند.
عصر ایلخانیان‌
51 – کاربردی ترین زیرمجمــوعــه هنــرهای تجسمــی چیست؟ الف) نقاشی  ب) گرافیک*   ج)عکاسی   د) طراحی 52 - قوی ترین ابـــزار فــــرهنگ ســـازی و تأثیـــــر بـر افکارعمومی کدام گزینه است؟ الف)گرافیک سیاسی  ب) گرافیک صنعتی ج ) گرافیک محیطی *    د)نقاشی 53 - مهم ترین خصیصه هنـرهای تجسمـی که ۰۰۰۰۰کاربردی ترین آن ها است۰ الف ) نقاشی  ب) عکاسی ج ) گرافیک*   د)  مجسمه سازی 54 - ۰۰۰۰۰ را به عنوان مهم ترین رسانه ارتباطی مطرح کرده است. الف ) نقاشی ب) عکاسی ج)  گرافیک * د) مجسمه سازی  55 - هنر ............. به مرور آن چنان تنوع و تحولی پیدا کرده که بر بسیاری از رسانه های ارتباطی دیگر استیلا پیدا کرده و مخاطبان را به شدت تحت تأثیر خود قرار می دهد. الف )  نقاشی ب)  عکاسی ج ) گرافیک * د)  مجسمه سازی
56 _...........بازنمایی پدیده های عینی و ذهنی در قالب دیداری است؟
الف) نوشتار          ب) تصویر*          ج) دیدن          د) شنوایی
57 _نخستین کسی که دستگاه چاپ را اختراع کرد چه کسی بود؟
الف) گتنبرک*      ب) توماس          ج) الیزا            د) آلمانی
58 _واژه گرافیک از کجا گرفته شده است؟
الف) مصر            ب)ا یران              ج) چین            د) یونان*
59 _دو عنصر مهم گرافیک چیست؟
الف) حرکت و رنگ                    ب)ت صویر و رنگ
ج) تصویر و حرکت                    د) تصویر و نوشتار*
60 _تصویر در قالب مجازی چیست؟
الف) عکس          ب) نقاشی        ج) انیمیشن*        د) فیلم
61-  تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه علایم ............. هستند.
گرافیکی
62 - در بیشتر پوستر ها عنصر اصلی ..... نام دارد ؟
خط خوشنویسی
63 - هنرمند ایرانی با آگاهی کامل از فضای   .........  اثر خود را می آفرید .
 تبلیغات
64 - پوسترهای آن زمان بنابر نیاز .......تهیه می شود ؟
جامعه و سفارش مردم
65 - به سبب ضعف   ......   در کشور نمونه های اندکی از آن ها در دست است .
صنعت چاپ  66 – واژه فتوگرافی به چه زبانی است ؟ الف ) یونان* ب ) انگلیسی ج ) فرانسوی د ) اسپانیایی 67  – اولین تصویر لیتوگرافی توسط چه کسی ابداع شد ؟ الف ) یوهان شولتر ب ) لوئر داگر ج ) ژوزف نیسه فور نیپس* د ) جیمز کلرک مالکسون 68  – تئوری عکس رنگی ( سه رنگ  )توسط چه کسی ابداع شد ؟ الف ) جیمز کلرک ماکسون* ب ) لوئی داگر ج ) ژوزف نیسفور نیپس د ) یوهان شولتر 69  – از ترکیب ۳ رنگ اصلی نور چه رنگی بدست می آید ؟ الف ) فیروزه ای ب )  نارنجی ج )  خاکستری  د )  سفید* 70 – اولین عکس دائمی از طبیعت چه نام داشت ؟ الف ) درختان تنومند           ب ) گل و خار ج ) اصطبل و کبوترخانه*      د ) پرندگان
71- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ ...........تاسیس شد .                           چاپخانه‌ای دولتی‌                                                                72- چاپخانه ای که به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ ‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد ؟                                               الف ) چاپخانه تابان # ب ) چاپخانه ارتش‌ ج ) چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌ د ) چاپخانه دخانیات
‌  73- تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه ............ هستند.
علایم گرافیکی                                                                                                                               
74-  گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه ................فعال است ؟
تبلیغات    تجاری*
75-  تصاویر متحرک طراحی شده  را ...... ...میگویند؟
انیمیشن*
76-  درعناصر ترکیب بندی آن ها مشابهت های بصری (.................) موجود باشد-
شکلی، حرکتی، رنگی*
77- این جا .......را نیز از ملزومات یا ویژگی های شکل به شمار می آوریم.
رنگ*
 
78-  قرون وسطی حد فاصل بینن چه سال هایی بود؟
الف)500میلادی      ب)350 میلادی              ج)550میلادی      د)400 میلادی
 
79 . کتابهای مربوط به عهد مسیحیت درکدام عصر از تاریخ معدوم شده یا پنهان بوده؟
الف)قرن 7            ب)قرن 8                ج)قرن9                د)قرن 6
 
78 . تهیه کتب مسیحی و مصورسازی توسط راهبان به اصطلاح "تاریک دنیا" درچه قرنی بود؟
الف)قرن 7          ب)قرن 8              ج)قرن9            د)قرن6
 
79 . در قرون 11 و 12، کدام شیوه در اروپا شیوع یافت؟
الف)گوتیک      ب)رمانسک          ج)مایا                  د)رنسانس
80 .در کدام قرن ماشین چاپ اختراع شد؟
الف)17              ب)19                ج)18                  د)20
81 : تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه ................ هستند.
علایم گرافیکی
82 : هنر گرافیک هنری است که از نظر تأثیر خود، بیشتر برچه چیزی دارد؟
الف) رنگ              ب)طراحی                ج) حجم                د) خط
84 : تنظیم حرف چاپی و ........................... از نظر زیبایی شناسی از کارهای گرافیکی محسوب می شود .
الف) طراحی شکل        ب)چاپ ماشینی          ج)تبلیغات تجاری      د)صفحه ارایی کتاب
85 : گرافیک در معنای لغت بمعنی ............و نگارشی است.
الف) ترسیمی              ب) تصویری              ج) چاپ ماشینی        د)ل یتوگرافی
 
86 :برای چاپ رونوشت های دقیق با استفاده ازچه تکنیکی انجام میشود؟
الف) تکنیک های دستی      ب)تکنیک ماشینی      ج) لیتوگرافی        د)  چاپ ماشینی
 
87- گرافیک از ................. است؟
A.    هنر های تجسمی    *
B.    هنر های معماری
C.    هنر های دستی
D.    نقاشی
88 : یکی از گرافیستهای برتر ایران........ است؟
                                                                    A.آقای ممیز*
89 :ارتباط بین کار شرکت ها و معرفی تبلیغات بر روی ......است؟
رسانه *
90 : تمام کشورها در ارتباطات خود با سایر کشورها در زمینه های ....مخصوصا .....تاثیر به سزایی را از هم کسب می کنند؟
هنر_ گرافیکی
91- ایا یک اثر گرافیکی می تواند کشوری را از نظر یک مسئله سیاسی متحول نماید؟                                                           
A:بله*
B: خیر
C: شاید
D: خیر
92-  دردوره صد ساله اخیر تصویرسازی معاصر در سبکهای ....... و ......... دیگر بار داستانهای......... در پرده سازی و حکایت های مذهبی مانند ................. به تصویر کشیده شدند.
# قهوه خانه ای # سقا خانه ای # حماسی شاهنامه # مربوط به واقعه کربلا
 
93 . تصویرسازی در طول تاریخ چیزی.............. یا ............ نبوده است.
# جز روایت گری تصویری # داستان پردازی تصویری
94 . نخستین چاپخانه در ایران به دوران ....... بازمی‌گردد که ........... در جلفای اصفهان با آن تعدادی ............... را چاپ کردند.
# صفویان # کشیشان ارامنه  # دعا و ذکرهای مسیحی
95 .تاریخ چاپ در ایران به پنج قرن پیش از میلاد یعنی به زمان پادشاهان .......... و مهرهای سلطنتی می‌رسد که برای ........... از آنها استفاده می‌کردند.
# هخامنشی (هخامنشیان) # تأیید احکام و فرمان‌های حکومت
96 .روز ملی شدن صنعت چاپ چه تاریخی است؟
الف:15 خرداد                    ب:11 شهریور
  د: 22 بهمن                      ج: 13 آبان
97 .تاریخ چاپ در ایران به چند قرن پیش برمیگردد؟
الف:هفت قرن                      ب:دو قرن
  د:پنج قرن                      ج:هیچ کدام 
98 .ورود واژه چاپ به زبان فارسی درچه قرنی بود؟
الف:هفت قرن پیش                    ب:یک قرن پیش
د:شش قرن پیش                      ج:چهار قرن پیش
99 .نخستین چاپخانه در ایران به دوران صفویان کجا قرار داشت؟
الف:تهران                              ب:کرمان
د:اصفهان                                ج:شیراز
100 .در چه زمانی چاپ در ایران به طور جدی آغاز و شکل می‌گیرد؟
الف: عباس میرزای نایب السلطنه
ب:  اباقاخان مغول
د: سلطنت گیخاتوخان
ج: دوره عباسی
101 – واژه فتوگرافی به چه زبانیست ؟ الف )  یونان*  ب ) انگلیسی ج )  فرانسوی  د ) اسپانیایی 102 – اولین تصویر لیتوگرافی توسط چه کسی ابداع شد ؟ الف ) یوهان شولتر ب ) لوئر داگر ج ) ژوزف نیسفور نیپس* د ) جیمز کلرک مالکسون 103 – تئوری عکس رنگی سه رنگ توسط چه کسی ابداع شد ؟ الف ) جیمز کلرک ماکسون* ب ) لوئرداگر ج )ژوزف نیسه فور نیپس د ) یوهان شولتر 104 – از ترکیب ۳ رنگ اصلی نور چه رنگی بدست می آید ؟ الف ) فیروزه ای ب ) نارنجی ج ) خاکستری د ) سفید* 105 – اولین عکس دائمی از طبیعت چه نام داشت ؟ الف ) درختان تنومند       ب ) گل و خار ج) اصطبل و کبوترخانه*   د ) پرندگان
 
        + نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم فروردین ۱۳۹۶ ساعت 23:52 توسط علی رضا اقتصاد  | نظر بدهيد دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال به مدیر مسئولی آقای علیرضا اقتصادمنتشر شد.
دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال به مدیر مسئولی آقای علیرضا اقتصادمنتشر شد.www.ahvalnews.ir
دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال منتشر شد.دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال منتشر شد.این ماهنامه  با موضوع سیاسی فرهنگی شروع به کار نموده است .در این شماره شما با مطالب متنوعی از مطالب عاشورا ،و المپیک ریو ونتایج ضعیف آن ،حیف ومیل اموال صندق ذخیره فرهنگیان،خانه فرهنگ بانوان خوانسار،هفته دفاع مقدس ،وشهدای مدافع حرم ،جان باختن دوچرخه سوار جانباز در حین مسابقه ،دلایل حمایت ایران از ترکیه ،رابطه ایران با جمهوری آذربایجان ،وگفتگو با امام جمعه اصفهان در ارتباط با مسائل مالیات،قهوه خانه های شهر اصفهان و علت تعطیلی آنها ،وحقوقهای نجومی و…مطالعه میفرمایید.ضمنا میتوانید به سایت این ماهنامه به آدرسwww.ahvalnews.ir مراجعه نمایید. + نوشته شده در چهارشنبه بیست و هشتم مهر ۱۳۹۵ ساعت 15:32 توسط علی رضا اقتصاد  | نظر بدهيد سوالات درس گرافیک1
بسم الله الرحمن الرحیم 
با سلام به دانشجویان عزیز برای امتحان شناخت هنر گرافیک 1  تعداد 100 سوال طراحی گردیده  توضیح اینکه  اگر کسی مورد اشتاه پیدا کند به دقت ایشان امتیاز داده خواهد شد   لازم است  بخش های مطالب کنفرانس را خود مطالعه را مطالعه  نمائید . به امید پیروزی برای تمامی شما عزیزان
1- چرا استفاده از شیشه در موزاییک‌کاری صدر مسیحیت متداول شد؟
در دوره‌های قبل از مسیحیت (روم و یونان) نیز موزاییک‌کاری استفاده می‌شده است و کار آنها اکثراً ساختن موزاییک به کف سالن‌ها بود از این جهت در هنر صدر مسیحیت به چشم می‌خورد و می‌توان گفت موزاییک‌کاری پر حاشیه‌ای که در صدر مسیحیت متداول شد پیشقدم و تقلیدی نداشت.
2- با استفاده از منابع توضیح دهید که آیا نقاشی دیواری صدر مسیحیت از هنر کتابت آن دوره تأثیر پذیرفته یا هنر کتابت معیارهای تصویری خود را از نقاشی دیواری گرفته است؟
هنر نقاشی دیواری از هنر کتابت تأثیر پذیرفته است.
3- آیا ویژگی‌های هنر دینی ادیان مختلف ثابت است؟
خیر، هر دین بر اساس اعتقادات خویش دست به هنر دینی خود می‌زند و بر این اساس هنر دینی هر دین با دین دیگر متفاوت می‌شود.
4- تأثیرهنر بیزانس را در هنر روس‌ها توضیح دهید.
قبول مسیحیت در روسیه باعث شد هنرهای زیبا در این کشور به شدت تحت تأثیر انواع وارداتی هنر مسیحی در نقاشی، موسیقی، معماری و ادبیات روسیه قرار گیرد. البته هنرمندان روس اشکال وارداتی را به شدت متحول می‌ساختند. پیوند هنر نقاشی بیزانس با نبوغ روسی باعث پدید آمدن برخی از زیباترین شمایل مقدس جهان شد.
5- با استفاده از منابع در دسترس ریشه اصطلاح «گوتیک» را بیابید.
گاتیک یا گوتیک (اصطلاح گوت یا گات)، لغت گوتیک یعنی منسوب به قوم گوت‌ها از اقوام شمالی اروپا.
6- توضیح دهید که چرا نور نمادی از وجود خداست و آیا نور در باورها و ادیان مختلف دیگر همین معنا را دارد؟
بدلیل اینکه خدا مظهری از خوبی‌هاست و کسی شکل و چهره از خدا مشاهده نمی‌کند نور را استعاره‌ای از روشنایی، خوبی و پاکی و مهربانی قرار داده‌اند که نشان‌دهنده‌ی خدا باشد، در بیشتر ادیان نور نماد خدایی و آسمانی بودن است.
7-هدف هنرمندان درقرن یازدهم ودوازدهم میلادی چه بود؟
هدف هنرمندان دراین دوره ،شبیه سازی طبیعت یاپدیدآوردن موضوعات زیبا نبودبلکه فقط می خواستندمضمون وپیام حکایت مقدس رابه هم کیشان خودمنتقل کنند.
8-آیادردوره رنسانس همه ی آثارهنری درخدمت اهداف دینی بود؟    
دراروپای قرون وسطی فقط کلیسانمی ساختندبلکه بارون هاولردهای فئودال برای ساختن قصرهای متعدد هنرمندان رابرای آراستن آنهابه کارمی گرفتند.اماازنمونه های این گونه آثارهنری کم تربه جای مانده است زیراقصرهاازبین رفته انددرحالی که کلیساها غالبا باقی مانده اند.واضح است که همواره به هنردینی به طورکلی درمقایسه باآثارغیردینی بااحترام بیشتری می نگریستندوبادقت بیشتری ازآنهانگهداری ومحافظت می کردند.
9-  آیا معیارهای بصری نقاشی های دیواری درهنرکتابت دوران رنسانس رعایت می شد؟
درهنرکتابت این دوران هم این معیارهای بصری نقاشی های دیواری رعایت می شده وحال و هوای کلی آنهابانقاشی هاتفاوت چندانی نداشته اند.
10- تغییراتی که درنگاره های قرن دوازدهم ایجادشدرانام ببریدوتوضیح دهید؟
دراواسط قرن دوازدهم میلادی ،تغییری درنگاره هاایجادشدوآن القای نوعی حس سه بعدی بودازاین به بعد،تاخوردگی های جامه دیگرنقش انگاره ای تزیینی راایفانمی کند،بلکه معرف حجمِ پیکرِزیرآن است.درهمین سال ها،شهروحومهٔ پاریس زادگاه هنرگوتیک بودکه یک قرن پس ازآن به بیشترِاروپاگسترش یافته بودوحتی تاخاورنزدیک نیزرفت وتاحدودسال 1550میلادی دوام یافت.
11- اصطلاح گوتیک ابتدا درکدام هنربه کارمی رفت؟
اصطلاح >نخست درموردهنرمعماری به کاررفت .
12- دو ویژگی راکه معماری گوتیک برآن تأکید می کرد ؟
1- هماهنگی : یعنی رابطهٔ موزون میان اجزای تشکیل دهنده براساس تناسب های ریاضی.
2- نور:نمادی ازوجودخداست.
13- هنرمندان سبک گوتیک برای القا  صلابت ، عظمت وشکوه درساختمانها چه می کردند؟
برای ساختن ساختمان هایی بلندوباشکوه باتأکیدبرخطوط عمودیِ صلابت را القا می کردند.
و  برای دستیابی به نوربیشتربرای تجلی عظمت وشکوه هرچه بیشترازتناسب ریاضی استفاده می کردند.
14- تاثیراتی که هنرگوتیک برکتابت  دوران رنسا نس گذاشت رانام ببرید؟
الف-حضورهندسه ای موزون واستواروباشکوه
ب- توجه به ریزه کاری های زیبا وظریف درکتاب های خطی  دیده می شود.
15- اواخرقرون وسطی چه صنعتی در اروپا معمول شد؟
کاغذ سازی ونیزچاپ بالوحه های برجستهٔ چوبی.
16- بعدازگسترش فن جدیدچاپ دراروپا دردوره ی رنسانس عمیق ترین تاثیررادرکجاگذاشت؟
درتمدن مغرب زمین
17- رنسانس به چه معناست؟
به معنای نوزایی یاتجدیدحیات است.
18- آلبرشت دورر که بود؟
هنرمندبزرگ آلمانی که استعداد خیره کننده ای درطراحی داشتودرگراورهای بینظیرخودسیرتکامل هنرگوتیک رابه حداعلای ترقی خودرساند.باتوجه به اهمیتی که عنصرتجسمی خط درآثاراین هنرمنددارد،می توان اوراطراح گرافیک زمان خودبه حساب آورد.دورر،بزرگ ترین گراورسازعصرخویش بودوباحکاکی برچوب وفلزات آثاربی همتایی ازخودباقی گذاردکه درسراسرمغرب زمین دست به دست چرخیدونفوذدامنه داروی رادرهنرقرن شانزدهم تثبیت کرد.
19- نام دیگرهنرمندان نقاش وتصویرگردوره ی رنسا نس رانام ببرید؟
دوناتلو(1468-1366)،فابریانو(1427-1370)،پیرودلافرانچسکا(1492-1420)،ساندروبوتیچلی(1510-1444)،لئوناردداوینچی(1519-1452)،رافائل سانزیو(1520-1483)،میکلانجوبوناروتی(میکلانژ)(1564-1475)،هانس هولباین(1543-1497)،وپیتربروگل(1569-1525).
20- سبک باروک چیست؟ و در کجا و چه قرنی پدید آمده است؟
بعد از رنسانس در عرصه هنر در اروپا سبک باروک پدید آمدکه در معماری و بعد در هنرهای دیگر ظاهر شد و اواخر قرن 16 تا اوایل قرن 18 در اروپا رایج بود
21- بعداز باروک چه سبکی و در کجا رایج شد؟
جنبش روکوکو در فرانسه
22- از سبک باروک در بیان چه مواردی استفاده می شود؟
برای توصیف اثری متکلف ، بی قاعده پر آرایه و چشمگیر استفاده می شود
23- کالکوگرافی چیست؟ و هنرمند معروف این سبک را نام ببرید؟
کالکوگرافی چاپ دستی است که هنر حکاکی روی فلز مس یا برنج است. هنرمند معروف ویلیام بلیک
24-  در قرون 18و19 غیر از کالکوگرافی و لیتوگرافی از چه نوع چاپ دستی دیگری استفاده می شد؟
روش چاپ دستی تا آکواتینت
25-آرت نوو ((ART NOUVEAUیعنی چه و در چه زمانی رایج شد؟
یعنی هنر جدید د دهه ی 1890 تا 1900 که نقش مایه ی اصلی آن گیاهان پر پیچ و تاب بوده است؟
26- نام دیگر سیلک اسکرین چیست ؟
سریگرافی است
27- انقلاب صنعتی در سال 1789 رخ داد. تأثیر آن را در هنرهای تصویری بنویسید.
انقلاب صنعتی نیازهای تازه‌ای را بوجود آورد که یکی از این نیازهای تازه وجود واسطه‌هایی بود که میان تولید‌کنندگان کالاهای صنعتی با مصرف‌کنندگان این قبیل محصولات ارتباطی بیشتر بوجود آید. به عبارت ساده‌تر تولید انبوه، مشتریان انبوه نیز می‌خواست و لاجرم رابطه‌ی میان هنر (بدلیل تأثیری که بر مردم و اجتماع داشت) با اقتصاد و تجارت جدا" مطرح شد و هنرهای تصویری بیشتر جنبه‌ی تبلیغات به خود گرفت.
28- غیر از روش‌های چاپ دستی که در این فصل از آن‌ها نام بردیم چه روش‌های دیگری را می‌شناسید؟
چاپ ترافارد (از درست کردن شابلون‌های گوناگون ایجاد می‌شود)، چاپ پارچه
29-هنر چین روی هنرکدام یک از سرزمین ها تاثیر گذاشته بود؟
سرزمین های مجاور ژاپن،کره،اسیای میانه و تبت و منچوری
30-ویژگی و خصوصیات هنر و نقاشی در دوران امپراتوری سونگ را شرح دهید.
هنر در دوران امپراتوری سونگ متفکرانه تر ظریف ترو پالوده تر شد و نقاشی به ویژه منظره نگاری به اوج تکامل رسید.نقش مایه های قدیم مانند:اژدها،پرنده،چهار پایان اابرها پیچان،صورتک های اهریمنی دوباره جان گرفتند.
31-چینیان کدام هنرهارا شایسته بزرگزادگان میدانستند؟
 نقاشی و خوشنویسی
32- نحوه اجرای نقاشی چینی را توضیح دهید.
هنر چینی پیش از دست یازیدن به نقاشی گاه ساعت هاذ به تفکر می نشست و طرح نقاشی را در ذهن خویش مرور میکرد و شکل میداد مرحله اجرا سریع و در حالتی شبیه به نوعی جذبه به انجام میرسید و پس از ان دیگر هیچ گونه تصحیح یا تغییر در تصویر ممکن نبود نقاش میبایست دستی خطاناپذیرو تسلطی کامل برقلموی خود داشته باشد.
33- اعتقادات تاۀوییسم چه بود ؟
فضاهای خالی که در نقاشی چینی (خلا) نامیده میشوند همان اندازه در ترکیب بندی ارزش داشت که بخش های سرشار از فرم مبنی بر اینکه داشتن هر پدیده مستلزم وجود متضاد ان است مثلا تارغم نباشد شادی معنا ندارد.
34-هنر ژاپن در تمام مراحل تحول خود از چه هنری تاثیر گرفته و چه موضوعاتی را انتخاب کردند؟
هنر ژاپن تقریبا در تمام مراحل تحول خود از هنر چینی بیشترین تاثیر را پذیرفته است هنرمندان ژاپنی گاهی موضوعاتی را از تاریخ یا اساطیر ژاپنی یا مذهب شینتو انتخاب کردند
35- یاماتویه چه نوع نقاشی است و از چه لحاظ با نقاشی های چینی تفاوت دارد؟
یاماتویه نقاشی طوماری روایی است که از لحاظ شیوه . موضوع با نقاشی های مشابه چینی تفاوت دارد و رویداد های زندگی در ان تجسم میشده است در حالی که چینیان نقاشی طوماری را عمدتا برای منظره نگاری به کار می بردند
36- یکی از استادان بزرگ تاریخ نقاشی ژاپنی کیست؟
هوکوسای
37- هدف از تاسیس هنرکده توکیو چیست؟
در این هنرکده می کوشیدند سنت های قدیم را با سلیقه زمان انطباق دهند
38-در قرن20 ژاپنی ها به چه شیوه ای گراییدند و ازکدام هنرمندان تاثیر پذیرفتند؟
به شیوه پست امپرسیونیسم واز ماتیس و پیکاسو تاثیر پذیرفتند
39- هم ارزش بودن فضاهای مثبت و منفی و ارتباط آن را با تائوییسم در نگاره‌های خاور دور توضیح دهید.
فضاهای خالی که در نقاشی چینی خلاء نامیده می‌شود، همان اندازه در ترکیب‌بندی اهمیت داشت که بخش‌های سرشار از فرم، و این برگرفته از اعتقادات تائوییسم بود مبنی بر اینکه معنی داشتن هر پدیده‌ای مستلزم وجود متضاد آن است: تا غم نباشد شادی معنی ندارد و تا تاریکی نباشد روشنایی را نمی‌شود درک کرد.
40- خطی که از حروف تشکیل نشده یعنی الفبایی نیست و به جای حروف از نشانه استفاده میکند کدام است؟
الف.چینی                         ب.ژاپنی                          ج.ایرانی                        د.مصری
41- نخستین نوشته های چینی به دست آمده مربوط به چه دوره ای میشده و بر چه عناصری نوشته شده؟
الف.تانگ.چوب درختان       ب.سونگ.استخوان حیوانات      
  ج.شانگ.استخوان و لاک لاک پشت            د.مینگ.دیوار غارها
42- کدامیک از موارد زیر جزو نشانه های خطی چینی میباشد؟
الف.تحریری            ب.استفاده از مهرهای مرکبی               ج.برجسته کردن حروف          د.نشانه های آوانما
43-در خطوط چینی نشانه خطی که از تکرار دو یا چهار بار یک نشانه حاصل میشود کدامیک از چهار گزینه است ؟
الف.نشانه های آوانما                ب.ترکیب های نمادین            ج.جایگزین سازی                د.تصاویرو اشیا
44-کدامیک از خطوط زیر تا امروز یکی از رایج ترین خط باقی مانده است؟
الف.کای شو                   ب.لی شو                   ج.خط منتظم                 د.سین شو
45- کدامیک از موارد زیر جزو پنج شیوه خوشنویسی در چین است؟
الف.مهرگونه               ب.تحریری                    ج.روان                  د.همه موارد
46- مشکل ترین شیوه نگارش که به ضربات قلموبستگی دارد....................است
الف.تحریری                ب.مهرگونه                  ج.غیرمنتظم                  د.منتظم
47- کدامیک از شیوه های خوشنویسی زیر برای حروف برجسته چاپی مورد استفده قرار میگرفت؟
الف.منتظم              ب.روان                     ج.تحریری               د.مهرگونه
48- خوشنویسی روان در چه زمینه ای بکار گرفته میشد؟
الف.در چاپ               ب.نوشته های روزمره                  ج.برای تزیین                د.برای نوشتن فرمان امپراطوران
49- چرا خط   فرهنگ و زبان چین به کره  ژاپن و ویتنام راه پیدا کرد؟
الف.صلح میان این کشورها         ب.تسلط چین بر آنها          د.برای خود خط بومی نداشتند             د.هیچکدام
50- آغاز صنعت چاپ همزمان با کدام عصر بوده؟
الف.سونگ           ب.شانگ             ج.تانگ                د.مینگ
51- بیشترین پیشرفت های فرهنگی چین در عهد کدام امپراطوری بوده؟
الف.پی شنگ                 ب.تانگ             ج.شانگ                د.سونگ
52- نارا پایتخت کدام کشور بود؟
الف.چین                           ب.ژاپن                          ج.کره                           د.ویتنام
53- ژاپنی ها حروف متحرک فلزی را از کدام کشور ها اخذ کردند؟
الف.کره.ژاپن                   ب.کره.پرتغال                      ج.ژاپن.چین                   د.کره.پرتغال
54-آثار کشف شده ترک های اویغور در کجا بوده؟
الف.نارا              ب.غار تون هوانگ ترکستان                  ج.خاور دور                   د.ژاپن
55- کدامیک از موارد زیر از ویژگی های خط ترک های اویغور است؟
الف.اندیشه نگار             ب.مهرگونه                  ج.تصویرنگار               د.آوانگاشت
56- چرا چاپ کتاب با حروف چاپی در دوران سونگ تحولی در تولید کتاب به بار نیاورد؟
الف.نداشتن استحکام چوب           ب.زحمت زیاد               ج.تعداد زیاد حرووف چینی            د.همه موارد
57- چاپ کتاب یا استفاده از حروف چوبی مربوط به چه دوره ای میشود
الف.سونگ              ب.مینگ                     ج.تانگ                 د.شونگ
58- پل ارتباطی بین فرهنگ چین با هند.تبت و آسیا کدام فرهنگ بود؟
الف.اویغور                ب.ژاپن                  ج.ویتنام                  د.پرتغال
 
 59- با استفاده از منابع در دسترس و با توجه به سابقه‌ی چینی‌ها در حروفچینی چرا اختراع چاپ را به گوتنبرگ نسبت داده‌اند؟
کار چاپ چینی‌ها بیشتر دستی بوده اما گوتنبرگ بطور کامل ماشین چاپ را اختراع کرده است.
60- با استفاده از منابع اصطلاح «هند و ایرانی» را توضیح دهید.
پاسخ 1: اکبر شاه علاقه‌ی فراوانی به کتابت داشت و بیش از یکصد و پنجاه نقاش از جمله نقاش ایرانی را در دربار داشت، او به آمیزش سنت‌های هند و ایرانی با قواعد نقاشی اروپایی تأکید می‌کرد، در نتیجه اصول طبیعت‌پردازی غربی و شیوه‌ی تزئینی ایرانی با سنت‌های تصویری هندویی و به ویژه رنگهای تند و خالص به هم آمیخت و شیوه‌ای شکل گرفت که در اساس وحدت کاملی نداشت.  پاسخ 2: انتقال اسلام به هند عموماً به دست ایرانیان صورت گرفت. زبان فارسی را نیز در هند رواج داد، مغولان مسلمان،‌گورکانیان با تأسیس امپراتوری وسیعی در هند فرهنگ و هنر ایرانی‌ـ اسلامی را بیش از پیش در این سرزمین گسترش دادند که به هند و ایرانی مشهور شد.
61- نقاط مشترک هنر هند و خاور دور را بیان کنید.
در خاور دور به هنر اهمیت می‌دهند و در بررسی سیر خط و خوشنویسی در خاور دور باید به ترک‌های اویغور اشاره کرد که طی قرون وسطی فرهنگ والای داشتند. ترک‌های اویغور پس از شکست از مغولان صنعت چاپ را در اختیار آنان گذاردند، و فرهنگ اویغور در حکم شباهت و پل ارتباطی بین فرهنگی چین و هند بود.
62- از کدام یک از خطوطی که در این فصل مطرح شد، در گرافیک معاصر ایران استفاده می‌شود؟
بیشتر از خط نستعلیق در گرافیک معاصر استفاده می‌شود.
63- چه کاربردهای معاصری برای خط ثلث‌ می‌توانیم بیابیم؟
از خط ثلث بیشتر در کتیبه‌ها، تزیینات داخلی مساجد، بناها، متون اسلامی و مناطق باستانی (اسلامی) بکار می‌رود.
64-  کاربردهای خط طغری چیست؟
خط طغری برای نوشتن لقب بزرگان، تزین متون اسلامی و قرآنی، حک شدن بر مهر و نگین انگشتر کاربرد دارد.
65- خط نسخ چه تفاوت‌هایی با خط موسوم به «نسخ روزنامه‌ای» دارد؟
خط نسخ بسیار روان و خواناست، خط نسخ روزنامه‌ای از خط نسخ گرفته شده است اما بسیار خشک و نازیباست.
 66- (قبل از ظهور اسلام خط عربی در ایران بیشتر برای چه اموری بکار میرفت؟
 امور دیوانی 
67- (در قرن اول  ح ق از چه وسیله ای به عنوان صفحه  برای نوشتن استفاده میکردند؟
 پوست
68-در قرن دوم تولید کاغذ در کجا آغاز شد؟
بغداد
 69- -نخستین قرآن های چاپی بین چه سال هایی و در کدام کشور به چاپ رسیده است؟
بین سال های 1483 تا1499 میلای _ونیز
70- کتاب هایی که از شهر باستانی فیو م کشف شد در کجا نگهداری میشود؟
در وین و سایر شهر های روپایی
71- چرا تصویر سازی در سرزمین های غربی اسلامی مانند آفریقا و اسپانیا چندان رشد نکرده است؟
به علت تعصبات بومی
72-کتاب های مصور به زبان عربی تولید شده اند به چند گروه تقسیم شده اند؟ *
دو گروه 1-کتاب های علمی 2-کتاب های شعر و حکایت
 73- بهترین کتاب های علمی که ترجمه عربی از زبان یونانی است  را نام ببرید؟
 کتاب الادویه مفرده برگرفته از کتاب  ماتریا مدیکا
 74- دو نمونه از کتاب های شعر و حکایت را نام ببرید؟
*مقالات حریری *کلیه و دمنه
 75-رجوع به ارزش های های تصویری ساسانی در زمان کدام جکومت کاملا محسوس بوده است؟
 حکومت سلجوقیان در بغداد مهربان باشید.
76- کدام هنر در جوامع اسلامی محبوبیت بیشتری داشته است؟
هنر خوشنویسی و کتاب‌آرایی (بدلیل ارج نهادن مسلمانان به تزیین قرآن و متون اسلامی)
77- شکل‌های ظاهری نخستین کتاب‌ها، قبل از کتاب‌های کاغذی با جلد ضخیم را توضیح دهید.
بسیاری از جلدها از پاپیروس ساخته می‌شد که روی آن چرم کشیده می‌شد. گاهی هزینه‌ی بیشتری برای ساختن جلد مصرف می‌شد و از قطعاتی از عاج، استخوان و چوب‌های رنگین در ساختن آن استفاده می‌شد.
78- شکل دو صفحه مقابل هم در نسخه‌های خطی آیا ارتباطی با معیارهای دو صفحه مقابل هم صفحه‌آرایی معاصر دارد؟
در آن زمان عطف و فاصله‌ی کادر صفحه تا عطف و فاصله‌ی کادر تا بالای صفحه و طرف برش و پایین صفحه به دلایل مختلف زیاد انتخاب می‌شده اما حالا این فاصله‌ها کم‌تر و حالت نرمال به خود گرفته.
79- نخستین اثری که میتوان اثر چاپی اطلاق کرد متعلق به چه کسانی بود؟در کجا؟
متعلق به انسان ماقبل تاریخ است در غار گارگاس در فرانسه
80-. ویژگی آثار انسان های ماقبل تاریخ چیست؟
عبارت است از اثر دست انسان به صورت منفی و مثبت با استفاده از رنگ های قرمز و سیاه و زرد
81-. کدام آثار اولین آثار چاپی می باشند؟چرا؟
اگر بتوان چاپ را فرایندی به حساب آورد که با استفاده از آن به طور همزمان بیشتر از یک اثر تصویری با کیفیت مشابه تهیه کرد، میتوان اثر دست انسان ماقبل تاریخ را اولین اثر چاپی به شمار آورد.
82-ویژگی استوانه های کنده کاری شده سومریان را بنویسید.
روی این استوانه ها شکل هایی به صورت نقش گور کنده کاری شده است که با غلتاندن آن روز گل خام اثر معکوس آن نقوش روی گل منعکس میشود و با تکرار این عمل روی گل خام میتوان اثرهای متعدد با کیفیت مشابه بوجود آورد.
83-چاپ چه زمانی به غرب رسید؟
پس از نفوذ شرق از طریق جنگ های صلیبی در اروپا، چاپ با لوح چوبین مانند کاغذ از چین به غرب رسید.
84-تصاویر نخستین باسمه های اروپایی چه چیزهایی بود؟
تصویر چاپی قدیسان بود که برای آموزش روایات مذهبی به کار میرفت.
85-اختراع صنعت چاپ به نام چه کسی ثبت شده است؟
 به نام یوهان گوتنبرگ، زرگر آلمانی. او حروف متحرک با آلیاژی مطلوب با ویژگی های لازم و پرس چاپ مناسب برای انتقال مرکب از حروف به کاغذ را ابداع کرد.
86-نخستین چاپخانه در ایران در کجا تاسیس شد؟
در جلفای اصفهان، نزدیک سی سال پس از آنکه شاه عباس اول صفوی آرامنه را به آنجا کوچانید تاسیس شد که در آن از حروف سربی استفاده میشد.
87-نخستین چاپخانه ی سنگی در ایران در کجا تاسیس شد؟
 به فرمان عباس میرزا نایب السلطنه، پسر فتحعلی شاه در تبریز به راه افتاد و پس ار آن در تهران و شهرهای بزرگ دیگر چاپخانه هایی به شیوه سنگی یا سربی تاسیس شد.
88-نخستین روزنامه ایران به چه شیوه ای انتشار یافت و چه مدت چاپ آن ادامه داشت؟
به شیوه ی سنگی و با نام کاغذ اخبار در سال 1253 هجری قمری انتشار یافت و تا حدود سه سال انتشار می یافت.
89-یکی از اقدامات مترقی و اصلاح طلبانه ی امیرکبیر انتشار چه روزنامه ای بود؟
وقایع اتفاقیه که به اعتقاد عده ای اولین روزنامه ی فارسی به سبک و ترکیب کنونی است.
90-اوج موفقیت چاپ سنگی در زمان چه کسی بوده است؟
در زمان حکومت ناصرالدین شاه
91-دو نوع خطی که پیش از ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان به کار گرفته می شد چه بود ؟
نوعی خط کوفی  معروف به کوفی ناقص یا خط جزم و خط نسخ
92-خط کوفی به چند گونه تقسیم می شود نام ببرید ؟
چهار گونه: 1- ساده 2- متوسط3- تزئینی4- بنایی (معقلی)
93- کدام خط به دلیل خوانا بودن باعث شد دیگر خطوط از صحنه خارج شوند ونام هنرمندان خوشنویسی که در شکل گیری این خط تاثیر زیادی داشتند را ذکر کنید ؟
 خط نسخ و هنرمندان خوشنویس ابن مقله ، یاقوت مستعصمی و میرزا احمد نیریزی
94-خطوط شش گانه  یا اقلام سته را نام ببرید.
 اقلام ستّه (شش قلم) شامل ثلث، نسخ، محقق، توقیع، رقاع و ریحان است
95- در باره خط دیوانی توضیح دهید ؟
جواب صفحه 62 کتاب شناخت هنر گرافیک1
96- آنچه در باره خط طغری می دانید بنویسید.
جواب صفحه 63 کتاب شناخت هنر گرافیک1
97- خط نستعلیق را چه کسی ابداع کرده و این خط چه لقب گرفته است ؟
جواب صفحه 64 کتاب شناخت هنر گرافیک1
98- ارتباط اختراع کاغذ با صنعت چاپ با استفاده از منابع در دسترس بنویسید.
با اختراع چاپ نیاز به صفحه‌ای که اطلاعات چاپی را روی آن منتقل کنند بیشتر می‌شد و در نتیجه اختراع کاغذ بود که به صنعت چاپ کمک کرد و آن را سهل‌تر نمود.
99- اگر نخستین چاپخانه ایران در زمان شاه عباس به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً چه تغییراتی در صنعت چاپ ایجاد می‌شد؟
اگر اولین چاپخانه‌ی ایران به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً تمام زمان تلف شده، برای ایجاد چاپخانه‌ی سربی، و سپس مورد پسند واقع نشدنش از نظر مردم، صرف پیشرفت در زمینه‌ی چاپ سنگی می‌شد.
100-سه رویکردی که رنسانس درهنرکتابت پدیدآوردنام ببریدوتوضیح دهید؟
نخست ،توجه به ژرفانمایی یاسه بعدی نمایی به صورتی علمی؛دوم،تأکیدبردانش کالبدشناسی وبازنمایی همه جانبهٔ اندام انسانی-که پیش ازآن درهنریونانی هم دیده می شد؛وسوم،بازشناخت فرم های معماری وبه طورکلی هنریونان وروم باستان.
101- اولین بوستر ها در چه قرنی منتشر شدند؟
الف) 17    ب) 18  ج) 19  ***  د) 16
   102- اولین بوستر ها توسط چه کسانی به ثبت رسیدند؟ 
  الف) ژول شر-لوترک***  ب) موشخ-سارواری  ج) تالبرگ-سارواری  د) لوترک-سارواری 
  103- کدام یک از هنرمندان زیر از بایه گذاران بوستر در ایران بوده اند؟ 
      الف :سارواریان  ب) مرتضی ممیز  ج) موشخ  د) گزینه الف و ج  *** 
     104-  نخستین بوستر طراحی شده در ایران در چه زمینه ای بوده؟ 
       الف) هنری-فیلم***  ب) سیاسی-انتخابات  ج) هنری-نقاشی  د)ا جتماعی فقر
     105-  رشد هنر بوستر سازی در ایران بیشتر در چه زمینه ای بوده؟ 
  الف) اجتماعی-سیاسی  ب) فرهنگی-هنری  ج) فرهنگی-اجتماعی***  د) فرهنگی-سیاسی
106- در چه قرنی با ابداع ماشین چاپ دگرگونی عمیقی درفن وهنر کتاب آرایی پدید آمد؟
1**.اواخر قرن 18
2.اوایل قرن 18
3.اواخر قرن17
4.اوایل قرن 17
107- روزملی شدن صنعت چاپ چه تاریخی است؟
الف.11**شهریور
ب.18فروردین
ج.19بهمن
د.10شهریور
108- تصویر سازی درچه قالب هایی گنجانده میشود؟
1.داستان
2.شعر
3.روزنامه ومقاله
4**.همه موارد
109- دردوره چه کسی چاپخانه های دولتی تاسیس شد؟
1. احمدشاه    2. ناصرالدین شاه ** 3.رضا شاه   4. هیچ کدام
 
110- پس از استقرار مشروطیت کدام چاپ خانه تاسیس شد؟
1.چاپ خانه دولتی  2.چاپ خانه شاهنشاهی** 3.هیچ کدام  4.هردو
111- .نخستین چاپخانه خصوصی چه نام داشت ؟
الف) شاهنشاهی    ب)دولتی   ج)تابان **   د)هیچ کدام
112- مخترع دستگاه چاپ که بود؟
1.درماینتز آلمانی** 2. یوهانس گوتنبرک 3.ناصرالدین شاه 4. هیچ کدام
113- روش کار با اولین دستگاه چاپ چگونه بود؟
1.حکاکی وپرس روی چوب  2.حکاکی وپرس روی فلز
3.حکاکی وپرس روی چرم  **  4. هیچ کدام
114-  قدیمی ترین خط ها تصویرهایی بود که انسان ها برای ارسال پیام بر دیواره ای ...............و............... تصویر می کردند.
1.غارها،تندی،درختان،سنگ ها**      2.کاغذ،غار،سنگ
3.تندی ،درختان،غار،مقوا             4.سنگ،فلز،چوب
115.نقاش چه تقلیدی است؟
1.طبیعت**
2.انسانی
3.حیوانی
4.هیچ کدام
 
116.گرافیک چیست؟
1. ایده وترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته ها اتفاق می افتد.
2.ایده وترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته وتصویراتفاق می افتد**
3.ایده وترکیب بندی است که اکثر اوقات اوقات بین تصویرها اتفاق می افتد
4.هیچ کدام
117 .تاریخ چاپ در ایران به زمان کدام پادشاهان می رسد؟
1.صوفیان 2.سلجوقیان 3.هخامنشیان** 4. اشکانیان
118 .مصور سازی چیست؟
1.به تکنیک ساختن تصاویر گفته میشود
2.به تکینک ساختن نمودارها گفته می شود
3.به تکینک ساختن پویانمایی گفته می شود
4. همه موارد**
119 .در زمینه چاپ چند نشریه تخصصی ونیمه تخصصی انتشارمی یابد
الف.1        ب.2     ج.3 **     د.4
120 .پس از دوره عباسی (مکتب بین المللی عباسی) وسلجوقی چه مکتب هایی به وجود آید؟
1.  عهد صفویه  (مکتب تبریز و قزوین واصفهان ) **  2.   عهد هخامنشی (مکتب تبریزو تهران  واصفهان) 3.عهد صفویه (مکتب تبریز وتهران واصفهان) 4.عهد هخامنشی (مکتب تبریزوتهران واصفهان)
 
121 : گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه ................؟
تبلیغات    تجاری*
122 : تصاویر متحرک طراحی شده  را ...... میگویند؟
انیمیشن*
123 درعناصر ترکیب بندی آن ها مشابهت های بصری (.................) موجود باشد-
شکلی، حرکتی، رنگی*
124- این جا .......را نیز از ملزومات یا ویژگی های شکل به شمار می آوریم.
رنگ*
125-  دو عامل اصلیِ ......و.......... عواملی هستند که هر یک جداگانه و یا با هم، رابطه ی گرافیکی بین دو نما را در تدوین به وجود می آورند
126- تدوینی هر فیلم، می توان جنبه هایی؟
از رابطه ی گرافیکی و رابطه ی ریتمیک بین نماها یافت.*
127 : عنوان بندی چیست؟
تیتراز*
128-  در اکثر فیلم های داستانی و مستندی که از استفاده می کشود؟
تصویرهای زنده(2) یا واقعی*
129 : چه چیزی انیز از ملزومات یا ویژگی های شکل به شمار می آوریم؟
رنگ *
130: چه عواملی هستند که هر یک جداگانه و یا با هم، رابطه ی گرافیکی بین دو نما را در تدوین به وجود می آورند؟
شکل و حرکت،*
131-عامل اصلی رشد وتکامل هنر پوستر سازی در ایران چه بود؟
الف)استادان خارجی       ب)دانشکده هنری*          ج)تالبرگ        د) الف وب
132 -نخستین سرپرست هنرکده هنرهای تزئینی چه کسی بود؟
الف)موشح                ب)اجاقیان          ج)هوشنگ کاظمی *     د)ناپلئون
133 -رشد هنر پوستر سازی درچه زمینه ایی بود؟
الف) اجتماعی       ب)فرهنگی              ج)مذهبی             د)الف وب*
134 -نخستین پوستر فیلم چه نام داشت؟
الف)آبی ورابی *   ب)چارلی چاپلین      ج)هیچکدام
135 -موشح به چه دلیل پیشرفت چندانی نکرد؟
الف)دولت       ب)مردم           ج)محدودیت امکانات *       د)هیچکدام      

هفدهمین شماره ماهنامه سراسری سیاسی ، فرهنگی احوال منتشر شد.

هفدهمین شماره ماهنامه سراسری سیاسی ، فرهنگی احوال منتشر شد.در این شماره شما میتوانید این مطالب را مطالعه نماییدمصاحبه اختصاصی با دکتر علی قربانی نویسنده مقالات فلسفیارایه مدل عملیاتی تحیکم و پایداری خانوادهرنج نامه حسین قدیانی به فاطمه کروبی روانشناسی حجاب در فرهنگ ایران از دیروز تا امروز او یک بسیجی واقعی بود نفوذ ، ترفند دشمن مدل قطعی واریز سود سهام عدالت مشخص، مشخص شد یا مشخص شده استولادت ماه سامر سبک زندگی اسامی از منظرمقام معظم رهبریمردی که همیشه او را باید امیر کبیر نامید عیسی علیه السام ( از بندگان شایسته ی خدا) و مطالب متنوع دیگرhttps://t.me/joinchat/AAAAAEHIozSbiWTdCIvXgg

سوالات درس گرافیک1

سوالات درس گرافیک1

بسم الله الرحمن الرحیم 

با سلام به دانشجویان عزیز برای امتحان شناخت هنر گرافیک 1  تعداد 100 سوال طراحی گردیده  توضیح اینکه  اگر کسی مورد اشتاه پیدا کند به دقت ایشان امتیاز داده خواهد شد   لازم است  بخش های مطالب کنفرانس را خود مطالعه را مطالعه  نمائید . به امید پیروزی برای تمامی شما عزیزان

1- چرا استفاده از شیشه در موزاییک‌کاری صدر مسیحیت متداول شد؟

در دوره‌های قبل از مسیحیت (روم و یونان) نیز موزاییک‌کاری استفاده می‌شده است و کار آنها اکثراً ساختن موزاییک به کف سالن‌ها بود از این جهت در هنر صدر مسیحیت به چشم می‌خورد و می‌توان گفت موزاییک‌کاری پر حاشیه‌ای که در صدر مسیحیت متداول شد پیشقدم و تقلیدی نداشت.

2- با استفاده از منابع توضیح دهید که آیا نقاشی دیواری صدر مسیحیت از هنر کتابت آن دوره تأثیر پذیرفته یا هنر کتابت معیارهای تصویری خود را از نقاشی دیواری گرفته است؟

هنر نقاشی دیواری از هنر کتابت تأثیر پذیرفته است.

3- آیا ویژگی‌های هنر دینی ادیان مختلف ثابت است؟

خیر، هر دین بر اساس اعتقادات خویش دست به هنر دینی خود می‌زند و بر این اساس هنر دینی هر دین با دین دیگر متفاوت می‌شود.

4- تأثیرهنر بیزانس را در هنر روس‌ها توضیح دهید.

قبول مسیحیت در روسیه باعث شد هنرهای زیبا در این کشور به شدت تحت تأثیر انواع وارداتی هنر مسیحی در نقاشی، موسیقی، معماری و ادبیات روسیه قرار گیرد. البته هنرمندان روس اشکال وارداتی را به شدت متحول می‌ساختند. پیوند هنر نقاشی بیزانس با نبوغ روسی باعث پدید آمدن برخی از زیباترین شمایل مقدس جهان شد.

5- با استفاده از منابع در دسترس ریشه اصطلاح «گوتیک» را بیابید.

گاتیک یا گوتیک (اصطلاح گوت یا گات)، لغت گوتیک یعنی منسوب به قوم گوت‌ها از اقوام شمالی اروپا.

6- توضیح دهید که چرا نور نمادی از وجود خداست و آیا نور در باورها و ادیان مختلف دیگر همین معنا را دارد؟

بدلیل اینکه خدا مظهری از خوبی‌هاست و کسی شکل و چهره از خدا مشاهده نمی‌کند نور را استعاره‌ای از روشنایی، خوبی و پاکی و مهربانی قرار داده‌اند که نشان‌دهنده‌ی خدا باشد، در بیشتر ادیان نور نماد خدایی و آسمانی بودن است.

7-هدف هنرمندان درقرن یازدهم ودوازدهم میلادی چه بود؟

هدف هنرمندان دراین دوره ،شبیه سازی طبیعت یاپدیدآوردن موضوعات زیبا نبودبلکه فقط می خواستندمضمون وپیام حکایت مقدس رابه هم کیشان خودمنتقل کنند.

8-آیادردوره رنسانس همه ی آثارهنری درخدمت اهداف دینی بود؟    

دراروپای قرون وسطی فقط کلیسانمی ساختندبلکه بارون هاولردهای فئودال برای ساختن قصرهای متعدد هنرمندان رابرای آراستن آنهابه کارمی گرفتند.اماازنمونه های این گونه آثارهنری کم تربه جای مانده است زیراقصرهاازبین رفته انددرحالی که کلیساها غالبا باقی مانده اند.واضح است که همواره به هنردینی به طورکلی درمقایسه باآثارغیردینی بااحترام بیشتری می نگریستندوبادقت بیشتری ازآنهانگهداری ومحافظت می کردند.

9-  آیا معیارهای بصری نقاشی های دیواری درهنرکتابت دوران رنسانس رعایت می شد؟

درهنرکتابت این دوران هم این معیارهای بصری نقاشی های دیواری رعایت می شده وحال و هوای کلی آنهابانقاشی هاتفاوت چندانی نداشته اند.

10- تغییراتی که درنگاره های قرن دوازدهم ایجادشدرانام ببریدوتوضیح دهید؟

دراواسط قرن دوازدهم میلادی ،تغییری درنگاره هاایجادشدوآن القای نوعی حس سه بعدی بودازاین به بعد،تاخوردگی های جامه دیگرنقش انگاره ای تزیینی راایفانمی کند،بلکه معرف حجمِ پیکرِزیرآن است.درهمین سال ها،شهروحومهٔ پاریس زادگاه هنرگوتیک بودکه یک قرن پس ازآن به بیشترِاروپاگسترش یافته بودوحتی تاخاورنزدیک نیزرفت وتاحدودسال 1550میلادی دوام یافت.

11- اصطلاح گوتیک ابتدا درکدام هنربه کارمی رفت؟

اصطلاح <<گوتیک>>نخست درموردهنرمعماری به کاررفت .

12- دو ویژگی راکه معماری گوتیک برآن تأکید می کرد ؟

1- هماهنگی : یعنی رابطهٔ موزون میان اجزای تشکیل دهنده براساس تناسب های ریاضی.

2- نور:نمادی ازوجودخداست.

13- هنرمندان سبک گوتیک برای القا  صلابت ، عظمت وشکوه درساختمانها چه می کردند؟

برای ساختن ساختمان هایی بلندوباشکوه باتأکیدبرخطوط عمودیِ صلابت را القا می کردند.

و  برای دستیابی به نوربیشتربرای تجلی عظمت وشکوه هرچه بیشترازتناسب ریاضی استفاده می کردند.

14- تاثیراتی که هنرگوتیک برکتابت  دوران رنسا نس گذاشت رانام ببرید؟

الف-حضورهندسه ای موزون واستواروباشکوه

ب- توجه به ریزه کاری های زیبا وظریف درکتاب های خطی  دیده می شود.

15- اواخرقرون وسطی چه صنعتی در اروپا معمول شد؟

کاغذ سازی ونیزچاپ بالوحه های برجستهٔ چوبی.

16- بعدازگسترش فن جدیدچاپ دراروپا دردوره ی رنسانس عمیق ترین تاثیررادرکجاگذاشت؟

درتمدن مغرب زمین

17- رنسانس به چه معناست؟

به معنای نوزایی یاتجدیدحیات است.

18- آلبرشت دورر که بود؟

هنرمندبزرگ آلمانی که استعداد خیره کننده ای درطراحی داشتودرگراورهای بینظیرخودسیرتکامل هنرگوتیک رابه حداعلای ترقی خودرساند.باتوجه به اهمیتی که عنصرتجسمی خط درآثاراین هنرمنددارد،می توان اوراطراح گرافیک زمان خودبه حساب آورد.دورر،بزرگ ترین گراورسازعصرخویش بودوباحکاکی برچوب وفلزات آثاربی همتایی ازخودباقی گذاردکه درسراسرمغرب زمین دست به دست چرخیدونفوذدامنه داروی رادرهنرقرن شانزدهم تثبیت کرد.

19- نام دیگرهنرمندان نقاش وتصویرگردوره ی رنسا نس رانام ببرید؟

دوناتلو(1468-1366)،فابریانو(1427-1370)،پیرودلافرانچسکا(1492-1420)،ساندروبوتیچلی(1510-1444)،لئوناردداوینچی(1519-1452)،رافائل سانزیو(1520-1483)،میکلانجوبوناروتی(میکلانژ)(1564-1475)،هانس هولباین(1543-1497)،وپیتربروگل(1569-1525).

20- سبک باروک چیست؟ و در کجا و چه قرنی پدید آمده است؟

بعد از رنسانس در عرصه هنر در اروپا سبک باروک پدید آمدکه در معماری و بعد در هنرهای دیگر ظاهر شد و اواخر قرن 16 تا اوایل قرن 18 در اروپا رایج بود

21- بعداز باروک چه سبکی و در کجا رایج شد؟

جنبش روکوکو در فرانسه

22- از سبک باروک در بیان چه مواردی استفاده می شود؟

برای توصیف اثری متکلف ، بی قاعده پر آرایه و چشمگیر استفاده می شود

23- کالکوگرافی چیست؟ و هنرمند معروف این سبک را نام ببرید؟

کالکوگرافی چاپ دستی است که هنر حکاکی روی فلز مس یا برنج است. هنرمند معروف ویلیام بلیک

24-  در قرون 18و19 غیر از کالکوگرافی و لیتوگرافی از چه نوع چاپ دستی دیگری استفاده می شد؟

روش چاپ دستی تا آکواتینت

25-آرت نوو ((ART NOUVEAUیعنی چه و در چه زمانی رایج شد؟

یعنی هنر جدید د دهه ی 1890 تا 1900 که نقش مایه ی اصلی آن گیاهان پر پیچ و تاب بوده است؟

26- نام دیگر سیلک اسکرین چیست ؟

سریگرافی است

27- انقلاب صنعتی در سال 1789 رخ داد. تأثیر آن را در هنرهای تصویری بنویسید.

انقلاب صنعتی نیازهای تازه‌ای را بوجود آورد که یکی از این نیازهای تازه وجود واسطه‌هایی بود که میان تولید‌کنندگان کالاهای صنعتی با مصرف‌کنندگان این قبیل محصولات ارتباطی بیشتر بوجود آید. به عبارت ساده‌تر تولید انبوه، مشتریان انبوه نیز می‌خواست و لاجرم رابطه‌ی میان هنر (بدلیل تأثیری که بر مردم و اجتماع داشت) با اقتصاد و تجارت جدا" مطرح شد و هنرهای تصویری بیشتر جنبه‌ی تبلیغات به خود گرفت.

28- غیر از روش‌های چاپ دستی که در این فصل از آن‌ها نام بردیم چه روش‌های دیگری را می‌شناسید؟

چاپ ترافارد (از درست کردن شابلون‌های گوناگون ایجاد می‌شود)، چاپ پارچه

29-هنر چین روی هنرکدام یک از سرزمین ها تاثیر گذاشته بود؟

سرزمین های مجاور ژاپن،کره،اسیای میانه و تبت و منچوری

30-ویژگی و خصوصیات هنر و نقاشی در دوران امپراتوری سونگ را شرح دهید.

هنر در دوران امپراتوری سونگ متفکرانه تر ظریف ترو پالوده تر شد و نقاشی به ویژه منظره نگاری به اوج تکامل رسید.نقش مایه های قدیم مانند:اژدها،پرنده،چهار پایان اابرها پیچان،صورتک های اهریمنی دوباره جان گرفتند.

31-چینیان کدام هنرهارا شایسته بزرگزادگان میدانستند؟

 نقاشی و خوشنویسی

32- نحوه اجرای نقاشی چینی را توضیح دهید.

هنر چینی پیش از دست یازیدن به نقاشی گاه ساعت هاذ به تفکر می نشست و طرح نقاشی را در ذهن خویش مرور میکرد و شکل میداد مرحله اجرا سریع و در حالتی شبیه به نوعی جذبه به انجام میرسید و پس از ان دیگر هیچ گونه تصحیح یا تغییر در تصویر ممکن نبود نقاش میبایست دستی خطاناپذیرو تسلطی کامل برقلموی خود داشته باشد.

33- اعتقادات تاۀوییسم چه بود ؟

فضاهای خالی که در نقاشی چینی (خلا) نامیده میشوند همان اندازه در ترکیب بندی ارزش داشت که بخش های سرشار از فرم مبنی بر اینکه داشتن هر پدیده مستلزم وجود متضاد ان است مثلا تارغم نباشد شادی معنا ندارد.

34-هنر ژاپن در تمام مراحل تحول خود از چه هنری تاثیر گرفته و چه موضوعاتی را انتخاب کردند؟

هنر ژاپن تقریبا در تمام مراحل تحول خود از هنر چینی بیشترین تاثیر را پذیرفته است هنرمندان ژاپنی گاهی موضوعاتی را از تاریخ یا اساطیر ژاپنی یا مذهب شینتو انتخاب کردند

35- یاماتویه چه نوع نقاشی است و از چه لحاظ با نقاشی های چینی تفاوت دارد؟

یاماتویه نقاشی طوماری روایی است که از لحاظ شیوه . موضوع با نقاشی های مشابه چینی تفاوت دارد و رویداد های زندگی در ان تجسم میشده است در حالی که چینیان نقاشی طوماری را عمدتا برای منظره نگاری به کار می بردند

36- یکی از استادان بزرگ تاریخ نقاشی ژاپنی کیست؟

هوکوسای

37- هدف از تاسیس هنرکده توکیو چیست؟

در این هنرکده می کوشیدند سنت های قدیم را با سلیقه زمان انطباق دهند

38-در قرن20 ژاپنی ها به چه شیوه ای گراییدند و ازکدام هنرمندان تاثیر پذیرفتند؟

به شیوه پست امپرسیونیسم واز ماتیس و پیکاسو تاثیر پذیرفتند

39- هم ارزش بودن فضاهای مثبت و منفی و ارتباط آن را با تائوییسم در نگاره‌های خاور دور توضیح دهید.

فضاهای خالی که در نقاشی چینی خلاء نامیده می‌شود، همان اندازه در ترکیب‌بندی اهمیت داشت که بخش‌های سرشار از فرم، و این برگرفته از اعتقادات تائوییسم بود مبنی بر اینکه معنی داشتن هر پدیده‌ای مستلزم وجود متضاد آن است: تا غم نباشد شادی معنی ندارد و تا تاریکی نباشد روشنایی را نمی‌شود درک کرد.

40- خطی که از حروف تشکیل نشده یعنی الفبایی نیست و به جای حروف از نشانه استفاده میکند کدام است؟

الف.چینی                         ب.ژاپنی                          ج.ایرانی                        د.مصری

41- نخستین نوشته های چینی به دست آمده مربوط به چه دوره ای میشده و بر چه عناصری نوشته شده؟

الف.تانگ.چوب درختان       ب.سونگ.استخوان حیوانات      

  ج.شانگ.استخوان و لاک لاک پشت            د.مینگ.دیوار غارها

42- کدامیک از موارد زیر جزو نشانه های خطی چینی میباشد؟

الف.تحریری            ب.استفاده از مهرهای مرکبی               ج.برجسته کردن حروف          د.نشانه های آوانما

43-در خطوط چینی نشانه خطی که از تکرار دو یا چهار بار یک نشانه حاصل میشود کدامیک از چهار گزینه است ؟

الف.نشانه های آوانما                ب.ترکیب های نمادین            ج.جایگزین سازی                د.تصاویرو اشیا

44-کدامیک از خطوط زیر تا امروز یکی از رایج ترین خط باقی مانده است؟

الف.کای شو                   ب.لی شو                   ج.خط منتظم                 د.سین شو

45- کدامیک از موارد زیر جزو پنج شیوه خوشنویسی در چین است؟

الف.مهرگونه               ب.تحریری                    ج.روان                  د.همه موارد

46- مشکل ترین شیوه نگارش که به ضربات قلموبستگی دارد....................است

الف.تحریری                ب.مهرگونه                  ج.غیرمنتظم                  د.منتظم

47- کدامیک از شیوه های خوشنویسی زیر برای حروف برجسته چاپی مورد استفده قرار میگرفت؟

الف.منتظم              ب.روان                     ج.تحریری               د.مهرگونه

48- خوشنویسی روان در چه زمینه ای بکار گرفته میشد؟

الف.در چاپ               ب.نوشته های روزمره                  ج.برای تزیین                د.برای نوشتن فرمان امپراطوران

49- چرا خط   فرهنگ و زبان چین به کره  ژاپن و ویتنام راه پیدا کرد؟

الف.صلح میان این کشورها         ب.تسلط چین بر آنها          د.برای خود خط بومی نداشتند             د.هیچکدام

50- آغاز صنعت چاپ همزمان با کدام عصر بوده؟

الف.سونگ           ب.شانگ             ج.تانگ                د.مینگ

51- بیشترین پیشرفت های فرهنگی چین در عهد کدام امپراطوری بوده؟

الف.پی شنگ                 ب.تانگ             ج.شانگ                د.سونگ

52- نارا پایتخت کدام کشور بود؟

الف.چین                           ب.ژاپن                          ج.کره                           د.ویتنام

53- ژاپنی ها حروف متحرک فلزی را از کدام کشور ها اخذ کردند؟

الف.کره.ژاپن                   ب.کره.پرتغال                      ج.ژاپن.چین                   د.کره.پرتغال

54-آثار کشف شده ترک های اویغور در کجا بوده؟

الف.نارا              ب.غار تون هوانگ ترکستان                  ج.خاور دور                   د.ژاپن

55- کدامیک از موارد زیر از ویژگی های خط ترک های اویغور است؟

الف.اندیشه نگار             ب.مهرگونه                  ج.تصویرنگار               د.آوانگاشت

56- چرا چاپ کتاب با حروف چاپی در دوران سونگ تحولی در تولید کتاب به بار نیاورد؟

الف.نداشتن استحکام چوب           ب.زحمت زیاد               ج.تعداد زیاد حرووف چینی            د.همه موارد

57- چاپ کتاب یا استفاده از حروف چوبی مربوط به چه دوره ای میشود

الف.سونگ              ب.مینگ                     ج.تانگ                 د.شونگ

58- پل ارتباطی بین فرهنگ چین با هند.تبت و آسیا کدام فرهنگ بود؟

الف.اویغور                ب.ژاپن                  ج.ویتنام                  د.پرتغال

 

 59- با استفاده از منابع در دسترس و با توجه به سابقه‌ی چینی‌ها در حروفچینی چرا اختراع چاپ را به گوتنبرگ نسبت داده‌اند؟

کار چاپ چینی‌ها بیشتر دستی بوده اما گوتنبرگ بطور کامل ماشین چاپ را اختراع کرده است.

60- با استفاده از منابع اصطلاح «هند و ایرانی» را توضیح دهید.

پاسخ 1: اکبر شاه علاقه‌ی فراوانی به کتابت داشت و بیش از یکصد و پنجاه نقاش از جمله نقاش ایرانی را در دربار داشت، او به آمیزش سنت‌های هند و ایرانی با قواعد نقاشی اروپایی تأکید می‌کرد، در نتیجه اصول طبیعت‌پردازی غربی و شیوه‌ی تزئینی ایرانی با سنت‌های تصویری هندویی و به ویژه رنگهای تند و خالص به هم آمیخت و شیوه‌ای شکل گرفت که در اساس وحدت کاملی نداشت.  پاسخ 2: انتقال اسلام به هند عموماً به دست ایرانیان صورت گرفت. زبان فارسی را نیز در هند رواج داد، مغولان مسلمان،‌گورکانیان با تأسیس امپراتوری وسیعی در هند فرهنگ و هنر ایرانی‌ـ اسلامی را بیش از پیش در این سرزمین گسترش دادند که به هند و ایرانی مشهور شد.

61- نقاط مشترک هنر هند و خاور دور را بیان کنید.

در خاور دور به هنر اهمیت می‌دهند و در بررسی سیر خط و خوشنویسی در خاور دور باید به ترک‌های اویغور اشاره کرد که طی قرون وسطی فرهنگ والای داشتند. ترک‌های اویغور پس از شکست از مغولان صنعت چاپ را در اختیار آنان گذاردند، و فرهنگ اویغور در حکم شباهت و پل ارتباطی بین فرهنگی چین و هند بود.

62- از کدام یک از خطوطی که در این فصل مطرح شد، در گرافیک معاصر ایران استفاده می‌شود؟

بیشتر از خط نستعلیق در گرافیک معاصر استفاده می‌شود.

63- چه کاربردهای معاصری برای خط ثلث‌ می‌توانیم بیابیم؟

از خط ثلث بیشتر در کتیبه‌ها، تزیینات داخلی مساجد، بناها، متون اسلامی و مناطق باستانی (اسلامی) بکار می‌رود.

64-  کاربردهای خط طغری چیست؟

خط طغری برای نوشتن لقب بزرگان، تزین متون اسلامی و قرآنی، حک شدن بر مهر و نگین انگشتر کاربرد دارد.

65- خط نسخ چه تفاوت‌هایی با خط موسوم به «نسخ روزنامه‌ای» دارد؟

خط نسخ بسیار روان و خواناست، خط نسخ روزنامه‌ای از خط نسخ گرفته شده است اما بسیار خشک و نازیباست.

 66- (قبل از ظهور اسلام خط عربی در ایران بیشتر برای چه اموری بکار میرفت؟

 امور دیوانی 

67- (در قرن اول  ح ق از چه وسیله ای به عنوان صفحه  برای نوشتن استفاده میکردند؟

 پوست

68-در قرن دوم تولید کاغذ در کجا آغاز شد؟

بغداد

 69- -نخستین قرآن های چاپی بین چه سال هایی و در کدام کشور به چاپ رسیده است؟

بین سال های 1483 تا1499 میلای _ونیز

70- کتاب هایی که از شهر باستانی فیو م کشف شد در کجا نگهداری میشود؟

در وین و سایر شهر های روپایی

71- چرا تصویر سازی در سرزمین های غربی اسلامی مانند آفریقا و اسپانیا چندان رشد نکرده است؟

به علت تعصبات بومی

72-کتاب های مصور به زبان عربی تولید شده اند به چند گروه تقسیم شده اند؟ *

دو گروه 1-کتاب های علمی 2-کتاب های شعر و حکایت

 73- بهترین کتاب های علمی که ترجمه عربی از زبان یونانی است  را نام ببرید؟

 کتاب الادویه مفرده برگرفته از کتاب  ماتریا مدیکا

 74- دو نمونه از کتاب های شعر و حکایت را نام ببرید؟

*مقالات حریری *کلیه و دمنه

 75-رجوع به ارزش های های تصویری ساسانی در زمان کدام جکومت کاملا محسوس بوده است؟

 حکومت سلجوقیان در بغداد مهربان باشید.

76- کدام هنر در جوامع اسلامی محبوبیت بیشتری داشته است؟

هنر خوشنویسی و کتاب‌آرایی (بدلیل ارج نهادن مسلمانان به تزیین قرآن و متون اسلامی)

77- شکل‌های ظاهری نخستین کتاب‌ها، قبل از کتاب‌های کاغذی با جلد ضخیم را توضیح دهید.

بسیاری از جلدها از پاپیروس ساخته می‌شد که روی آن چرم کشیده می‌شد. گاهی هزینه‌ی بیشتری برای ساختن جلد مصرف می‌شد و از قطعاتی از عاج، استخوان و چوب‌های رنگین در ساختن آن استفاده می‌شد.

78- شکل دو صفحه مقابل هم در نسخه‌های خطی آیا ارتباطی با معیارهای دو صفحه مقابل هم صفحه‌آرایی معاصر دارد؟

در آن زمان عطف و فاصله‌ی کادر صفحه تا عطف و فاصله‌ی کادر تا بالای صفحه و طرف برش و پایین صفحه به دلایل مختلف زیاد انتخاب می‌شده اما حالا این فاصله‌ها کم‌تر و حالت نرمال به خود گرفته.

79- نخستین اثری که میتوان اثر چاپی اطلاق کرد متعلق به چه کسانی بود؟در کجا؟

متعلق به انسان ماقبل تاریخ است در غار گارگاس در فرانسه

80-. ویژگی آثار انسان های ماقبل تاریخ چیست؟

عبارت است از اثر دست انسان به صورت منفی و مثبت با استفاده از رنگ های قرمز و سیاه و زرد

81-. کدام آثار اولین آثار چاپی می باشند؟چرا؟

اگر بتوان چاپ را فرایندی به حساب آورد که با استفاده از آن به طور همزمان بیشتر از یک اثر تصویری با کیفیت مشابه تهیه کرد، میتوان اثر دست انسان ماقبل تاریخ را اولین اثر چاپی به شمار آورد.

82-ویژگی استوانه های کنده کاری شده سومریان را بنویسید.

روی این استوانه ها شکل هایی به صورت نقش گور کنده کاری شده است که با غلتاندن آن روز گل خام اثر معکوس آن نقوش روی گل منعکس میشود و با تکرار این عمل روی گل خام میتوان اثرهای متعدد با کیفیت مشابه بوجود آورد.

83-چاپ چه زمانی به غرب رسید؟

پس از نفوذ شرق از طریق جنگ های صلیبی در اروپا، چاپ با لوح چوبین مانند کاغذ از چین به غرب رسید.

84-تصاویر نخستین باسمه های اروپایی چه چیزهایی بود؟

تصویر چاپی قدیسان بود که برای آموزش روایات مذهبی به کار میرفت.

85-اختراع صنعت چاپ به نام چه کسی ثبت شده است؟

 به نام یوهان گوتنبرگ، زرگر آلمانی. او حروف متحرک با آلیاژی مطلوب با ویژگی های لازم و پرس چاپ مناسب برای انتقال مرکب از حروف به کاغذ را ابداع کرد.

86-نخستین چاپخانه در ایران در کجا تاسیس شد؟

در جلفای اصفهان، نزدیک سی سال پس از آنکه شاه عباس اول صفوی آرامنه را به آنجا کوچانید تاسیس شد که در آن از حروف سربی استفاده میشد.

87-نخستین چاپخانه ی سنگی در ایران در کجا تاسیس شد؟

 به فرمان عباس میرزا نایب السلطنه، پسر فتحعلی شاه در تبریز به راه افتاد و پس ار آن در تهران و شهرهای بزرگ دیگر چاپخانه هایی به شیوه سنگی یا سربی تاسیس شد.

88-نخستین روزنامه ایران به چه شیوه ای انتشار یافت و چه مدت چاپ آن ادامه داشت؟

به شیوه ی سنگی و با نام کاغذ اخبار در سال 1253 هجری قمری انتشار یافت و تا حدود سه سال انتشار می یافت.

89-یکی از اقدامات مترقی و اصلاح طلبانه ی امیرکبیر انتشار چه روزنامه ای بود؟

وقایع اتفاقیه که به اعتقاد عده ای اولین روزنامه ی فارسی به سبک و ترکیب کنونی است.

90-اوج موفقیت چاپ سنگی در زمان چه کسی بوده است؟

در زمان حکومت ناصرالدین شاه

91-دو نوع خطی که پیش از ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان به کار گرفته می شد چه بود ؟

نوعی خط کوفی  معروف به کوفی ناقص یا خط جزم و خط نسخ

92-خط کوفی به چند گونه تقسیم می شود نام ببرید ؟

چهار گونه: 1- ساده 2- متوسط3- تزئینی4- بنایی (معقلی)

93- کدام خط به دلیل خوانا بودن باعث شد دیگر خطوط از صحنه خارج شوند ونام هنرمندان خوشنویسی که در شکل گیری این خط تاثیر زیادی داشتند را ذکر کنید ؟

 خط نسخ و هنرمندان خوشنویس ابن مقله ، یاقوت مستعصمی و میرزا احمد نیریزی

94-خطوط شش گانه  یا اقلام سته را نام ببرید.

 اقلام ستّه (شش قلم) شامل ثلث، نسخ، محقق، توقیع، رقاع و ریحان است

95- در باره خط دیوانی توضیح دهید ؟

جواب صفحه 62 کتاب شناخت هنر گرافیک1

96- آنچه در باره خط طغری می دانید بنویسید.

جواب صفحه 63 کتاب شناخت هنر گرافیک1

97- خط نستعلیق را چه کسی ابداع کرده و این خط چه لقب گرفته است ؟

جواب صفحه 64 کتاب شناخت هنر گرافیک1

98- ارتباط اختراع کاغذ با صنعت چاپ با استفاده از منابع در دسترس بنویسید.

با اختراع چاپ نیاز به صفحه‌ای که اطلاعات چاپی را روی آن منتقل کنند بیشتر می‌شد و در نتیجه اختراع کاغذ بود که به صنعت چاپ کمک کرد و آن را سهل‌تر نمود.

99- اگر نخستین چاپخانه ایران در زمان شاه عباس به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً چه تغییراتی در صنعت چاپ ایجاد می‌شد؟

اگر اولین چاپخانه‌ی ایران به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً تمام زمان تلف شده، برای ایجاد چاپخانه‌ی سربی، و سپس مورد پسند واقع نشدنش از نظر مردم، صرف پیشرفت در زمینه‌ی چاپ سنگی می‌شد.

100-سه رویکردی که رنسانس درهنرکتابت پدیدآوردنام ببریدوتوضیح دهید؟

نخست ،توجه به ژرفانمایی یاسه بعدی نمایی به صورتی علمی؛دوم،تأکیدبردانش کالبدشناسی وبازنمایی همه جانبهٔ اندام انسانی-که پیش ازآن درهنریونانی هم دیده می شد؛وسوم،بازشناخت فرم های معماری وبه طورکلی هنریونان وروم باستان.

 

لطفا نظرات خود را در باره چگونگی ارائه این درس ارسال نمائید

 موفق باشید..

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر  علیرضا اقتصاد

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصاد

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصاد

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصاد

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصاد

رای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضراقتصاد رای  ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصادرای ما در مجلس شورای اسلامی اصفهان آقای دکتر علیرضا اقتصاد

 

سوالات تشریحی و تستی گرافیک2

سوالات تشریحی گرافیک2

1-                    مهم ترین کشور هایی که در وراق سرآمدهستند را بنویسید؟ مصر- ایران- ترکیه- هند- عربستان- یمن

2-                    ویژگی کتاب های بعد از دوره سلجوقیان را نام ببرید ؟

بعد از دوره سلجوقیان کلیه کتاب های خطی ایرانی دارای جلد چرمی ساده یا ضربی و فاقد هر نوع تزیینات بوده است .

3-                    هنر تشعییر را تعریف کنید ؟

استفاده از طبیعت و تصاویر حیوانات و جانوران در صفحه ارایی .

4-                    در دوره صفوی روی جلد قرانها از چه المانهایی استفاده میشد ؟

در روی جلد قرانها از آیه ها و سوره هایی استفاده میشد که به پاک بودن و مطهر بودن قران گواهی میدادند .

5-                    در زمینه کتابت سوغات غرب به کشور های آسیایی چه بود ؟

صحافی و جلد گرایی

6.از چه زمانی هنر گرافیک شروع شد؟

از زمانی که انسان تصمیم به ارایه ی یک پیام تصویری گرفت و به زعم خویش از مواد و متریالی که برای هم نوعان او مفاهیم مشخص و تا حدودی ثابت داشت استفاده کرد هنر گرافیک آغاز شد و تا کنون نیز با همه پیشرفت‌ها و تغییراتی که داشته است باز هم با همان شیوه به حرکت خود ادامه می‌دهد.

7.گرافیک در لغت به چه معناست؟

به معني ترسيمي و نگارشي است.

8.عنوان قدیم گرافیک قدیم وسنتی شامل چه هنرهایی می شود؟

شامل خطاطي ‚ نقاشي دو بعدي ‚ كنده كاري مي باشد كه بيشترين نمود آن در آرايش كتاب هاست كه محصول همكاري نقاش ‚ خوشنويس ‚ تذهيب كار و جلدساز است

9.هنر گرافیک علاوه بر خط و رنگ از چه عناصر دیگری کمک می گیرد؟

كنده كاري مي باشد كه بيشترين نمود آن در آرايش كتاب هاست كه محصول همكاري نقاش ‚ خوشنويس ‚ تذهيب كار و جلدساز است

10.نام های دیگر چاپ دستی چیست و روش های آن را نام ببرید؟

با نام‌های چاپ هنری و گراورسازی نیز شناخته می‌شود.

چاپ فلزی، چاپ سنگی، چاپ چوب، چاپ دیجیتال و فرایند های هنری مبتنی بر انواع حکاکی صورت پذیرد

1_ هنر چیست؟ هنر عبارتست از به کارگیری عناصری همچون صوت ،رنگ یا کلمه ،با آرایشهایی که هیچ نیازی ندارند به چیزی بیرون از خود اشاره کنند؛و به عبارت دیگر احتیاجی ندارند چیزی را « نشان بدهند ».

12_ هنرمندان قرن 19 و 20 به دنبال چه چیزی بودنند؟ هنرمندان به دنبال چیزهای یگانه و بی همتا هستند . بخشی از جستجوی هنرمند برگرایشها،بینشها و تجربه درونی خود او تکیه می کند.پ

13-نقاشی رئالیسم چیست؟  رئال یعنی واقعی و رئالیسم به معنی واقعی گری و حقیقت گرایی ،گرایشی هنری بود مبنی بر این اعتقاد که وجود هستی ،وجود واقعیت انسان ها است . اشیاءو موجودات را آنگونه که بود ،زشت را زشت و زیبا را زیبا ترسیم می نمودند و نقطه مقابل رو مانتیک قرار داشت. سعی هنرمند نقاش این بود که موضوعات منتخب را بدون کم وکاست و شیرین کاری و عوام فریبانه شدن طرح در ذهن بیننده ،تخیلات غیر واقعی  نیافریند و شعار ندهد. مبنای کار آنان صادقانه نگری و صادقانه اندیشیدن  بود .

3_ نقاشی امپرسیونیسم چیست؟ معنی لغوی امپر سیو نیسم دریافت لحظه  و لحظه گرایی نیز هست . نقاش این سبک می کوشد تا با بهره گیری از شکار لحظه ،بازی نور و ایجاد تضاد ها و تنالیته ها ی رنگی شدید ،محیط و طبیعت پیرامون را بتصویر بکشد . برای همین هنرمند ان از گالریهای خود به فضای باز و طبیعت پیرامون را بتصویر بکشد.

 

14_  نقاشی سمبولیسم چیست ؟   سمبولیسم به معنی نمادگرایی ،شیوه ای از نقاشی بود که نقاش می کوشید آن چیزی را که از رؤیت پیرامون واشیاء حقیقی در ذهن تصور می کند به عنوان یک نماد و تصویر ذهنی از آن چیز ،آن را به تصویر بکشاند. گاهی حالات اغراق و تفریط میگرفت و گاهی آنقدر نماد ها و سمبلها پیچیده و معما گونه میشود که باعث سردر گمی بیننده میگردد روش و طریق کار سمبولیسم بسیار متنوع بود . نقاشان سمبولیسم همچنین سعی داشتند زندگی های نوین و پیشرفته و متمدن شهری را پشت سر گذاشته وبا پشت کردن به شیوه رایج زندگیهای نوین شهری اعتقاد دارندصرفا  جستجوی پول و درآمد بیشتر است و جایی برای یافتن احساسات شخصی و درونی یافت نمی شود کار کنند .

15_ نقاشی سوررئالیسم چیست ؟  اصول واعتقاد سبک دادا ،مبنای شکل گیری سورر ئالیستها شد. این سبک ترکیبی ازتکنیک کلاژواعتقادات سبک دادا وپوچ گرایی آنان ،با کمی تغییر بود وپلی شد بین واقعیتها و رؤیا ها وذهنیات تحقق نیافته انسان . شعار آنان این بود :«واقعیتی برتر از واقعیت ». نوعی باز سازی از قبل تعیین شده ودگرگون شده از جهان رؤیا ها وبا یک رویکرد زیبا وفانتزی محض همراه با نوعی گیرایی دلچسب .

16-چرا گرافیک به عنوان مهم ترین رسانه ارتباط تصویری مطرح شده است؟

*در عصــر ارتباطات، به دلیل محدودیت های خاص زبان نوشتاری و نارسا بودن کلمات و واژه هـا

 

17-سه جنبه کلی عکاسی را نام برده و توضیح وهید

*عکاسی دارای سه جنبه علمی، صنعتی و هنری است؛ به‌عنوان یک پدیده علمی متولد شد، به‌شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر تثبیت شد.

 

18-از دوران کهن تا به امروز هدف کلی استفاده از گرافیک چیست؟

*گرافیک لزوماً یک حوزه بصری است که از دوران کهن  با هدف انتقال مفهوم و زیبایی بصری از آن استفاده  می‌شد

 

19-قوی ترین ابـــزار فــــرهنگ ســـازی و تأثیـــــر بـر افکارعمومی شهروندان به گدام بخش از گرافیک تعلق دارد؟

*به گرافیک محیطی تعلق دارد

 

20-آرم یا نماد بازرگانی را تعریف کنید

*نماد بازرگانی، اعم از هر گونه رنگ، تصویر و نشانه‌ای است که نشانگر یک محصول یا خدمت است و برای تمایز آن محصول یا خدمت از دیگر محصولات و خدمات مشابه به کار می‌رود.

21 – در قرن هفت میلادی تفکیک هنر مسیحی چگونه بوده است ؟

جواب – به دو بخش شرقی و غربی و در دو مسیر متمایز تقسیم شده بود ، این اختلاف ناشی از دو مذهب (ارتدکس ) در شرق و ( مذهب کاتولیک ) در غرب پدید آمده است .

22 – زبان تصویری قدیمی تر است یا زبان نگارشی ؟

جواب – زبان تصویری

23 – دستگاه اولیه خط چه بود ؟

جواب – تصویر

24 – معادل خط هیروگلیف کیست ؟

جواب – تصویر نگاری ( پیکتوگرافی )

25- خط هیروگلیف چه نوع خطی است ؟

جواب – خط تصویر یا پیکتوگرافی

26 – پیدایش الفبا در زمان های کهن چه تمایلاتی را در بر داشت ؟

جواب – تمایلات خوشنویسی یا کالی گرافی

27 – خوشنویسی چه نوع شیوه نگارش را معنا می دهد؟

جواب – شیوه نگارشی که در آن قاعده ، قانون ، هماهنگی ، زیبایی ، تناسب وجود داشته باشد و از وصول خاص زیبایی شناسی پیروی کند .

28 - خط هیروگلیف در چه تاریخی از چه چیز مشتق گردید ؟

جواب – هزار و پانصد سال قبل از تصویر نگاری و پیکتوگرافی

29 – آیا خط هیروگلیف علامت های صوتی در بر داشت ؟

جواب – بله . برخی از آنها علامت های صوتی بودند ولی همچنان به صورت خط تصویری باقی ماند ولی در کل خط هیروگلیف همچنان به صورت خط تصویری باقی ماند.

30 – چند علامت تصویری در خط هیروگلیف وجود دارد؟

جواب – پانصد علامت تصویری

31 . دانشمندان پیدایش گرافیک را از مربوط به چه دوران و چه نماد هایی میداند ؟

دانشمندان پس از بررسی شمایلی که توسط انسان های اولیه روی خشت های گلی و یا دیواره های غارها ایجاد می کردند، تاریخچه ی پیدایش گرافیک را از همانجا نام گذاری کردند.

32 . در رده بندی هنر ، هنر گرافیک زیر شاخه ی چه هنری است ؟

به طور کلی در رده بندی هنر ها، هنر گرافیك را شاخه ای از هنرهای تجسمی به شمار می آوریم .

33 . دو نمونه از گرافیک تصویر سازی را نام ببرید ؟

تصویرسازی برای کتابهای کودک، کتابهای علمی و آموزشی

تصویرسازی برای نشریات

34 . گرافیک را تعریف کنید ؟

ساده سازی اجزا و عناصر تصاویر، همگون کردن ارتباط بین عناصر جهت یک ارتباط هدفمند با مخاطب

35 . تفاوت گرافیک و نقاشی چیست ؟

گـرافیك در اصل ایده و تركیب بندی است كه اكثر اوقات بین نوشته و تـصویر اتفاق می افتد و نقاشی بیشـتر تقلید طبیعت است كه ایده های گرافیست ها می تواند بوسیله دسـت مثال یك نقاش اجرا شود

36- ضعیت طراحی پوستر پس از انقلاب؟

پاسخ:پس از انقلاب طراحان و متخصصان پوستر ایرانی در طراحی از پوستر های سیاسی تجربه ای نداشتند و پوستر های انقلابی روسی و لهستانی هم نمیتوانست الگوهای مناسبی برای بیان تفکر انقلابیون باشد بنابراین اولین پوستر های پس از انقلاب بدست جوانانی گم نام طراحی و چاپ شد.

37- چاپ سنگی در چه دوره و بدست چه کسی وارد شد؟

پاسخ:قاجار و بدست نایب السلطنه عباس میرزا وارد شد.

38 –نخستین اعلان های چاپی در ایران چگونه بودند؟

پاسخ:در این طرح ها هیچ گونه طرح و تصویری مشاهده نمی شد،فقط از چند سطر مطلب و عنوان (اعلان)و(اطلاعیه) در قسمت بالای آن چند سطری بصورتی متقارن اجرا می شدند.

39- چه طراحانی به ایران مهاجرت کردند و در زمینه طراحی مشغول بکار شدند؟

پاسخ:برادران موشخ و ناپلئون سروری و فردریک تالبرگ

40- در آن زمان(پس از انقلاب)چه کسانی کارهای تبلیغاتی و طراحی پوستر بر عهده گرفتند؟

پاسخ:کسانی که هیچ تخصصی در امور تبلیغاتی وطراحی نداشتند،مانند:روزنامه نویسان،خطاطهاونقاشان

41.هنرمندان برای اجتناب از محدودیت هایی که کلیسا بر آنان اعمال کرده بود چه کار کردند؟

این هنرمندان برای اجتناب از محدودیت های اعمال شده، تمام هنر خودر را صرف شرح داستان زندگی حضرت مسیح (ع) کردند.  اما همین محدودیت، باعث ایجاد سبکی خاص در هنر تزئین کتب مذهبی شددر قرن دوم میلادی تصاویر ی برای کتاب عهد قدیم (تورات) تهیه می شد که در اسکندریه مصر به زبان عبری و یونانی نگارش می شده اند.

42 .قرون وسطا را توضیح دهید؟

قرون وسطی حد فاصل بین سقوط امپراتوری روم غربی یعنی حدود سال 400 میلادی تا پیدایش رنسانس (نوگرایی)(اول قرن15) در اروپا است. در این دوره حدودا 1000 ساله، اقتدار مذهب و دین ، بر تمام شئونات فرهنگی اروپا تسلط کامل داشت و هنرمندان را به خدمت واداشت تا هرچه بیشتر در ترویج دین مسیحیت کوشا باشند. زبان لاتین زبان رسمی مسیحیت کاتولیک بود که از آن در نوشتن متون اناجیل مقدس استفاده می شد.

43 .در قرن11و12 چه اتفاقاتی در اروپا رخ داد؟

در قرون 11 و 12، شیوه رمانسک (رومی وار) در اروپا شیوع یافت که تاثیراتی نیز در هنر کتابت بوجود آورد. در زمان سلطنت شارلمانی در فرا نسه الگوی نقاشی روم باستان مورد تقلید و توجه قرار گرفت و شیوه های مختلفی در اروپا رایج گشت مانند شیوه "نورمان" در انگلستان و کتاب مقدس "وین چستر" که در آن پیکرها با خطوط رنگین قلم گیری شده اند . از دیگر شیوه های رایج در این دوره می توان به استفاده از حروف سرآغاز درشت و صفحه هایی از روایات تورات و انجیل در داخل حروف اشاره کرد.

44.کتاب ارایی ایرانیان دردوران بعد ازاسلام را توضیح دهید؟

کتاب آرایی و هنرهای وابسته به آن از سالیان درازی جزء هنرهای ایرانیان بوده. تا آنجا که در دوران اسلامی هنرمندان و خوشنویسان و نگار گران به تولید و آراستن کتاب ها می پرداختند.

45. در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، چه دگرگونی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد؟

در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، دگرگونی عمیقی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آمد و بتدریج هنر گرافیک به عنوان شاخه مهم از هنرهای تجسمی شکل امروزی به خود گرفت.

46 .روز ملی شدن صنعت چاپ چه تاریخی است؟

11 شهریور

47 .تصویر سازی در چه قالب هایی گنجانده می شود؟

داستان، شعر، مقاله ای در روزنامه و کتاب وحتی تبلیغات تجاری، سرگرمی ها و اشکال و فرم های روی کالا ها و لباس ها می باشد

 

48. پس از دوره عباسی (مکتب بین المللی عباسی ) و سلجوقی چه مکتب هایی بوجود آمد؟

آغاز عصر نوین در عهد صفویّه (مکتب تبریز و قزوین و اصفهان ) نقوش تصویری روایی (دارای محتوی داستان ) راوی قصص وحکایتهای منظوم شعرگونه بوجود آمد

49 .  دردوره صد ساله اخیر مصور سازی معاصر در سبکهای قهوه خانه ای و سقا خانه ای چطور بیان می گردید و چه موضوع هایی بیان می شد؟

داستانهای حماسی شاهنامه در پرده سازی و حکایت های مذهبی مانند داستانهای مربوط به واقعه کربلا به تصویر کشیده شدند.

50- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟              

چاپخانه‌ های دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، تأسیس‌ شد.                                 

51 - پس‌ از استقرار مشروطیت‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟

چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، تأسیس‌ شد.

52 - نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ چه نام داشت ؟

چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ بود که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد

53 - در زمینه چاپ چند نشریه تخصصی‌ و نیمه‌ تخصصی‌ انتشار می‌یابد؟

ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.

54 – مصورسازی را توضیح دهید ؟

به هر تکنیکی برای ساختن تصاویر، نمودارها و پویانمایی‌ها گفته می‌شود که بتواند پیامی را منتقل کند. و ترکیب چند تصاویر را مصورسازی گفته میشود .

55 . مخترع دستگاه چاپ که بود واز او اغلب به چه عنوانی یاد می شود؟

 در ماینتز زرگر آلمانی اولین مخترع ماشین چاپ و کلاً صنعت چاپ در اروپا بود.

یوهانس گوتنبرگ از یوهان گوتنبرگ اغلب به عنوان مخترع صنعت چاپ یاد می‌شود اما آنچه را که او انجام داد ابداع اولین روش استفاده از حروف چاپی قابل جابجایی و ماشین چاپ بود که این امکان را فراهم می‌آورد تا بتوان مطالب نوشته‌شدهٔ گوناگون را با سرعت و دقت به چاپ رساند. البته این صنعت ۴۰۰ سال قبل از وی توسط یک بازرگان چینی به نام بی شنگ استفاده می‌شد و حدود ۲۰۰ سال قبل نیز در کره مورد استفاده قرار می‌گرفت.

56 . تاریخ چاپ در ایران به پنج قرن پیش از میلاد یعنی به زمان پادشاهان .......... و مهرهای سلطنتی می‌رسد که برای ........... از آنها استفاده می‌کردند.

# هخامنشی (هخامنشیان) # تأیید احکام و فرمان‌های حکومتی

57- روش کار با اولین دستگاه چاپ چگونه بوده است. توضیح دهید؟

# اولین  دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِرِس و حکاکی روی چرم استوار بود.

58 . قدیمی ترین خط ها چگونه بوده و در کجا به وجود آمده بود؟

# قدیمی ترین خطها ،تصویرهایی بوده که انسانها برای ارسال پیام وبیان مقاصد واهداف ونظرات،یا بیان عواطف واحساسات خود ،بر دیواره های غارها ،تنه ی درختان ، یا برسنگها تصویر میکردند.

59-  گرافیک چیست؟

گرافیک در اصل ایده و ترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته و تصویر اتفاق می افتد

60 -  نقاشی چه تقلید ی است ؟

نقاشی بیشتر تقلید طبیعت است

61-  نشانه های تصویری چیست؟

علائمی که به صورت ساده بتواند پیامی را منتقل نماید و برای آسان شدن ……ارتباط بین بعضی از محیط ها مثل کار ، ترمینال ها ، رستوران ها ،

62-  یک گرافیست قبل از آن که یک هنرمند باشد چه شرایطی باید داشته باشد؟

باید یک خلاق خوب باشد و خود را مسئول پیشرفت امور اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، کشورش بداند*

63-  گرافیک نوین علاوه در کتاب آرایی در چه عرصه های دیگری دیده می شود؟

عرصه تبلیغات تجاری، اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی ونشان ها (مارک) و غیره می باشدو حتی در سینما دیده می شود.

64 – نماد را تعریف کنید .

حروف يا علامتى که براى نمايش يک فعاليت يا يک شيء طراحى شده باشد، نماد است .

65 – نماد در چه زمینه هایی به کار می رود ؟

نماد ممکن است تصويرى يا انتزاعى باشد و درزمينه فرهنگي، اجتماعي، سياسى يا تجارى بکار رود.

66 – نشانه یا آرم را تعریف کنید .

نشانه يا آرم بيان مفهوم يا شکل چيزى است که در قالب شکلى ديگر در ذهن متجلى مىشود و آن را بايد روى کاغذ ثبت کرد و تماما بيانگر چيزى است که عينيت پيدا کرده است.

67 - صفحه آرایی را تعریف کنید .

طراحي، ترسيم، پيش طرح کتاب، آگهى تبليغي، عنوان صفحه و ... که طراحى براى تعيين ظاهر و ارتباطات بين عناصرى چون تصاوير،عکس و متن تهيه مىکند، صفحه آرايى است.

68 - طراحى حروف نوين در چه زمانی و در کجا شکل گرفت ؟

طراحى حروف نوين رويکردى است در طراحى حروف که طى دهه۱۹۲۰و اوايل ۱۹۳۰در اروپا شکل گرفت.

69- گرافیک به چه معناست؟ گرافیک در معنای لغت بمعنی ترسیمی و نگارشی است و در دو مفهوم قدیم ، سنتی و جدید ، نوین متمایز می گردد که در مرز بین این دو پدیده چاپ قرار دارد.

70- چند نمونه ازچاپ ها را نام ببرید؟ 

  لوح فلزی(گرانور)و نیز چاپ سنگی (لینو گرافی دستی) است و هم چاپ نیمه ماشینی مثل لینوگرافی جدید و هم چاپ ماشینی نظیر چاپ حروفی (نترپرس)

71- گرافیک سنتی (قدیم) شامل چه هنر هایی است؟ 

عنوان قدیم گرافیک با گرافیک سنتی شامل خطاطی ، نقاشی دو بعدی ، کنده کاری می باشد که بیشترین نمود آن در آرایش کتاب هاست که محصول همکاری نقاش، خوشنویس، تذهیب کار و جلد ساز است.

72- گرافیک نوین را توضیح دهید؟ 

گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه تبلیغات تجاری، اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی ونشان ها (مارک) و غیره می باشدو حتی در سینما و تلویزیون هم کاربرد دارد. مثل عنوان بندی (تیتراژ) فیلم و تصاویر متحرک طراحی شده (انیمیشین).هنر گرافیک نوین با معماری ومسائل ارتباط محیطی نیز تداخل دارد، پس این هر علاوه بر خط و رنگ به عناصر بصری دیگری چون حجم و نور و حتی حرکت برای انتقال مفاهیم کمک می گیرد.

73- هنر گرافیک چه نوع هنری است؟ 

  هنر گرافیک هنری است که از نظر تأثیر خود، بیشتر بر طراحی تأکید دارد تا بر رنگ. از این نظر تمامی انواع طراحی و شکل های متفاوت حکاکی، هنر گرافیک را تشکیل می دهند. با اینحال هنر گرافیک اساساً به روش های ماشینی یا نیمه ماشینی برای چاپ تصاویر و حروف اطلاق می شود که فعالیت های متعددی را که بیشترین اهمیت هنری و اجتماعی را دارا هستند در بر می گیرد. از میان این فعالیت ها یکی کتاب چاپی است. تنظیم حرف چاپی و صفحه آرایی کتاب از نظر زیبایی شناسی از کارهای گرافیکی محسوب می شود.ویژگی بارز هنرهای گرافیک ناشی از کیفیتی است که هم به تکنیک های تهیه و هم به آثاری که بوجود می آید مربوط می شود.

74 . هنرمندان برای اجتناب از محدودیت هایی که کلیسا بر آنان اعمال کرده بود چکار کردند؟

این هنرمندان برای اجتناب از محدودیت های اعمال شده، تمام هنر خودر را صرف شرح داستان زندگی حضرت مسیح (ع) کردند.  اما همین محدودیت، باعث ایجاد سبکی خاص در هنر تزئین کتب مذهبی شددر قرن دوم میلادی تصاویر ی برای کتاب عهد قدیم (تورات) تهیه می شد که در اسکندریه مصر به زبان عبری و یونانی نگارش می شده اند.

75 . قرون وسطا را توضیح دهید؟

قرون وسطی حد فاصل بین سقوط امپراتوری روم غربی یعنی حدود سال 400 میلادی تا پیدایش رنسانس (نوگرایی)(اول قرن15) در اروپاست. در این دوره حدودا 1000 ساله، اقتدار مذهب و دین ، بر تمام شئونات فرهنگی اروپا تسلط کامل داشت و هنرمندان را به خدمت واداشت تا هرچه بیشتر در ترویج دین مسیحیت کوشا باشند. زبان لاتین زبان رسمی مسیحیت کاتولیک بود که از آن در نوشتن متون اناجیل مقدس استفاده می شد.

76. در قرن11و12 چه اتفاقاتی در اروپا رخ داد؟

در قرون 11 و 12، شیوه رمانسک (رومی وار) در اروپا شیوع یافت که تاثیراتی نیز در هنر کتابت بوجود آورد. در زمان سلطنت شارلمانی در فرناسه الگوی نقاشی روم باستان مورد تقلید و توجه قرار گرفت و شیوه های مختلفی در اروپا رایج گشت مانند شیوه "نورمان" در انگلستان و کتاب مقدس "وین چستر" که در آن پیکرها با خطوط رنگین قلم گیری شده اند . از دیگر شیوه های رایج در این دوره می توان به استفاده از حروف سرآغاز درشت و صفحه هایی از روایات تورات و انجیل در داخل حروف اشاره کرد.

77 . کتاب ارایی ایرانیان دردوران بعد ازاسلام را توضیح دهید؟

کتاب آرایی و هنرهای وابسته به آن از سالیان درازی جزء هنرهای ایرانیان بوده. تا آنجا که در دوران اسلامی هنرمندان و خوشنویسان و نگار گران به تولید و آراستن کتاب ها می پرداختند.

78 . در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، چه دگرگرونی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد؟

در اواخر قرن 18 با ابداع ماشین چاپ، دگرگرونی عمیقی در فن و هنر کتاب آرایی پدید آورد و بتدریج هنر گرافیک به عنوان شاخه مهم از هنرهای تجسمی شکل امروزی به خود گرفت.

79 - عکاسی را تعریف کنید . و عکاسی در چند مرحله صورت میگیرد ؟
عکاسی یعنی ثبت و ایجاد تصویر و در دو مرحله انجام می شود .
الف ) به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی
ب ) ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و پایدار کردن آن

 80-  عکاسی دارای چند جنبه است ؟ توضیح دهید
2جنبه : ۱ – علمی ۲ – صنعتی ۳ – هنری3- به عنوان یک پدیده علمی متولد شد . به شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر ثبت شد .
81- اولین دوربین مقرون به صرفه برای مردم عادی چه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد ؟
جورج ایستمن – درسال ۱۸۸۴ میلادی فیلم رول را که فیلمی از جنس پلاستیک آغشته به امولسیون ژلاتینی است را ابداع کرد و با ساخت دوربین جعبه ای در سال ۱۸۸۸ عکاسی را برای مردم عادی مقرون به صرفه نمود و تحول مهمی در عکاسی بوجود آورد.
82- ادوین لند چه نوع دوربینی را اختراع کرد ؟
ادوین نوعی دوربین آنالوگ ظهور فیلم فوری موسوم به دوربین پولاروید را اختراع کرد که بلافاصله پس از عکسبرداری نسخه چاپ شده عکس را پرینت میکردند و عکس گرفته شده و یک دقیقه بعد و در مدل های جدید تا چند ثانیه بعد قابل رویت بود
83- ظهور در عکاسی به چه معناست ؟
به معنای مواجهه دادن فیلم عکاسی یا کاغذ عکاسی با مواد شیمیایی است که باعث تبدیل شدن فیلم به یک تصویر منفی ( نگاتیو ) یا مثبت ( اسلاید ) یا کاغذ به تصویر عکس میشود . در حالی که عکاسی دیجیتال به فرایند ثبت تصاویر به وسیله دریافت و ثبت نور بروی سطح حساس به نور سنسور الکترونیکی گفته میشود.

84 -رمانتیگ گرایی یا رومانتی سیسم چیست؟

این اصطلاح در اواخر سده هیجدهم در میان عده ای از منتقدان آلمانی برای تمایز آثار نوین از آثار کلاسیک بکار گرفته شد.   

85 - آثار ال گرکو وجکسون پالاک چه قلمداد شده است؟

چه بسا که عده ای آثار ال گرکو را رومانتیک نامیده و یا آثار جکسون پالاک و هنرمندان هم زمان او را نیز، رمانتیک قلمداد کرده اند.  

86 -ویژگی های بارز رومانتی سیسم درقرن19 چیست؟

 از ویژگیهای بارز رمانتی سیسم قرن نوزدهم روح خیال انگیز و اسرار آمیز فضاها و حالت غیر عادی آشفته و گاه جنون آمیز انسان هااست.  

87-رو حیه ی ژریکوچگونه بود؟

ژریکو روحیه ای نا آرام داشت به همین سبب تحرک و جنبش، فضای اغلب آثار وی را اشغال کرده است.       

88 -هنر کتاب سازی وکتاب آرایی چیست؟

یکی از هنرهای تمدن درخشان ایرانی که جلوه های بسیار ظریف آن نشان دهنده رواج علم و دانش و کمال ذوق مردم این سرزمین است، هنر کتاب سازی و کتاب آرایی است آثار هنری مربوط به کتاب آرایی در نسخ خطی ایرانی ، از نقاشی، نقش و نگار، تذهیب، جلدسازی گرفته تا زیبایی های هنر کتاب سازی و صدها ریزه کاری و ظرافت و حسن ترکیب در رنگها و اشکال هندسی و آرایش صفحات کتاب به سبکهای گوناگون هنری و در نهایت آراستن آن با هنر خوشنویسی ایرانی همگی گواه تمدن پیشرفته ایران زمین است.

89 - همراه با صنعت چاپ سنگی چه چیز هنری دیگری مورد استفاده قرار می گرفت ؟ کادر ، حاشیه ، فرم ها و طرح های مختلفی از گل بوته های تزئینی که هنوز هم با عنوان اسلیمی مورد استفاده قرار می گیرد .

90 - ویژگی استفاده از یک رنگ ها با رنگ ها اصلی و تند در کجا هست ؟ در پوستر تئاتر و بعدها در سینما و کالاهای تجاری یا مطالب سیاسی

91 - منشا پیدایش پوستر در ایران از کجاست؟

از اطلاعیه های نظام وظیفه است که عاری از هرگونه خلاقیت و عناصر بصری گیرا بود و با حروف یکنواخت چاپ می شود .

92- در سال 1337 با تاسیس دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در درس هنرهای تزییئی چه درسی به عنوان یکی از سرفصل های درسی برای دانشجویان تدریس شد ؟

طراحی پوستر

93 - اندیشه ها و تجربه های تازه ای در بازار کار پوستر سازی مطرح شد 3 نوع گرایش به وجود آمده را نام ببرید ؟

پوسترهای سینمایی ، پوسترها سیاسی ، پوسترها تجاری

94 _تعریف کلی گرافیک را بنویسید؟

گرافیک ارائه راه حل بصری مناسب برای تهسیل ارتباطات مورد نیاز جامعه است

95 _روش تکثیر قدیمی را بنویسید؟

با برجسته کردن کردن نقش مورد نظر روی مس وسنگ و برگرداندن آن روی کاغذ را تکثیر قدیمی می گویند

96 _تصاویر در سه گونه ظاهر می‌شود آن ها را نام ببرید و توضیح دهید؟

واقع گرا :  بیانی محدود،  انتزاعی : بیانی گسترده، نمادین : بیانی عمیق دارند.

97 _در سده ی هجده چه چیز هایی تغیر بنیادی یافت؟

چاپ ،حروف چینی و کاغذ سازی

98 _نوشتار را توضیح دهید؟

انسان را از وظیفه دشوار به خاطر سپردن رها می سازد و اطلاعات را ماندگار می سازد.
99- عنوان های  گرافیک را نام ببرید؟
گرافیک تبلیغاتی، گرافیک مطبوعاتی، گرافیک فرهنگی، گرافیک سیاسی، گرافیک تلویزیونی و گرافیک محیطی.
100-  گرافیک چیست؟

گرافیک هنری وسیع و گسترده است که به آسانی هنرها و دانش های دیگر را به خدمت گرفته و به آن ها شکلی گرافیکی می دهد.
101 انواع گرافیک محیطی را نام ببرید ؟

 پوسترها، تابلوهای بزرگ راه ها، علایم راهنمایی و رانندگی، تابلوهای حمل ونقل عمومی، نقاشی های دیواری و دیوار نوشته ها، بسته بندی کالاها، طراحی وسایل عمومی
102- گرافیک محیطی چیست؟

گرافیک محیطی  را باید یکی از ارکان اصلی زندگی اجتماعی و شهری قلمداد کرد. حضور طراحی و جلوه های هنرهای تجسمی در زندگی روزمره از طریق گرافیک محیطی میسر است.
103- دو مورداهداف و ویژگی های گرافیک را نام ببرید.
قابلیت های تکثیر و تولید مجدد.

104- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟

چاپخانه‌ای دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، تأسیس‌ شد.

105 - پس‌ از استقرار مشروطیت‌ کدام چاپخانه تاسیس شد ؟

چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، تأسیس‌ شد

106 - نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ ؟

چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ بود که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد

107 - در زمینه چاپ چند نشریه تخصصی‌ و نیمه‌تخصصی‌ انتشار می‌یابد؟

ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.

108 – مصورسازی را توضیح دهید ؟

به هر تکنیکی برای ساختن تصاویر، نمودارها و پویانمایی‌ها گفته می‌شود که بتواند پیامی را منتقل کند. و ترکیب چند تصاویر را مصورسازی گفته میشود .

109 .شروع داستان سرایی به صورت مکتوب چگونه شکل گرفت و با چه موضوعاتی بود؟

 شروع داستان سرایی به صورت مکتوب خود با آغاز تمدن های اسطوره ای وپیدایش اشکال خطوط نوشتاری بوده است که به کمک آنها افسانه هـــــای اساطیری در کتیبه های سنگی و مهرها یا پاپیروس نوشته می شد . در خلال تمام آن تصاویر داستانهایی در مورد خلقت جهان و انسان ،نیروهای مافوق طبیعی وراز تولد ومرگ و جهان ماورا موجود بود که در پلانهای داستانی به هم مربوط میشدند.

110 .تصویر سازی قبل از پیدایش خط چگونه بوده است؟

 هنر تصویرسازی قبل از پیدایش خط در دوران پارینه سنگی و میان سنگی در نمونه هایی مثل نقاشی غارها مثل غارهای لاسکو و التامیرا و غار میر ملاس در لرستان چیزی جز نقاشی جادویی نبوده است .

111 .تصویر سازی در دوران پارینه سنگی و نو سنگی به چه علت بوده است؟

 درآن دوران نقوش در ارتباط با انتقال جادویی قدرتهای مرموز جهان طبیعت به درون زندگی جمعی انسانها در موقع شکار برای سیطره بر قدرت حیوانات در مواقع دیگر به همراه مراسم ورقصهای آیینی به منظور چیرگی بر قدرتهای تخریب گر طبیعت یا ظاهر کردن باران وامثالهم به تصویر کشیده میشدند .

112 .روش کار با اولین دستگاه چاپ چگونه بوده است. توضیح دهید؟

 اولین  دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِرِس و حکاکی روی چرم استوار بود.

113 . قدیمترین خط ها چگونه بوده اند و برای چه به وجود امده بودند؟

قدیمیترین خطها ،تصویرهایی بوده که انسانها برای ارسال پیام وبیان مقاصد واهداف ونظرات،یا بیان عواطف واحساسات خود ،بر دیواره های غارها ،تنه ی درختان ، یا برسنگها تصویر میکردند.

 114- عکاسی را تعریف کنید . و عکاسی در چند مرحله صورت میگیرد ؟
عکاسی یعنی ثبت و ایجاد تصویر و در دو مرحله انجام میشود .
الف ) به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی
ب ) ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و پایدار کردن آن
 115-  عکاسی دارای چند جنبه است ؟ توضیح دهید .
۳ جنبه : ۱ – علمی ۲ – صنعتی ۳ – هنری (به عنوان یک پدیده علمی متولد شد . به شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر ثبت شد . )
  116- اولین دوربین مقرون به صرفه برای مردم عادی چه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد ؟
جورج ایستمن – درسال ۱۸۸۴ میلادی فیلم رول را که فیلمی از جنس پلاستیک آغشته به امولسیون ژلاتینی است را ابداع کرد و با ساخت دوربین جعبه ای در سال ۱۸۸۸ عکاسی را برای مردم عادی مقرون به صرفه نمود و تحول مهمی در عکاسی بوجود آورد .
117 – ادوین لند چه نوع دوربینی را اختراع کرد ؟
ادوین نوعی دوربین آنالوگ ظهور فیلم فوری موسوم به دوربین پولاروید را اختراع کرد که بلافاصله پس از عکسبرداری نسخه چاپ شده عکس را پرینت میکردند و عکس گرفته شده و یک دقیقه بعد و در مدل های جدید تا چند ثانیه بعد قابل رویت بود .
118 – ظهور در عکاسی به چه معناست ؟
به معنای مواجهه دادن فیلم عکاسی یا کاغذ عکاسی با مواد شیمیایی است که باعث تبدیل شدن فیلم به یک تصویر منفی ( نگاتیو ) یا مثبت ( اسلاید ) یا کاغذ به تصویر عکس میشود . در حالی که عکاسی دیجیتال به فرایند ثبت تصاویر به وسیله دریافت و ثبت نور بروی سطح حساس به نور سنسور الکترونیکی گفته میشود.

سوالات تستی

1-                    وراق به چه معناست ؟

-کاغذ برنده     -صحافی     -کراسه نویسی     -همه ی موارد***

2-صحافی و وراقی در تولید ترکیبی از شیوه ....... با اسلوب ترکی است .

-مصری     -ایرانی***     -هندی     -چینی   

3_مرکز عمده محصولات چاپی روغنی ایران در دوره صفوی چه شهر هایی بودند ؟

-اصفهان     -قزوین      -مشهد       -گزینه ۱و۲ ***

4-همکاری .... و نقاشان  بود که باعث به وجود امدن جلد های لاکی شد ؟

-صحافان***     -طراحان      - مهندسان        -ریخته گران

5-قدیمی ترین جلد کتاب در دوره اسلامی متعلق به کدام کشور است ؟

-ایران       - یونان      -مصر***       -عراق

6.پدر هنر گرافیک مدرن چه کسی است؟

الف ـ گابریل روزتی        ب ـ ویلیام موریس       ج ـ پیکاسو            د ـ فابریانو       (ب)

7ـ پدر صنعت چاپ کیست؟

الف ـ جاناتان گوتنبرگ      ب ـ مانیتوس     ج ـ ویلیام کاکستون        د ـ آلبرشت دورر    (الف)

8ـ نخستین پوستر را چه کسی منتشر کرد؟

الف ـ ویلیام موریس       ب ـ ویلیام کاکستون    ج ـ جاناتان گوتنبرگ       د ـ فابریانو       (ب)

9 ـ چاپ دستی  شاخه ی چه رشته ای است؟

الف ـ هنرهای تجسمی         ب ـ معماری         ج ـ نقاشی                د ـ گرافیک         (الف)

10 ـ پدیداری صنعت چاپ در چه سالی بود؟

الف ـ1450            ب ـ 1390                  ج ـ 1901              د ـ  1350      (الف) 

 

11_ مهم ترین سبک های قرن 19 و 20 کدامند؟

1. سوررئالیسم/ آبستره انتزاعی/ دادائیسم  2. سوررئالیسم/ امپرسیو نیسم/رئالیسم

3. دادائیسم/ رئالیسم/ سوررئالیسم       4. سمبولیسم/ اکسپرسیو نیسم/ کوبیسم

12_ کلیشه فلز در کدام تکنیک کاربرد دارد؟

1. سیلوگرافی      2. لیتوگرافی     3. سریگرافی      4. کالکوگرافی

 

13_ در چه تکنیکی از روش مستقیم و غیر مستقیم استفاده میشود؟

1. کالکوگرافی         2. سیلوگرافی    3. لیتوگرافی        4. سیلک اسکرین

14_ روش بولینو از روشهای ....... روی فلز به طریق مستقیم است. ( حکاکی).

15_ عکاسی در چه سالی و در چه دوره ای  به هنر چاپ اضافه شد ؟

1.مکانیک/1954    2.فتومکانیک/1855     3. هنری/ 1873      4. مکانیک/1855

 

16-کدام بخش از رشته گرافیک را به عنوان مهم ترین عامل بیان تصویری به خدمت میگیرند؟

الف)تصویر سازی

ب) گرافیک متحرک*

ج)گرافیک دستی

د)هنر خوشنویسی

 

17-در عکاسی نجومی استفاده از  کدام روش برای نور دهی طولانی متداول است؟

الف)پانورما

ب)تکنیک HDR

ج)سرعتB*

د)هیچکدام

 

18-کدام یک از گزینه های زیر جزو گرافیک محیطی است؟

الف)دیوارنگاری

ب)بیلبورد ها

ج)تابلوهای راهنمایی و رانندگی

د)همه موارد*

 

19-کدام یک از گزینه های زیر جزو تجهیزات در عکاسی دیجیتال نمی باشد؟

الف)فیلم عکاسی*

ب)لنز

ج)فلاشر

د)فیلتر

 

 

 

 

20-در طراحی پوستر سینمایی کدام تکنیک کاربردی ندارد؟

الف)فتوگرافی

ب)کالیگرافی

ج)تصویرسازی

د)گرافیک متحرک*

 

21 – مکتب تبریز ، بغداد ( جلایری ) در کجا ادامه یافت ؟

جواب –1. در شیراز *    2. در اصفهان   3.در بغداد   4.درتهران

22 – مکتبی که در حمله مغولان مصون ماند کدام مکتب بود ؟

جواب – 1.مکتب شیراز  *    2.مکتب هرات   3.مکتب اصفهان

32 – خط رایج در احد مغول چه خطی بود ؟

جواب – 1.خط تعلیق* 2.نسخ   3.  نستعلیق

24– نمونه تصویری از کلیله و دمنه مکتب هرات نام ببرید ؟

جواب – 1.نزاغ*    2.فردوسی     3.روایتی

25 – مکتبی که در حمله مغولان مصون ماند کدام مکتب بود ؟

جواب – 1.مکتب شیراز*   2.مکتب اصفهان   3.مکتب هرات

 

26 – پس از مکتب بغداد چه نوع مکاتبی کتاب آرایی را عهده دار شدند ؟

جواب –1. مکاتب ایرانی*   2.مکتب اصفهانی      3.مکتب هراتی

 

27– مکتب عباسی تا چه قرنی ادامه پیدا کرد ؟

جواب – 1.تا قرن هفتم*   2.تاقرن  نهم    3.تاقرن دهم

28 – مهمترین خصیصه هنر مسلمانان چیست ؟

جواب -  1: وحدت و تنوع * 2.همبستگی  3. وحدت

29– آیا از لحاظ زیبایی شناسی ، خوشنویسی و نقاشی در دنیای اسلام مانند چین یکسان است ؟

جواب –   1.خیر *  2. بله

30– قدیمی ترین قرآنی که به خط کوفی به دست آمد مربوط به چه قرنی بود؟

جواب – 1.قرن سوم هجری*  2. قرن اول هجری   3.قرن ششم هجری

31 .  هنر گرافیك شامل کدام یک از نمودهای مختلف زیر نمی باشد ؟

الف) خوشنویسی            ب) کنده کاری             ج) نقشه کشی *               د) چاپ

32 . کدام یک از تکنیک های گرافیک است ؟

الف) عکاسی              ب) سیلک اسکرین          ج) نقاشی                    د) هر سه مورد *

33 . خورشید در غارواره ها به چه معنا بود ؟

الف) زمان            ب) گرما *         ج) پایداری                د) هیچکدام

34 . هنر گرافیک با کدام یک از هنر های زیر هم مرز است ؟

الف) نقاشی        ب) خوشنویسی       ج) گذینه الف و ب *      د) هیچکدام

35 . این جمله از کیست : (( گرافیک یعنی خلاصه کردن یک عنصر تصویری تا جایی که پیام خود را از دست ندهد و قابل تکثیر باشد )) ؟

الف) آدریانو موربیاتو        ب) ریچارد هولیس        ج) استاد ممیز *       د) قباد شیوا

36- در اعلان های چاپی آن دوره (قاجار) از چه خطی استفاده می شد؟

پاسخ:الف)نستعلیق      ب)ثلث       ج)رقاع         د)شکسته

37- مرحوم مرتضی ممیز نزد چه کسی کار می کرد؟

الف)هوشنگ کاظمی   ب)برادران سروری    پاسخ:ج)محمود بهرامی     د)گزینه ی  الف و ب

38- پوستر تالار رودکی (تالار وحدت فعلی)باموضوع اجرا موسیقی و رقص باله و اپرا کارچه کسی بود؟

الف)هوشنگ کاظمی    پاسخ:ب)صادق بریرانی   ج)محمد بهرامی    د)مرتصی ممیز

39- طراحی پوستر به روش نقاشی روی شیشه برای تبلیغ سینما کار چه کسی بوده است؟

پاسخ:الف)فردریک تالبرگ     ب)مرتضی ممیز   ج)مرتضی کاظمی     د) فرشید مثقالی

40- آثار فردریک کالبرگ و برادران سروری متاثر از چه ملیتی بود؟

الف) فرانسوی    پاسخ:ب) روسی     ج) لهستانی     د)گزینه الف و ج

41 - چه کسی در برابررکوکو به عنوان ذوق ساختگی طغیان کرد؟

الف) ژان آگوست دومینیک انگر               ب) داوید  *           ج)کاسپا داوید فیریدریش       د) هیچ کدام

42 - درکدام زمان کشور انگلستان به عنوان یک مرز سیاسی فرهنگی تجاری درهنرهای تجسمی نقش ایفا کرد؟

الف ) کتاب آرایی       ب) رئالیسم         ج)رومانتی سیسم  *             د) همه موارد

43 - جوزف ملرد ویلیام ترنر در نقاشی ترنر چه چیزی را باهم درآمیخته بود؟

الف) زمان           ب) تغیر                ج) فاصله و گذشته            د)همه موارد*

44- عضو اصلی گروه بال بیزون کیست ؟

الف) تئودور روسو                ب)شارل دو بینیی                      ج) ژان فرانسوا میله  *     د) ویرژیل دیاز 

45- در کلاسیک زیبایی مساوی چیست؟

الف) تعادل           ب)وقار              ج)توازون ونظم              د) همه موارد*

46  - چاپخانه ای که به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد ؟

الف ) چاپخانه تابان #      ب ) چاپخانه ارتش‌        ج ) چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌        د ) چاپخانه دخانیات‌

47  - شمار مطبوعات‌ ‌ در چه دوره ای بیشترین کاهش  را یافت‌ ؟

الف ) دوره قاجار  ب ) بعد از انقلاب                                            ج ) دوره رضاشاه (میرپنج )‌#          د ) ناصرالدین شاه

48- نخستین‌ روزنامه رنگی‌ ایران‌ کدام گزینه است؟                         ‌

الف ) روزنامه همشهری‌ #      ب ) روزنامه اطلاعات          ج ) جام جم      د ) روز نامه اقتصاد

49 - با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی روز 11 شهریور به عنوان روز ........... شده است. 

صنعت‌چاپ نامگذارى

50 - عده‌ای‌ آغاز چاپ‌ در ایران‌ را    ................  می‌دانند.

عصر ایلخانیان‌

51 – کاربردی ترین زیرمجمــوعــه هنــرهای تجسمــی چیست؟
الف) نقاشی  ب) گرافیک*   ج)عکاسی   د) طراحی
52 - قوی ترین ابـــزار فــــرهنگ ســـازی و تأثیـــــر بـر افکارعمومی کدام گزینه است؟ الف)گرافیک سیاسی  ب) گرافیک صنعتی
ج ) گرافیک محیطی *    د)نقاشی
53 - مهم ترین خصیصه هنـرهای تجسمـی که ۰۰۰۰۰کاربردی ترین آن ها است۰
الف ) نقاشی  ب) عکاسی ج ) گرافیک*   د)  مجسمه سازی
54 - ۰۰۰۰۰ را به عنوان مهم ترین رسانه ارتباطی مطرح کرده است.
الف ) نقاشی ب) عکاسی ج)  گرافیک * د) مجسمه سازی
  55 - هنر ............. به مرور آن چنان تنوع و تحولی پیدا کرده که بر بسیاری از رسانه های ارتباطی دیگر استیلا پیدا کرده و مخاطبان را به شدت تحت تأثیر خود قرار می دهد.
الف )  نقاشی ب)  عکاسی ج ) گرافیک * د)  مجسمه سازی

56 _...........بازنمایی پدیده های عینی و ذهنی در قالب دیداری است؟

الف) نوشتار          ب) تصویر*          ج) دیدن          د) شنوایی

57 _نخستین کسی که دستگاه چاپ را اختراع کرد چه کسی بود؟

الف) گتنبرک*      ب) توماس          ج) الیزا            د) آلمانی

58 _واژه گرافیک از کجا گرفته شده است؟

الف) مصر            ب)ا یران              ج) چین            د) یونان*

59 _دو عنصر مهم گرافیک چیست؟

الف) حرکت و رنگ                    ب)ت صویر و رنگ

ج) تصویر و حرکت                    د) تصویر و نوشتار*

60 _تصویر در قالب مجازی چیست؟

الف) عکس          ب) نقاشی        ج) انیمیشن*        د) فیلم

61-  تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه علایم ............. هستند.

گرافیکی

62 - در بیشتر پوستر ها عنصر اصلی ..... نام دارد ؟

خط خوشنویسی

63 - هنرمند ایرانی با آگاهی کامل از فضای   .........  اثر خود را می آفرید .

 تبلیغات

64 - پوسترهای آن زمان بنابر نیاز .......تهیه می شود ؟

جامعه و سفارش مردم

65 - به سبب ضعف   ......   در کشور نمونه های اندکی از آن ها در دست است .

صنعت چاپ 
66 – واژه فتوگرافی به چه زبانی است ؟
الف ) یونان* ب ) انگلیسی ج ) فرانسوی د ) اسپانیایی
67  – اولین تصویر لیتوگرافی توسط چه کسی ابداع شد ؟
الف ) یوهان شولتر ب ) لوئر داگر ج ) ژوزف نیسه فور نیپس*
د ) جیمز کلرک مالکسون
68  – تئوری عکس رنگی ( سه رنگ  )توسط چه کسی ابداع شد ؟
الف ) جیمز کلرک ماکسون* ب ) لوئی داگر ج ) ژوزف نیسفور نیپس د ) یوهان شولتر
69  – از ترکیب ۳ رنگ اصلی نور چه رنگی بدست می آید ؟
الف ) فیروزه ای ب )  نارنجی ج )  خاکستری  د )  سفید*
70 – اولین عکس دائمی از طبیعت چه نام داشت ؟
الف ) درختان تنومند           ب ) گل و خار
ج ) اصطبل و کبوترخانه*      د ) پرندگان

71- در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ ...........تاسیس شد .                          
چاپخانه‌ای دولتی‌                                                               
72- چاپخانه ای که به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ ‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد ؟                                          
    الف ) چاپخانه تابان # ب ) چاپخانه ارتش‌ ج ) چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌ د ) چاپخانه دخانیات


  73- تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه ............ هستند.

علایم گرافیکی                                                                                                                               

74-  گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه ................فعال است ؟

تبلیغات    تجاری*

75-  تصاویر متحرک طراحی شده  را ...... ...میگویند؟

انیمیشن*

76-  درعناصر ترکیب بندی آن ها مشابهت های بصری (.................) موجود باشد-

شکلی، حرکتی، رنگی*

77- این جا .......را نیز از ملزومات یا ویژگی های شکل به شمار می آوریم.

رنگ*

 

78-  قرون وسطی حد فاصل بینن چه سال هایی بود؟

الف)500میلادی      ب)350 میلادی              ج)550میلادی      د)400 میلادی

 

79 . کتابهای مربوط به عهد مسیحیت درکدام عصر از تاریخ معدوم شده یا پنهان بوده؟

الف)قرن 7            ب)قرن 8                ج)قرن9                د)قرن 6

 

78 . تهیه کتب مسیحی و مصورسازی توسط راهبان به اصطلاح "تاریک دنیا" درچه قرنی بود؟

الف)قرن 7          ب)قرن 8              ج)قرن9            د)قرن6

 

79 . در قرون 11 و 12، کدام شیوه در اروپا شیوع یافت؟

الف)گوتیک      ب)رمانسک          ج)مایا                  د)رنسانس

80 .در کدام قرن ماشین چاپ اختراع شد؟

الف)17              ب)19                ج)18                  د)20

81 : تمامی نشانه های قدیم و علامت ها در دیواره ی غارها و حکاکی های ثبت شده در سنگ و آثار به جای مانده در صحراها که به چشم می خورند ، همه ................ هستند.

علایم گرافیکی

82 : هنر گرافیک هنری است که از نظر تأثیر خود، بیشتر برچه چیزی دارد؟

الف) رنگ              ب)طراحی                ج) حجم                د) خط

84 : تنظیم حرف چاپی و ........................... از نظر زیبایی شناسی از کارهای گرافیکی محسوب می شود .

الف) طراحی شکل        ب)چاپ ماشینی          ج)تبلیغات تجاری      د)صفحه ارایی کتاب

85 : گرافیک در معنای لغت بمعنی ............و نگارشی است.

الف) ترسیمی              ب) تصویری              ج) چاپ ماشینی        د)ل یتوگرافی

 

86 :برای چاپ رونوشت های دقیق با استفاده ازچه تکنیکی انجام میشود؟

الف) تکنیک های دستی      ب)تکنیک ماشینی      ج) لیتوگرافی        د)  چاپ ماشینی

 

87- گرافیک از ................. است؟

A.    هنر های تجسمی    *

B.    هنر های معماری

C.    هنر های دستی

D.    نقاشی

88 : یکی از گرافیستهای برتر ایران........ است؟

                                                                    A.آقای ممیز*

89 :ارتباط بین کار شرکت ها و معرفی تبلیغات بر روی ......است؟

رسانه *

90 : تمام کشورها در ارتباطات خود با سایر کشورها در زمینه های ....مخصوصا .....تاثیر به سزایی را از هم کسب می کنند؟

هنر_ گرافیکی

91- ایا یک اثر گرافیکی می تواند کشوری را از نظر یک مسئله سیاسی متحول نماید؟                                                           

A:بله*

B: خیر

C: شاید

D: خیر

92-  دردوره صد ساله اخیر تصویرسازی معاصر در سبکهای ....... و ......... دیگر بار داستانهای......... در پرده سازی و حکایت های مذهبی مانند ................. به تصویر کشیده شدند.

# قهوه خانه ای # سقا خانه ای # حماسی شاهنامه # مربوط به واقعه کربلا

 

93 . تصویرسازی در طول تاریخ چیزی.............. یا ............ نبوده است.

# جز روایت گری تصویری # داستان پردازی تصویری

94 . نخستین چاپخانه در ایران به دوران ....... بازمی‌گردد که ........... در جلفای اصفهان با آن تعدادی ............... را چاپ کردند.

# صفویان # کشیشان ارامنه  # دعا و ذکرهای مسیحی

95 .تاریخ چاپ در ایران به پنج قرن پیش از میلاد یعنی به زمان پادشاهان .......... و مهرهای سلطنتی می‌رسد که برای ........... از آنها استفاده می‌کردند.

# هخامنشی (هخامنشیان) # تأیید احکام و فرمان‌های حکومت

96 .روز ملی شدن صنعت چاپ چه تاریخی است؟

الف:15 خرداد                    ب:11 شهریور

  د: 22 بهمن                      ج: 13 آبان

97 .تاریخ چاپ در ایران به چند قرن پیش برمیگردد؟

الف:هفت قرن                      ب:دو قرن

  د:پنج قرن                      ج:هیچ کدام 

98 .ورود واژه چاپ به زبان فارسی درچه قرنی بود؟

الف:هفت قرن پیش                    ب:یک قرن پیش

د:شش قرن پیش                      ج:چهار قرن پیش

99 .نخستین چاپخانه در ایران به دوران صفویان کجا قرار داشت؟

الف:تهران                              ب:کرمان

د:اصفهان                                ج:شیراز

100 .در چه زمانی چاپ در ایران به طور جدی آغاز و شکل می‌گیرد؟

الف: عباس میرزای نایب السلطنه

ب:  اباقاخان مغول

د: سلطنت گیخاتوخان

ج: دوره عباسی

101 – واژه فتوگرافی به چه زبانیست ؟
الف )  یونان*  ب ) انگلیسی ج )  فرانسوی  د ) اسپانیایی
102 – اولین تصویر لیتوگرافی توسط چه کسی ابداع شد ؟
الف ) یوهان شولتر ب ) لوئر داگر ج ) ژوزف نیسفور نیپس*
د ) جیمز کلرک مالکسون
103 – تئوری عکس رنگی سه رنگ توسط چه کسی ابداع شد ؟
الف ) جیمز کلرک ماکسون* ب ) لوئرداگر ج )ژوزف نیسه فور نیپس د ) یوهان شولتر
104 – از ترکیب ۳ رنگ اصلی نور چه رنگی بدست می آید ؟
الف ) فیروزه ای ب ) نارنجی ج ) خاکستری د ) سفید*
105 – اولین عکس دائمی از طبیعت چه نام داشت ؟
الف ) درختان تنومند       ب ) گل و خار
ج) اصطبل و کبوترخانه*   د ) پرندگان

 

       

دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال به مدیر مسئولی آقای علیرضا اقتصادمنتشر شد.

دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال به مدیر مسئولی آقای علیرضا اقتصادمنتشر شد.www.ahvalnews.ir

دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال منتشر شد.دومین شماره ماهنامه سراسری سیاسی فرهنگی احوال منتشر شد.این ماهنامه  با موضوع سیاسی فرهنگی شروع به کار نموده است .در این شماره شما با مطالب متنوعی از مطالب عاشورا ،و المپیک ریو ونتایج ضعیف آن ،حیف ومیل اموال صندق ذخیره فرهنگیان،خانه فرهنگ بانوان خوانسار،هفته دفاع مقدس ،وشهدای مدافع حرم ،جان باختن دوچرخه سوار جانباز در حین مسابقه ،دلایل حمایت ایران از ترکیه ،رابطه ایران با جمهوری آذربایجان ،وگفتگو با امام جمعه اصفهان در ارتباط با مسائل مالیات،قهوه خانه های شهر اصفهان و علت تعطیلی آنها ،وحقوقهای نجومی و…مطالعه میفرمایید.ضمنا میتوانید به سایت این ماهنامه به آدرسwww.ahvalnews.ir مراجعه نمایید.

سوالات درس گرافیک1

بسم الله الرحمن الرحیم 

با سلام به دانشجویان عزیز برای امتحان شناخت هنر گرافیک 1  تعداد 100 سوال طراحی گردیده  توضیح اینکه  اگر کسی مورد اشتاه پیدا کند به دقت ایشان امتیاز داده خواهد شد   لازم است  بخش های مطالب کنفرانس را خود مطالعه را مطالعه  نمائید . به امید پیروزی برای تمامی شما عزیزان

1- چرا استفاده از شیشه در موزاییک‌کاری صدر مسیحیت متداول شد؟

در دوره‌های قبل از مسیحیت (روم و یونان) نیز موزاییک‌کاری استفاده می‌شده است و کار آنها اکثراً ساختن موزاییک به کف سالن‌ها بود از این جهت در هنر صدر مسیحیت به چشم می‌خورد و می‌توان گفت موزاییک‌کاری پر حاشیه‌ای که در صدر مسیحیت متداول شد پیشقدم و تقلیدی نداشت.

2- با استفاده از منابع توضیح دهید که آیا نقاشی دیواری صدر مسیحیت از هنر کتابت آن دوره تأثیر پذیرفته یا هنر کتابت معیارهای تصویری خود را از نقاشی دیواری گرفته است؟

هنر نقاشی دیواری از هنر کتابت تأثیر پذیرفته است.

3- آیا ویژگی‌های هنر دینی ادیان مختلف ثابت است؟

خیر، هر دین بر اساس اعتقادات خویش دست به هنر دینی خود می‌زند و بر این اساس هنر دینی هر دین با دین دیگر متفاوت می‌شود.

4- تأثیرهنر بیزانس را در هنر روس‌ها توضیح دهید.

قبول مسیحیت در روسیه باعث شد هنرهای زیبا در این کشور به شدت تحت تأثیر انواع وارداتی هنر مسیحی در نقاشی، موسیقی، معماری و ادبیات روسیه قرار گیرد. البته هنرمندان روس اشکال وارداتی را به شدت متحول می‌ساختند. پیوند هنر نقاشی بیزانس با نبوغ روسی باعث پدید آمدن برخی از زیباترین شمایل مقدس جهان شد.

5- با استفاده از منابع در دسترس ریشه اصطلاح «گوتیک» را بیابید.

گاتیک یا گوتیک (اصطلاح گوت یا گات)، لغت گوتیک یعنی منسوب به قوم گوت‌ها از اقوام شمالی اروپا.

6- توضیح دهید که چرا نور نمادی از وجود خداست و آیا نور در باورها و ادیان مختلف دیگر همین معنا را دارد؟

بدلیل اینکه خدا مظهری از خوبی‌هاست و کسی شکل و چهره از خدا مشاهده نمی‌کند نور را استعاره‌ای از روشنایی، خوبی و پاکی و مهربانی قرار داده‌اند که نشان‌دهنده‌ی خدا باشد، در بیشتر ادیان نور نماد خدایی و آسمانی بودن است.

7-هدف هنرمندان درقرن یازدهم ودوازدهم میلادی چه بود؟

هدف هنرمندان دراین دوره ،شبیه سازی طبیعت یاپدیدآوردن موضوعات زیبا نبودبلکه فقط می خواستندمضمون وپیام حکایت مقدس رابه هم کیشان خودمنتقل کنند.

8-آیادردوره رنسانس همه ی آثارهنری درخدمت اهداف دینی بود؟    

دراروپای قرون وسطی فقط کلیسانمی ساختندبلکه بارون هاولردهای فئودال برای ساختن قصرهای متعدد هنرمندان رابرای آراستن آنهابه کارمی گرفتند.اماازنمونه های این گونه آثارهنری کم تربه جای مانده است زیراقصرهاازبین رفته انددرحالی که کلیساها غالبا باقی مانده اند.واضح است که همواره به هنردینی به طورکلی درمقایسه باآثارغیردینی بااحترام بیشتری می نگریستندوبادقت بیشتری ازآنهانگهداری ومحافظت می کردند.

9-  آیا معیارهای بصری نقاشی های دیواری درهنرکتابت دوران رنسانس رعایت می شد؟

درهنرکتابت این دوران هم این معیارهای بصری نقاشی های دیواری رعایت می شده وحال و هوای کلی آنهابانقاشی هاتفاوت چندانی نداشته اند.

10- تغییراتی که درنگاره های قرن دوازدهم ایجادشدرانام ببریدوتوضیح دهید؟

دراواسط قرن دوازدهم میلادی ،تغییری درنگاره هاایجادشدوآن القای نوعی حس سه بعدی بودازاین به بعد،تاخوردگی های جامه دیگرنقش انگاره ای تزیینی راایفانمی کند،بلکه معرف حجمِ پیکرِزیرآن است.درهمین سال ها،شهروحومهٔ پاریس زادگاه هنرگوتیک بودکه یک قرن پس ازآن به بیشترِاروپاگسترش یافته بودوحتی تاخاورنزدیک نیزرفت وتاحدودسال 1550میلادی دوام یافت.

11- اصطلاح گوتیک ابتدا درکدام هنربه کارمی رفت؟

اصطلاح <<گوتیک>>نخست درموردهنرمعماری به کاررفت .

12- دو ویژگی راکه معماری گوتیک برآن تأکید می کرد ؟

1- هماهنگی : یعنی رابطهٔ موزون میان اجزای تشکیل دهنده براساس تناسب های ریاضی.

2- نور:نمادی ازوجودخداست.

13- هنرمندان سبک گوتیک برای القا  صلابت ، عظمت وشکوه درساختمانها چه می کردند؟

برای ساختن ساختمان هایی بلندوباشکوه باتأکیدبرخطوط عمودیِ صلابت را القا می کردند.

و  برای دستیابی به نوربیشتربرای تجلی عظمت وشکوه هرچه بیشترازتناسب ریاضی استفاده می کردند.

14- تاثیراتی که هنرگوتیک برکتابت  دوران رنسا نس گذاشت رانام ببرید؟

الف-حضورهندسه ای موزون واستواروباشکوه

ب- توجه به ریزه کاری های زیبا وظریف درکتاب های خطی  دیده می شود.

15- اواخرقرون وسطی چه صنعتی در اروپا معمول شد؟

کاغذ سازی ونیزچاپ بالوحه های برجستهٔ چوبی.

16- بعدازگسترش فن جدیدچاپ دراروپا دردوره ی رنسانس عمیق ترین تاثیررادرکجاگذاشت؟

درتمدن مغرب زمین

17- رنسانس به چه معناست؟

به معنای نوزایی یاتجدیدحیات است.

18- آلبرشت دورر که بود؟

هنرمندبزرگ آلمانی که استعداد خیره کننده ای درطراحی داشتودرگراورهای بینظیرخودسیرتکامل هنرگوتیک رابه حداعلای ترقی خودرساند.باتوجه به اهمیتی که عنصرتجسمی خط درآثاراین هنرمنددارد،می توان اوراطراح گرافیک زمان خودبه حساب آورد.دورر،بزرگ ترین گراورسازعصرخویش بودوباحکاکی برچوب وفلزات آثاربی همتایی ازخودباقی گذاردکه درسراسرمغرب زمین دست به دست چرخیدونفوذدامنه داروی رادرهنرقرن شانزدهم تثبیت کرد.

19- نام دیگرهنرمندان نقاش وتصویرگردوره ی رنسا نس رانام ببرید؟

دوناتلو(1468-1366)،فابریانو(1427-1370)،پیرودلافرانچسکا(1492-1420)،ساندروبوتیچلی(1510-1444)،لئوناردداوینچی(1519-1452)،رافائل سانزیو(1520-1483)،میکلانجوبوناروتی(میکلانژ)(1564-1475)،هانس هولباین(1543-1497)،وپیتربروگل(1569-1525).

20- سبک باروک چیست؟ و در کجا و چه قرنی پدید آمده است؟

بعد از رنسانس در عرصه هنر در اروپا سبک باروک پدید آمدکه در معماری و بعد در هنرهای دیگر ظاهر شد و اواخر قرن 16 تا اوایل قرن 18 در اروپا رایج بود

21- بعداز باروک چه سبکی و در کجا رایج شد؟

جنبش روکوکو در فرانسه

22- از سبک باروک در بیان چه مواردی استفاده می شود؟

برای توصیف اثری متکلف ، بی قاعده پر آرایه و چشمگیر استفاده می شود

23- کالکوگرافی چیست؟ و هنرمند معروف این سبک را نام ببرید؟

کالکوگرافی چاپ دستی است که هنر حکاکی روی فلز مس یا برنج است. هنرمند معروف ویلیام بلیک

24-  در قرون 18و19 غیر از کالکوگرافی و لیتوگرافی از چه نوع چاپ دستی دیگری استفاده می شد؟

روش چاپ دستی تا آکواتینت

25-آرت نوو ((ART NOUVEAUیعنی چه و در چه زمانی رایج شد؟

یعنی هنر جدید د دهه ی 1890 تا 1900 که نقش مایه ی اصلی آن گیاهان پر پیچ و تاب بوده است؟

26- نام دیگر سیلک اسکرین چیست ؟

سریگرافی است

27- انقلاب صنعتی در سال 1789 رخ داد. تأثیر آن را در هنرهای تصویری بنویسید.

انقلاب صنعتی نیازهای تازه‌ای را بوجود آورد که یکی از این نیازهای تازه وجود واسطه‌هایی بود که میان تولید‌کنندگان کالاهای صنعتی با مصرف‌کنندگان این قبیل محصولات ارتباطی بیشتر بوجود آید. به عبارت ساده‌تر تولید انبوه، مشتریان انبوه نیز می‌خواست و لاجرم رابطه‌ی میان هنر (بدلیل تأثیری که بر مردم و اجتماع داشت) با اقتصاد و تجارت جدا" مطرح شد و هنرهای تصویری بیشتر جنبه‌ی تبلیغات به خود گرفت.

28- غیر از روش‌های چاپ دستی که در این فصل از آن‌ها نام بردیم چه روش‌های دیگری را می‌شناسید؟

چاپ ترافارد (از درست کردن شابلون‌های گوناگون ایجاد می‌شود)، چاپ پارچه

29-هنر چین روی هنرکدام یک از سرزمین ها تاثیر گذاشته بود؟

سرزمین های مجاور ژاپن،کره،اسیای میانه و تبت و منچوری

30-ویژگی و خصوصیات هنر و نقاشی در دوران امپراتوری سونگ را شرح دهید.

هنر در دوران امپراتوری سونگ متفکرانه تر ظریف ترو پالوده تر شد و نقاشی به ویژه منظره نگاری به اوج تکامل رسید.نقش مایه های قدیم مانند:اژدها،پرنده،چهار پایان اابرها پیچان،صورتک های اهریمنی دوباره جان گرفتند.

31-چینیان کدام هنرهارا شایسته بزرگزادگان میدانستند؟

 نقاشی و خوشنویسی

32- نحوه اجرای نقاشی چینی را توضیح دهید.

هنر چینی پیش از دست یازیدن به نقاشی گاه ساعت هاذ به تفکر می نشست و طرح نقاشی را در ذهن خویش مرور میکرد و شکل میداد مرحله اجرا سریع و در حالتی شبیه به نوعی جذبه به انجام میرسید و پس از ان دیگر هیچ گونه تصحیح یا تغییر در تصویر ممکن نبود نقاش میبایست دستی خطاناپذیرو تسلطی کامل برقلموی خود داشته باشد.

33- اعتقادات تاۀوییسم چه بود ؟

فضاهای خالی که در نقاشی چینی (خلا) نامیده میشوند همان اندازه در ترکیب بندی ارزش داشت که بخش های سرشار از فرم مبنی بر اینکه داشتن هر پدیده مستلزم وجود متضاد ان است مثلا تارغم نباشد شادی معنا ندارد.

34-هنر ژاپن در تمام مراحل تحول خود از چه هنری تاثیر گرفته و چه موضوعاتی را انتخاب کردند؟

هنر ژاپن تقریبا در تمام مراحل تحول خود از هنر چینی بیشترین تاثیر را پذیرفته است هنرمندان ژاپنی گاهی موضوعاتی را از تاریخ یا اساطیر ژاپنی یا مذهب شینتو انتخاب کردند

35- یاماتویه چه نوع نقاشی است و از چه لحاظ با نقاشی های چینی تفاوت دارد؟

یاماتویه نقاشی طوماری روایی است که از لحاظ شیوه . موضوع با نقاشی های مشابه چینی تفاوت دارد و رویداد های زندگی در ان تجسم میشده است در حالی که چینیان نقاشی طوماری را عمدتا برای منظره نگاری به کار می بردند

36- یکی از استادان بزرگ تاریخ نقاشی ژاپنی کیست؟

هوکوسای

37- هدف از تاسیس هنرکده توکیو چیست؟

در این هنرکده می کوشیدند سنت های قدیم را با سلیقه زمان انطباق دهند

38-در قرن20 ژاپنی ها به چه شیوه ای گراییدند و ازکدام هنرمندان تاثیر پذیرفتند؟

به شیوه پست امپرسیونیسم واز ماتیس و پیکاسو تاثیر پذیرفتند

39- هم ارزش بودن فضاهای مثبت و منفی و ارتباط آن را با تائوییسم در نگاره‌های خاور دور توضیح دهید.

فضاهای خالی که در نقاشی چینی خلاء نامیده می‌شود، همان اندازه در ترکیب‌بندی اهمیت داشت که بخش‌های سرشار از فرم، و این برگرفته از اعتقادات تائوییسم بود مبنی بر اینکه معنی داشتن هر پدیده‌ای مستلزم وجود متضاد آن است: تا غم نباشد شادی معنی ندارد و تا تاریکی نباشد روشنایی را نمی‌شود درک کرد.

40- خطی که از حروف تشکیل نشده یعنی الفبایی نیست و به جای حروف از نشانه استفاده میکند کدام است؟

الف.چینی                         ب.ژاپنی                          ج.ایرانی                        د.مصری

41- نخستین نوشته های چینی به دست آمده مربوط به چه دوره ای میشده و بر چه عناصری نوشته شده؟

الف.تانگ.چوب درختان       ب.سونگ.استخوان حیوانات      

  ج.شانگ.استخوان و لاک لاک پشت            د.مینگ.دیوار غارها

42- کدامیک از موارد زیر جزو نشانه های خطی چینی میباشد؟

الف.تحریری            ب.استفاده از مهرهای مرکبی               ج.برجسته کردن حروف          د.نشانه های آوانما

43-در خطوط چینی نشانه خطی که از تکرار دو یا چهار بار یک نشانه حاصل میشود کدامیک از چهار گزینه است ؟

الف.نشانه های آوانما                ب.ترکیب های نمادین            ج.جایگزین سازی                د.تصاویرو اشیا

44-کدامیک از خطوط زیر تا امروز یکی از رایج ترین خط باقی مانده است؟

الف.کای شو                   ب.لی شو                   ج.خط منتظم                 د.سین شو

45- کدامیک از موارد زیر جزو پنج شیوه خوشنویسی در چین است؟

الف.مهرگونه               ب.تحریری                    ج.روان                  د.همه موارد

46- مشکل ترین شیوه نگارش که به ضربات قلموبستگی دارد....................است

الف.تحریری                ب.مهرگونه                  ج.غیرمنتظم                  د.منتظم

47- کدامیک از شیوه های خوشنویسی زیر برای حروف برجسته چاپی مورد استفده قرار میگرفت؟

الف.منتظم              ب.روان                     ج.تحریری               د.مهرگونه

48- خوشنویسی روان در چه زمینه ای بکار گرفته میشد؟

الف.در چاپ               ب.نوشته های روزمره                  ج.برای تزیین                د.برای نوشتن فرمان امپراطوران

49- چرا خط   فرهنگ و زبان چین به کره  ژاپن و ویتنام راه پیدا کرد؟

الف.صلح میان این کشورها         ب.تسلط چین بر آنها          د.برای خود خط بومی نداشتند             د.هیچکدام

50- آغاز صنعت چاپ همزمان با کدام عصر بوده؟

الف.سونگ           ب.شانگ             ج.تانگ                د.مینگ

51- بیشترین پیشرفت های فرهنگی چین در عهد کدام امپراطوری بوده؟

الف.پی شنگ                 ب.تانگ             ج.شانگ                د.سونگ

52- نارا پایتخت کدام کشور بود؟

الف.چین                           ب.ژاپن                          ج.کره                           د.ویتنام

53- ژاپنی ها حروف متحرک فلزی را از کدام کشور ها اخذ کردند؟

الف.کره.ژاپن                   ب.کره.پرتغال                      ج.ژاپن.چین                   د.کره.پرتغال

54-آثار کشف شده ترک های اویغور در کجا بوده؟

الف.نارا              ب.غار تون هوانگ ترکستان                  ج.خاور دور                   د.ژاپن

55- کدامیک از موارد زیر از ویژگی های خط ترک های اویغور است؟

الف.اندیشه نگار             ب.مهرگونه                  ج.تصویرنگار               د.آوانگاشت

56- چرا چاپ کتاب با حروف چاپی در دوران سونگ تحولی در تولید کتاب به بار نیاورد؟

الف.نداشتن استحکام چوب           ب.زحمت زیاد               ج.تعداد زیاد حرووف چینی            د.همه موارد

57- چاپ کتاب یا استفاده از حروف چوبی مربوط به چه دوره ای میشود

الف.سونگ              ب.مینگ                     ج.تانگ                 د.شونگ

58- پل ارتباطی بین فرهنگ چین با هند.تبت و آسیا کدام فرهنگ بود؟

الف.اویغور                ب.ژاپن                  ج.ویتنام                  د.پرتغال

 

 59- با استفاده از منابع در دسترس و با توجه به سابقه‌ی چینی‌ها در حروفچینی چرا اختراع چاپ را به گوتنبرگ نسبت داده‌اند؟

کار چاپ چینی‌ها بیشتر دستی بوده اما گوتنبرگ بطور کامل ماشین چاپ را اختراع کرده است.

60- با استفاده از منابع اصطلاح «هند و ایرانی» را توضیح دهید.

پاسخ 1: اکبر شاه علاقه‌ی فراوانی به کتابت داشت و بیش از یکصد و پنجاه نقاش از جمله نقاش ایرانی را در دربار داشت، او به آمیزش سنت‌های هند و ایرانی با قواعد نقاشی اروپایی تأکید می‌کرد، در نتیجه اصول طبیعت‌پردازی غربی و شیوه‌ی تزئینی ایرانی با سنت‌های تصویری هندویی و به ویژه رنگهای تند و خالص به هم آمیخت و شیوه‌ای شکل گرفت که در اساس وحدت کاملی نداشت.  پاسخ 2: انتقال اسلام به هند عموماً به دست ایرانیان صورت گرفت. زبان فارسی را نیز در هند رواج داد، مغولان مسلمان،‌گورکانیان با تأسیس امپراتوری وسیعی در هند فرهنگ و هنر ایرانی‌ـ اسلامی را بیش از پیش در این سرزمین گسترش دادند که به هند و ایرانی مشهور شد.

61- نقاط مشترک هنر هند و خاور دور را بیان کنید.

در خاور دور به هنر اهمیت می‌دهند و در بررسی سیر خط و خوشنویسی در خاور دور باید به ترک‌های اویغور اشاره کرد که طی قرون وسطی فرهنگ والای داشتند. ترک‌های اویغور پس از شکست از مغولان صنعت چاپ را در اختیار آنان گذاردند، و فرهنگ اویغور در حکم شباهت و پل ارتباطی بین فرهنگی چین و هند بود.

62- از کدام یک از خطوطی که در این فصل مطرح شد، در گرافیک معاصر ایران استفاده می‌شود؟

بیشتر از خط نستعلیق در گرافیک معاصر استفاده می‌شود.

63- چه کاربردهای معاصری برای خط ثلث‌ می‌توانیم بیابیم؟

از خط ثلث بیشتر در کتیبه‌ها، تزیینات داخلی مساجد، بناها، متون اسلامی و مناطق باستانی (اسلامی) بکار می‌رود.

64-  کاربردهای خط طغری چیست؟

خط طغری برای نوشتن لقب بزرگان، تزین متون اسلامی و قرآنی، حک شدن بر مهر و نگین انگشتر کاربرد دارد.

65- خط نسخ چه تفاوت‌هایی با خط موسوم به «نسخ روزنامه‌ای» دارد؟

خط نسخ بسیار روان و خواناست، خط نسخ روزنامه‌ای از خط نسخ گرفته شده است اما بسیار خشک و نازیباست.

 66- (قبل از ظهور اسلام خط عربی در ایران بیشتر برای چه اموری بکار میرفت؟

 امور دیوانی 

67- (در قرن اول  ح ق از چه وسیله ای به عنوان صفحه  برای نوشتن استفاده میکردند؟

 پوست

68-در قرن دوم تولید کاغذ در کجا آغاز شد؟

بغداد

 69- -نخستین قرآن های چاپی بین چه سال هایی و در کدام کشور به چاپ رسیده است؟

بین سال های 1483 تا1499 میلای _ونیز

70- کتاب هایی که از شهر باستانی فیو م کشف شد در کجا نگهداری میشود؟

در وین و سایر شهر های روپایی

71- چرا تصویر سازی در سرزمین های غربی اسلامی مانند آفریقا و اسپانیا چندان رشد نکرده است؟

به علت تعصبات بومی

72-کتاب های مصور به زبان عربی تولید شده اند به چند گروه تقسیم شده اند؟ *

دو گروه 1-کتاب های علمی 2-کتاب های شعر و حکایت

 73- بهترین کتاب های علمی که ترجمه عربی از زبان یونانی است  را نام ببرید؟

 کتاب الادویه مفرده برگرفته از کتاب  ماتریا مدیکا

 74- دو نمونه از کتاب های شعر و حکایت را نام ببرید؟

*مقالات حریری *کلیه و دمنه

 75-رجوع به ارزش های های تصویری ساسانی در زمان کدام جکومت کاملا محسوس بوده است؟

 حکومت سلجوقیان در بغداد مهربان باشید.

76- کدام هنر در جوامع اسلامی محبوبیت بیشتری داشته است؟

هنر خوشنویسی و کتاب‌آرایی (بدلیل ارج نهادن مسلمانان به تزیین قرآن و متون اسلامی)

77- شکل‌های ظاهری نخستین کتاب‌ها، قبل از کتاب‌های کاغذی با جلد ضخیم را توضیح دهید.

بسیاری از جلدها از پاپیروس ساخته می‌شد که روی آن چرم کشیده می‌شد. گاهی هزینه‌ی بیشتری برای ساختن جلد مصرف می‌شد و از قطعاتی از عاج، استخوان و چوب‌های رنگین در ساختن آن استفاده می‌شد.

78- شکل دو صفحه مقابل هم در نسخه‌های خطی آیا ارتباطی با معیارهای دو صفحه مقابل هم صفحه‌آرایی معاصر دارد؟

در آن زمان عطف و فاصله‌ی کادر صفحه تا عطف و فاصله‌ی کادر تا بالای صفحه و طرف برش و پایین صفحه به دلایل مختلف زیاد انتخاب می‌شده اما حالا این فاصله‌ها کم‌تر و حالت نرمال به خود گرفته.

79- نخستین اثری که میتوان اثر چاپی اطلاق کرد متعلق به چه کسانی بود؟در کجا؟

متعلق به انسان ماقبل تاریخ است در غار گارگاس در فرانسه

80-. ویژگی آثار انسان های ماقبل تاریخ چیست؟

عبارت است از اثر دست انسان به صورت منفی و مثبت با استفاده از رنگ های قرمز و سیاه و زرد

81-. کدام آثار اولین آثار چاپی می باشند؟چرا؟

اگر بتوان چاپ را فرایندی به حساب آورد که با استفاده از آن به طور همزمان بیشتر از یک اثر تصویری با کیفیت مشابه تهیه کرد، میتوان اثر دست انسان ماقبل تاریخ را اولین اثر چاپی به شمار آورد.

82-ویژگی استوانه های کنده کاری شده سومریان را بنویسید.

روی این استوانه ها شکل هایی به صورت نقش گور کنده کاری شده است که با غلتاندن آن روز گل خام اثر معکوس آن نقوش روی گل منعکس میشود و با تکرار این عمل روی گل خام میتوان اثرهای متعدد با کیفیت مشابه بوجود آورد.

83-چاپ چه زمانی به غرب رسید؟

پس از نفوذ شرق از طریق جنگ های صلیبی در اروپا، چاپ با لوح چوبین مانند کاغذ از چین به غرب رسید.

84-تصاویر نخستین باسمه های اروپایی چه چیزهایی بود؟

تصویر چاپی قدیسان بود که برای آموزش روایات مذهبی به کار میرفت.

85-اختراع صنعت چاپ به نام چه کسی ثبت شده است؟

 به نام یوهان گوتنبرگ، زرگر آلمانی. او حروف متحرک با آلیاژی مطلوب با ویژگی های لازم و پرس چاپ مناسب برای انتقال مرکب از حروف به کاغذ را ابداع کرد.

86-نخستین چاپخانه در ایران در کجا تاسیس شد؟

در جلفای اصفهان، نزدیک سی سال پس از آنکه شاه عباس اول صفوی آرامنه را به آنجا کوچانید تاسیس شد که در آن از حروف سربی استفاده میشد.

87-نخستین چاپخانه ی سنگی در ایران در کجا تاسیس شد؟

 به فرمان عباس میرزا نایب السلطنه، پسر فتحعلی شاه در تبریز به راه افتاد و پس ار آن در تهران و شهرهای بزرگ دیگر چاپخانه هایی به شیوه سنگی یا سربی تاسیس شد.

88-نخستین روزنامه ایران به چه شیوه ای انتشار یافت و چه مدت چاپ آن ادامه داشت؟

به شیوه ی سنگی و با نام کاغذ اخبار در سال 1253 هجری قمری انتشار یافت و تا حدود سه سال انتشار می یافت.

89-یکی از اقدامات مترقی و اصلاح طلبانه ی امیرکبیر انتشار چه روزنامه ای بود؟

وقایع اتفاقیه که به اعتقاد عده ای اولین روزنامه ی فارسی به سبک و ترکیب کنونی است.

90-اوج موفقیت چاپ سنگی در زمان چه کسی بوده است؟

در زمان حکومت ناصرالدین شاه

91-دو نوع خطی که پیش از ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان به کار گرفته می شد چه بود ؟

نوعی خط کوفی  معروف به کوفی ناقص یا خط جزم و خط نسخ

92-خط کوفی به چند گونه تقسیم می شود نام ببرید ؟

چهار گونه: 1- ساده 2- متوسط3- تزئینی4- بنایی (معقلی)

93- کدام خط به دلیل خوانا بودن باعث شد دیگر خطوط از صحنه خارج شوند ونام هنرمندان خوشنویسی که در شکل گیری این خط تاثیر زیادی داشتند را ذکر کنید ؟

 خط نسخ و هنرمندان خوشنویس ابن مقله ، یاقوت مستعصمی و میرزا احمد نیریزی

94-خطوط شش گانه  یا اقلام سته را نام ببرید.

 اقلام ستّه (شش قلم) شامل ثلث، نسخ، محقق، توقیع، رقاع و ریحان است

95- در باره خط دیوانی توضیح دهید ؟

جواب صفحه 62 کتاب شناخت هنر گرافیک1

96- آنچه در باره خط طغری می دانید بنویسید.

جواب صفحه 63 کتاب شناخت هنر گرافیک1

97- خط نستعلیق را چه کسی ابداع کرده و این خط چه لقب گرفته است ؟

جواب صفحه 64 کتاب شناخت هنر گرافیک1

98- ارتباط اختراع کاغذ با صنعت چاپ با استفاده از منابع در دسترس بنویسید.

با اختراع چاپ نیاز به صفحه‌ای که اطلاعات چاپی را روی آن منتقل کنند بیشتر می‌شد و در نتیجه اختراع کاغذ بود که به صنعت چاپ کمک کرد و آن را سهل‌تر نمود.

99- اگر نخستین چاپخانه ایران در زمان شاه عباس به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً چه تغییراتی در صنعت چاپ ایجاد می‌شد؟

اگر اولین چاپخانه‌ی ایران به شیوه‌ی چاپ سنگی بود احتمالاً تمام زمان تلف شده، برای ایجاد چاپخانه‌ی سربی، و سپس مورد پسند واقع نشدنش از نظر مردم، صرف پیشرفت در زمینه‌ی چاپ سنگی می‌شد.

100-سه رویکردی که رنسانس درهنرکتابت پدیدآوردنام ببریدوتوضیح دهید؟

نخست ،توجه به ژرفانمایی یاسه بعدی نمایی به صورتی علمی؛دوم،تأکیدبردانش کالبدشناسی وبازنمایی همه جانبهٔ اندام انسانی-که پیش ازآن درهنریونانی هم دیده می شد؛وسوم،بازشناخت فرم های معماری وبه طورکلی هنریونان وروم باستان.

 

لطفا نظرات خود را در باره چگونگی ارائه این درس ارسال نمائید

 موفق باشید..

جايگاه و وظايف مطبوعات در كلام رهبر معظم انقلاب

جايگاه و وظايف مطبوعات در كلام رهبر معظم انقلاب

     خبرگزاری فارس: جايگاه و وظايف مطبوعات در كلام رهبر معظم انقلاب از آن‏جا كه شما اهالي مطبوعات، جزو جدّي‏ترين قشرهاي جامعه هستيد و حضورتان در ميان اقشار برگزيده جامعه، به عنوان اصحاب قلم و كساني كه مي‏نويسند و مردم نوشته آنها را مي‏خوانند، حضوري مؤثّر، نافذ و برجسته است؛ مايلم با شما جدّي، صريح و صادقانه حرف بزنم.  

از آن‏جا كه شما اهالي مطبوعات، جزو جدّي‏ترين قشرهاي جامعه هستيد و حضورتان در ميان اقشار برگزيده جامعه، به عنوان اصحاب قلم و كساني كه مي‏نويسند و مردم نوشته آنها را مي‏خوانند، حضوري مؤثّر، نافذ و برجسته است؛ مايلم با شما جدّي، صريح و صادقانه حرف بزنم. آن هم نه فقط به عنوان يك مسؤول، بلكه بيشتر به عنوان يك فردِ فرهنگي كه در دوره‏هايي، دست‏اندركار امور مطبوعاتي هم بوده است و در زمينه‏هاي مختلفِ مطبوعات، از جمله عرصه‏هاي نرم‏افزاري مطبوعات، تلاشهايي از نزديك داشته است.  * جايگاه مطبوعات  مطلب اوّل، در باب جايگاه مطبوعات است. سؤالي كه امروز مطرح است، اين است كه مطبوعات در كشور ايران و در نظام جمهوري اسلامي، كجاي كارند؟ كه هستند و چه هستند؟ آيا زايد و سرباري هستند؟ زينت‏المجالسي هستند؟ يا نه؛ يك عنصر حقيقي و مؤثّر و اجتناب‏ناپذير و سازنده‏اند؟  نظر ما، البته، معطوف به نكته دوم و جمله اخير است. ما معتقديم كه مطبوعات براي نظام جمهوري اسلامي، يك مقوله تجمّلاتي و تشريفاتي نيست. بنابراين، افزايش آن، تنوّع آن، كيفيّت يافتن آن، و اگر خطايي دارد، تصحيح آن، جزو كارهاي اساسي در اين نظام است. شايد پرسيده شود: «مگر نظام جمهوري اسلامي چه خصوصيتي دارد كه چنين پرداختن و رويكردي به مطبوعات، جزو كارهاي اساسي آن است؟» در جواب مي‏گوييم: خصوصيت اين است كه نظام جمهوري اسلامي يك نظام مردمي است و كسي نمي‏تواند اين را منكر شود. مخالفين ما هم نمي‏توانند اين را منكر شوند. حداكثر اين است كه مردم را تخطئه مي‏كنند و مي‏گويند «مردم نفهميدند و با اين مسؤولين و اين نظام، صفا كردند.» بالاخره صفاي مردم با اين نظام را نمي‏توانند منكر شوند و اين، مطلب واضحي است. سر و كارِ ما با مردم است؛ پس اين نظام، نظامي است مردمي.  نظام مردمي، جز با آگاهي مردمْ ممكن نيست پيش برود. نظام ديكتاتوري، نظام غير مردمي، نظام كودتايي، نظام تحميلي كه با مردم سر و كاري ندارد، دست مردم كاري ندارد، با فكر مردم سر و كاري ندارد، برايش مهم نيست كه مردم بفهمند يا نفهمند. چه آن‏جا كه شمشير حاكم است و چه آن‏جا كه سرمايه حاكم است - فرقي نمي‏كند - اگر دشمني و مخالفتي هم با نظام شد، بالأخره سر و كارش با پول يا شمشير است و كاري به اراده و خواست مردم ندارد. بنابراين، براي آن نظام، آگاهي مردم مهم نيست. مي‏خواهند بدانند، مي‏خواهند ندانند.  مسؤولان ياوه‏گوي رژيم گذشته، يك وقت گفته بودند كه «هر كس با ما مخالف است، از اين مملكت بيرون برود!» برخورد نظامهاي غيرمردمي با مردم، چنين است. البته گاهي، رياكارانه، اسم مردم را مي‏آورند؛ لكن تظاهر است و واقعي نيست.  نظام مردمي - كه مردم در بافت اصلي آن دخالت دارند - مستغني از آگاهي مردم نيست. بايد مردمش را آگاه كند؛ بايد به آنها قوّت تحليل بدهد و بايد آنها را از آگاهيها و معلومات لازم و مفيد و معرفتِ لازم سرشار كند. منظور، تبليغات نيست كه حرفهاي خودش را پيوسته به خورد مردم دهد؛ نه. مراد، اين نيست. در نظام مردمي، مردم بايد اهل تحليل شوند تا بفهمند كه نظام برايشان مفيد است. آگاهي براي چنين نظامي، مثل آب و هوا، لازم و واجب است. نظام ما، اين گونه است. هر چه مردم بيشتر آگاه باشند، نظام جمهوري اسلامي، بيشتر سود مي‏برد. بنابراين، اين نظام، به آگاه سازي مردم نيازمند است.  خوب؛ مطبوعات نقششان روشن شد. مطبوعات يعني مطبوعات سالم؛ نه لزوماً مطبوعاتي كه طرفدار دولت باشند - كه من در تقسيم‏بندي عرض خواهم كرد -. مطبوعاتي كه طريق سلامت بپيمايند و بنا بر عناد و بدجنسي نداشته باشند. اين گونه مطبوعات، در هر رشته‏اي قلم بزنند - سياسي باشند، فرهنگي باشند، اقتصادي باشند، درباره مسائل خارجي حرف بزنند، در خصوص مسائل داخلي حرف بزنند - و هر كاري كه بكنند، به نفع نظام حركت كرده‏اند. چرا؟ چون بر مايه آگاهي مردم مي‏افزايند. موضع مطبوعات در جمهوري اسلامي، اين است.  * وظيفه دولت در قبال مطبوعات  دولت بايد موضوع مطبوعات را خيلي جدّي بگيرد.  دولت، ناگزير بايد در مسائل مطبوعات سهم داشته باشد. حالا يك وقت سهم مادّي است؛ مثل سهميه‏ها و يارانه‏هايي كه در بخشهاي مختلف مي‏دادند و كمكهايي كه مي‏كردند. يك وقت هم سهم حمايتهاي معنوي است، كه آن حمايتهاي معنوي، مهمتر از حمايتهاي مادّي و كمكهاي گوناگون است.  * از وضع كنوني مطبوعات راضي نيستم  مطلب دوم اين است كه از ما سؤال مي‏شود - و از همه كس هم قابل سؤال است - كه «شما از وضع كنوني مطبوعات ايران راضي هستيد يا نه؟» من اگر بخواهم در اين جلسه خصوصي و خودماني به شما مطلبي عرض كنم، جوابم اين است كه «نه؛ راضي نيستم.» چرا؟  چون كيفيّت مطبوعات كشور، متناسب با تاريخ مطبوعات در اين كشور نيست. اين، نكته مهمي است. ما درباره هر پديده‏اي كه سخن مي‏گوييم و قضاوت مي‏كنيم، بايد به تاريخ آن پديده نگاه كنيم. يك وقت پديده‏اي است كه اگر چه در دنيا سوابق زيادي دارد، اما تازه وارد اين سرزمين شده است. خوب؛ نمي‏شود زياد انتظار داشت. يك وقت پديده‏اي است كه ضعيف وارد شده يا به وسيله آدمهاي نالايق وارد شده است. نمي‏شود خيلي توقّع داشت. اما يك وقت پديده‏اي است كه سابقه زيادي دارد و خوب هم وارد شده است، كه مطبوعات از اين قبيل است. البته مطبوعات، وارداتي است؛ يعني جزو بخشهاي مثبت فرهنگ غرب است كه ما از آنها گرفتيم. يك وقت من درباره «تعاطي فرهنگي» - نقطه مقابل «تهاجم فرهنگي» - بحث مفصّلي كردم كه از مصاديقش، يكي همين مطبوعات است. خوب؛ ما مطبوعات را از غرب گرفتيم. غربيها سابقه زيادي در حرفه روزنامه‏نگاري داشتند. از اواخر دوران ناصر الدّين شاه هم مطبوعات وارد ايران شد و فعّاليتش را آغاز كرد. اوجِ كار مطبوعات، در دوران مشروطه بود؛ يعني از عهد مظفرالدين شاه بتدريج افزايش پيدا كرد.  مطبوعاتِ آن وقت را كه نگاه مي‏كنيم، مي‏بينيم به خلاف اصل روشنفكري در ايران - كه بارها عرض كرده‏ام «روشنفكري در ايران، بيمار متولد شد» - كساني كه پديده روشنفكري را به معناي غربي و اروپايي‏اش وارد كشور ما كردند، آدمهاي سالمي نبودند. امثال «ميرزا ملكم خان» بودند. آدمِ خوبشان كسي مثل «تقي‏زاده» بود كه كلمه قصار معروفش، هنوز در گوشها زنگ مي‏زند و بيانگر حالت خود باختگي اوست. روشنفكري در ايران، اساساً سالم متولد نشد. لذاست كه در طول اين ساليان دراز، روشنفكرهاي خوب، روشنفكرهاي متعهّد و حقيقتاً دلسوز - يكي از خصوصيات روشنفكري «تعهد» است؛ به اين معناي معروف در كشور ما - واقعاً حائز اين معاني بودند. اما در عين حال، جريان روشنفكري، جرياني نشد كه بتواند با مردم ايران مخلوط شود، اُنس بگيرد، از آنها بياموزد و به آنها تعليم دهد. در اغلب قضايا، جريان روشنفكري، تجربه خوبي نشان نداد. البته بعضي از اشخاصِ روشنفكر، انصافاً خيلي خوب وارد ميدان شدند و فداكاريهاي زيادي هم كردند. اگر علما را كه يكي از دو جريان مؤثّر در نهضت مشروطيت بودند، از مجموعه روشنفكري خارج بدانيم، روشنفكرهاي آن دوره كه در قالب انجمنها و غيره مي‏گنجيدند، دومين جريان تأثيرگذار محسوب مي‏شدند. لكن بعد از صدور فرمان مشروطيت، آن اشكالات معروف در جريان روشنفكري پديد آمد. علي‏اي حال، نمي‏خواهم راجع به روشنفكري بحث كنم. اما مطبوعات، در كشور ما بيمار متولد نشدند.  اگر به مجموعه روزنامه‏هاي دوره مشروطه و اندكي قبل از مشروطه نگاه كنيد، در آنها مطالب بسيار خوبي به چشم مي‏خورد. طنزهاي پخته، ادبيات والا و مطالب حاكي از دلسوزي و علاقه‏مندي نسبت به سرنوشت كشور، از شاخصه‏هاي چنين روزنامه‏هايي است. با گذشت حدود نود سال از تاريخ نشر اين روزنامه‏ها، در آنها بعضاً مطالب و نكاتي يافت مي‏شود كه براي امروز هم خيلي كهنه نيست. نشريه‏اي را از همان روزگار در دست مطالعه داشتم كه در آن طنز بسيار پخته‏اي درباره «امين‏السلطان» درج كرده بودند! طنزي قوي و دنباله‏دار، كه بعد از كشته شدن امين‏السلطان مجال نشر يافته بود. تعجب كردم! طنزي در نود سال قبل، به اين خوبي؛ آن هم به قلم نويسنده‏اي كه چندان هم معروف نيست! آيا طنز امروز مطبوعات كشور ما، از آن وقت به قدر نود سال پيشرفت كرده است؟ نمي‏شود قرص و محكم، جواب مثبت داد.  * هوشمندي و زيركي در ارائه مطالب  هوشمندي و زيركي در ارائه مطالب، از ديگر ويژگيهاي مطبوعات آن روزگار است. نمونه ديگري در ذهن من هست كه در يكي از همان مطبوعات عهد مشروطيت ديدم. مربوط به زماني است كه «علي خان امين‏الدوله»، از صدارت بر كنار و به رشت رفته و خانه نشين شده بود. ظاهراً شايعاتي عليه امين‏الدوله بوده است. به هر حال، مخالفينش بر سر كار بودند. قضيه از اين قرار بوده كه امين‏الدوله براي - به گمانم - روزنامه «پرورش» نامه‏اي مي‏نويسد و از خودش دفاع مي‏كند. البته پاي آن نامه، امضاي خودش را نمي‏گذارد و به عنوان فردي ناشناس، آن را ارسال مي‏كند. اهل قلم مي‏دانند كه قلمِ امين الدوله، قلمي پخته و قوي و در عين حال قابل شناختن است. او شايد از اين حيث، بهتر از همه رجال عهد قاجار باشد.  باري؛ سردبير آن روزنامه، قلم امين‏الدوله را مي‏شناسد و مي‏فهمد كه نوشتن نامه، كار خود امين‏الدوله است. لذا، پاسخي به تناسب اين شناسايي به نامه مذكور مي‏دهد. پاسخ سردبير روزنامه، به نظر من به قدري جالب و هشيارانه و آميخته با زيركي است كه انسان شگفت‏زده مي‏شود. ببينيد! سابقه روزنامه‏نگاري ما، اينهاست. البته هوچيگري، تهمت زدن و مطرح كردن برخي از آدمها هم، در مطبوعات آن عصر هست كه اين جزو بزرگترين نقاط ضعف آنهاست. لكن چنان نقاط مثبتي هم كه ذكر شد، دارند.  خوب؛ ما اكنون نزديك به صد سال است كه سابقه روزنامه‏نگاري داريم. به تاريخ نشر اوّلين روزنامه در ايران نمي‏خواهم اشاره كنم؛ ولي از وقتي كه در شهرهاي تبريز، رشت، اصفهان، تهران و مشهد، روزنامه‏هاي متعدّدي پديد آمد، تا امروز حدود صد سال است. عزيزان من! ما حقّاً به قدر صد سال پيش نرفته‏ايم و اين خسارت است. جالب است كه در برخي مقولات ديگر، كه آنها هم از اروپا آمده است و ما گيرنده آنها هستيم، پيشرفتهاي زيادي داشته‏ايم. ما امروز وقتي بين مجلّات و روزنامه‏هاي خودمان با مطبوعات معروف دنيا، قائل به مقايسه مي‏شويم، مي‏بينيم كه هم از لحاظ فنّي، هم از لحاظ نوع مطلب آرايي، هم از لحاظ احتواي بر مطالب قوي و عميق و تحليلها و وسيع‏نگريها، از آنها عقب هستيم! چرا بايد اين طور باشد؟! گيرم كه كشور ما در صنعت و فنآوري و دانش جديد، از غرب، عقب باشد؛ اما از نظر فرهنگ كه عقب نيست! ما در گنجينه فرهنگي، از آنها عقب نيستيم. شعر ما، نثر ما، انواع ادبيات و فرهنگ ملي ما كه كمبودي ندارد! پس چرا بايد عقب بمانيم؟! من از اين وضع راضي نيستم.  *نقاط ضعف مطبوعات ما  من البته نكاتي را در ارتباط با مطبوعاتمان يادداشت كرده‏ام كه نشانگر ضعفهاي موجودِ اين رسانه است. حضور نداشتن قوي در مسائل بين‏المللي، نبود تحليلهاي قوي، ضعف كارهاي هنري و ضعف زبان فارسي، از آن جمله است.  خوب؛ كاغذي را كه شما در هيأت روزنامه يا مجلّه به دست خواننده مي‏دهيد، براي او «لغتِ امام»؛ يعني «زبان معيار» مي‏شود. اين را چگونه مي‏خواهيد تهيه كنيد؟ آن وقت ناله سر مي‏دهيم كه زبان فارسي چنين و چنان شد! مگر نه اين‏كه از مطبوعات بايد زبان فارسي را درست كرد؟ مطبوعات، از اين جهت، از صدا و سيما مهمتر است. من البته راجع به زبان فارسي، سالهاست - شايد ده سال بيشتر است - كه با صدا و سيما بحث و بگو مگو دارم؛ براي اين‏كه در آن زمينه پيشرفت كنند؛ كارهايي بكنند و اشكالات را بر طرف سازند. اما روزنامه‏ها، از اين جهت از صدا و سيما مهمترند. چون مخاطبين آن رسانه، در زمينه زبان فارسي و نكات و ظرايف زباني و دستوري، فقط از طريق گوش ارتباط دارند و مواردي كه عنوان مي‏شود، لحظه‏اي و گذراست. امّا مطبوعات در خانه و كاشانه ما، براي مدتها مي‏مانند؛ افراد متعدّدي آن را مي‏خوانند و در آن تعمّق مي‏كنند.  يكي ديگر از ضعفهاي مطبوعات ما، تقليد كوركورانه از كارهاي غرب است. گفتيم كه روزنامه‏هاي غرب، از ما قويتر و پخته‏ترند؛ اما معنايش اين نيست كه ما شكل عنوان گزيني خود را هم مانند آنها كنيم. فرض بفرماييد كيفيّت دستور زبان انگليسي، مثلاً در عقب و جلو بودن عناصر جمله، با زبان فارسي فرق مي‏كند. آنها طبق دستور و قاعده زبان خودشان، شكلِ عنوان را مشخّص مي‏كنند. چه لزومي دارد كه ما در زبان فارسي عيناً همان را تقليد كنيم؟! در بعضي از روزنامه‏ها مي‏بينيم كه عيناً از شكل عنوان‏گزيني روزنامه‏هاي امريكايي و انگليسي تقليد مي‏كنند؛ كه البته از ما بدتر در اين زمينه، عربها هستند! چه لزومي دارد اين كار را بكنيم؟! فارسي، زباني غني و شيرين است. هزار شيوه در كار فارسي گويي و فارسي نويسي براي عنوان زدن وجود دارد. خوب؛ از اين شيوه‏ها استفاده كنيم. البته آنها بعضي از كارهاي خوب هم مي‏كنند كه بايد ياد گرفت. مثلاً خوش آهنگ كردن عناوين در بين مطبوعات انگليسي، امر بسيار رايجي است. يعني عنوانهاي خوش آهنگ با سجعهاي آغاز كلام مي‏زنند. البته سجع ما، نه در آغاز كه در پايان كلام و جمله است.آنها از اين كارها مي‏كنند، كه خوب است. اين كارها را اگر به طور محدود تقليد كنيم، منعي ندارد؛ گرچه تقليدِ يكسره، جايز نيست.  تقسيم بندي مطبوعات كشور  مطلب سومي كه مي‏خواهم عرض كنم، تقسيم بندي مطبوعات كشور، در ارتباط با نظام است. اين تقسيم‏بندي از جهت فضاي كلّي مطبوعات و جهت كلي دادن به آنها، كاري لازم است. از اين جهت بنده اين تقسيم‏بندي را مي‏كنم، والّا فعلاً بناي ايراد و اعتراض نسبت به كسي ندارم. از اين جهت، مطبوعات كشور به سه قسم تقسيم مي‏شوند:  يك قسم مطبوعاتي هستند كه نظام را قبول دارند و موافقين نظامند. البته منظور اين نيست كه دولت را با همه كارهايش قبول دارند. كساني كه نظام را قبول دارند، طيف وسيعي را تشكيل مي‏دهند. بعضي منتقد به دولت يا طرفدار آن هستند. بعضاً معترض به فلان وزارتخانه و فلان تشكيلات و دستگاه، يا مدافع آنها هستند. ولي به هر حال، نظام جمهوري اسلامي را در ايران، قبول دارند. در بين آنها چپ هست، راست هست، سلايق مختلف هست، جناح‏بنديهايي با خط و خطوط مختلف در عرصه سياسي هست. اينها همه در يك طرف قرار مي‏گيرند و اكثريت هم اينهايند.  قسم دوم، مطبوعاتي هستند كه نسبت به نظام اسلامي بي‏تفاوتند. يعني هيچ گونه طرفداري از نظام -حتّي به صورت درج يك خبر - نمي‏كنند؛ لكن كاري هم به كار نظام ندارند و از كنار آن رد مي‏شوند. اين هم يك قسم از مطبوعات است. (مثل مجلات علمي، مجلات فرهنگي محض، مجلّات شعري، مجلات تخصّصي و امثال اينها.)  يك قسم هم مطبوعاتي هستند كه بنده اسمشان را مجلات يا روزنامه‏هاي «معاند» مي‏گذارم؛ «مطبوعات معاند»! كه البته تعدادشان زياد نيست و اسمي هم از مجله‏اي نمي‏آوريم! از جمله اصطلاحات غلط و رايج در اين قسم از مطبوعات، اصطلاح «دگرانديش» است. عناصر فعّال در اين مطبوعات هم، خوششان مي‏آيد كه به آنها «دگرانديش» اطلاق شود! در معنا مي‏خواهند بگويند چون ما انديشه ديگري داريم، مورد غضب دستگاه هستيم! البته خيلي هم مورد غضب نيستند. به هر حال، بحث انديشه، اصلاً نيست. بحث «دگرانديشي» نيست.  خوب؛ در جمهوري اسلامي، همه گونه انديشه‏اي آزاد است. ما با اقليّتهاي مذهبي هم مثل برادران خودمان برخورد و رفتار و رفاقت مي‏كنيم. اصلاً يادمان نمي‏آيد كه فلان كس - فرض بفرماييد - مذهب ديگري دارد و قاعدتاً فكر ما، دين ما و اسلام ما را هم قبول ندارد! حتّي به خانه‏هاي آنها هم مي‏رويم. بنده سالهاست كه به مناسبت سال نو مسيحي، معمولاً به خانه شهداي مسيحي مي‏روم. طرف، آشوري يا ارمني است. به خانه‏شان مي‏رويم؛ پهلوي زن و بچه و جوانشان مي‏نشينيم؛ حرف مي‏زنيم و ميوه و شيريني‏شان را مي‏خوريم؛ ولي هيچ يادمان هم نمي‏آيد كه اينها مذهب ديگري دارند. ما در جمهوري اسلامي، بحث انديشه نداريم كه مثلاً چون كسي انديشه ديگري دارد، با او برخورد كنيم. اصلاً اين طور نيست! پس، «دگرانديش» يعني چه؟! بحث، بحثِ «عناد» است؛ بحث «معارضه» است؛ بحث «غرض‏ورزي» است. غرض ورزي مي‏كنند؛ چون اين نظام را قبول ندارند. البته فقط قبول نداشتن هم نيست. بنا دارند با نظام معارضه كنند. يعني عناد كنند و به همان مقداري كه جرأتشان اقتضا مي‏كند، ضربه بزنند. البته چندان هم آدمهاي با جرأتي نيافتيمشان! امّا همان مقدار كه شرايط ايجاب مي‏كند، در پي آنند كه حرفي بزنند؛ در بزنگاهي خاص، نيشي فرو كنند و زهري بريزند. بحثْ سرِ اينهاست؛ يعني مغرضين كه يك طبقه و يك دسته‏اند.  * وظايف مطبوعات وفادار به نظام  ديدگاه من درباره گروه اوّل اين است: ما معتقديم آقاياني كه نظام را قبول دارند، وظايفي هم به عهده دارند. اين وظايف، با سليقه و عقيده خاص آنها هم هيچ منافاتي ندارد. توقّع اين است كه به آن وظايف عمل كنند.  يكي از آن وظايف اين است كه فضاي كشور را فضاي تشنّج مطبوعاتي قرار ندهند. يعني پيوسته اين به آن و آن به اين بد نگويد.  پس، يك توقّع اين است كه با دعواهاي خودشان، فضا را، فضاي تشنّج نكنند.  توقّع دوم اين است: نظامي را كه قبول دارند، تضعيف نكنند. نمي‏گوييم به فلان وزير يا فلان مسؤول يا فلان بنياد يا فلان نهاد انقلابي، اعتراض نكنيد. اگر اعتراض و انتقاد در حدّ معقولي باشد، چه مانعي دارد؟! به قول آقايان دولتيها «سازنده» هم هست. بر سرِ انتقاد، بحثي نداريم. بحث بر سرِ نظام است.  از آن‏جا كه پايه هر نظام و هر زندگي فردي بر اميد است، پس اميد را در دلهاي مردم متزلزل نكنيد. اين، يكي از سفارشهاي ماست. به گونه‏اي حرف نزنيد كه پير و جوان و زن و مرد، افق آينده خود را تيره و مه آلود ببينند. چرا اين كار را مي‏كنيد؟! ايران كه افق مه آلود و تيره‏اي ندارد! اين ملت، ملتي است كه با همه مشكلات بزرگ در طول قرنها دست و پنجه نرم كرده و بر همه آنها، ولو بعد از گذشت مدتها، فائق آمده است. پس افق تيره‏اي در كشور نداريم.  خوب؛ امروز امريكا جلو ما سينه سپر كرده است؟ كرده باشد! اسرائيل در صحنه بين‏المللي سگدو مي‏زند؟ خوب؛ بزند. براي ما اهميتي ندارد. يا فرض كنيد اجناس و كالاها گران شده است؟ خوب؛ شده باشد. يك وقت هم ارزان خواهد شد. منظور اين است كه اگر در هر زمينه‏اي، وضع نابساماني به وجود مي‏آيد، نبايد مجوّز شود كه ما فروغ اميد را در دلها بميرانيم. اين، نمي‏شود. اين، جايز نيست.  اصل و اصول انقلاب را زير سؤال نبريد. اسلام را زير سؤال نبريد.  نگذاريد مسائلي كه پايه‏هاي اصلي انقلاب است، با نوشته‏هاي ناشيانه يا نوشته‏هايي كه بعضي اشخاص، زيركانه در مطبوعات شما وارد مي‏كنند، زير سؤال برود. مراقب اين موارد باشيد. البته عرض كرديم كه سلايق مختلف است و ما هم با سلايق مختلف كاري نداريم. علي‏اي حال، توصيه ما اين است.  از جمله مواردي كه اين‏جا يادداشت كرده‏ام، يكي هم نشر فرهنگ عمومي و دانش اجتماعي است كه بايد به آن عمق و كيفيّت دهيد. اصلاً مهمترين كار شما آقايان و خانمها كه در مطبوعات كار مي‏كنيد، اين است كه به كارها كيفيّت دهيد؛ هم به كارهاي سياسي، هم به كارهاي فرهنگي و هم به كارهاي ادبي. انسان گاهي اوقات در مطبوعات، صفحه شعر را مي‏نگرد؛ اصلاً رغبت نمي‏كند بخواند. سرمقاله را نگاه مي‏كند؛ اصلاً هيچ جاذبه‏اي ندارد. پس زيبايي در سخن چه شد؟! لطافت زبان فارسي چه شد؟! هنر نويسندگي چه شد؟! ذوق چه شد؟! مگر نه كه اين همه براي كيفيّت بخشيدن به مطبوعات است؟! از واژه‏هاي سنجيده، تعبيرات زيبا و تركيبات نو استفاده كنيد. از هنر، از كاريكاتور و از عكس استفاده كنيد. تحليلهاي خوب چاپ كنيد. خوب؛ اينها مواردي است كه ما از همه مطبوعاتِ قسم اوّل، انتظار داريم رعايت كنند. اكثريت مطبوعات هم - اعم از روزنامه و مجله - اينها هستند.  و اما از مطبوعات قسم دوم، انتظار زيادي نداريم. يعني به هيچ وجه از كساني كه درباره نظام، اظهار نظر مثبتي نمي‏كنند، حرفي در تأييد نمي‏زنند، مشغول كار علمي و فرهنگي خودشان هستند و البته عليه نظام، اقدام و فعاليتي هم نمي‏كنند، هيچ انتظاري نداريم. اين را بدانيد! بنده به عنوان مسؤول كشور عرض مي‏كنم: هيچ گونه انتظاري نداريم. هر كس در اين زمينه از فشار دستگاه سخن به ميان مي‏آورد، خلاف واقع و دروغ گفته است. آنها كار خودشان را بكنند. اگر فرهنگ كشور را تقويت مي‏كنند، دولت بايد كمكشان كند. اگر سواد مردم را زياد مي‏كنند؛ به ترويج ادبيات مي‏پردازند و زبان فارسي را رواج مي‏دهند، دولت بايد كمك هم به آنها بكند؛ ولو بي‏تفاوتند. با ما كاري ندارند، نداشته باشند. ما هيچ انتظاري از اينها نداريم.  موضع نظام در برابر نشريات معاند  اما دسته سوم، وضعشان فرق مي‏كند. البته اگر مطبوعات قسم سوم را «معاند» مي‏نامم، به اين معنا نيست كه شمشير به دست گرفته‏ايم و مي‏خواهيم سراغشان برويم؛ خير! وضع آنها، فردا با ديروز، هيچ فرقي نخواهد كرد. من مي‏خواهم حقيقت مطلب را بيان كنم و آنچه را كه در ذهن هست، بگويم.  اوّلاً در مطبوعاتي كه معاند با نظام جمهوري اسلامي هستند، عناصر نامطمئن، زياد است. اگر هم واقعاً بعضي از افراد كه در اين قسم مطبوعات حضور دارند، بنا ندارند با دستگاه در بيفتند؛ اما وجود آدمهاي ناباب در تشكيلاتشان، حتمي است. ما در اين تشكيلات آدمهايي را مي‏شناسيم كه سابقه آنها به كلّي غير قابل اعتماد و سالب اطمينان است. فرض بفرماييد در اين تشكيلات، عنصر يا عناصري با گرايش ماركسيستي قوي حضور دارند كه شناخته شده‏اند. بنده بسياري از آنها را با نام و نشان و آثار، از ديرباز مي‏شناسم. من با محيط روشنفكري كشور، سالهاي متمادي ارتباط تنگاتنگ و نزديك داشتم و با خيلي از اين افراد كه بعضي در ايرانند و بعضي در خارج، يا ارتباط نزديك و دوستانه، يا سلام و عليك و يا آشنايي داشتم. اغلب آنها خارج از دايره اطّلاع و معرفت من نيستند. پيش از پيروزي انقلاب، سالهاي متمادي، لااقل با آثارشان آشنايي داشته‏ام. در ميان اينها كساني بودند كه گرايشهاي ماركسيستي تندي داشتند و با همين گرايشهاي ماركسيستي، بناي همكاري با ساواك را گذاشتند و يا در دفتر «فرح» مشغول فعاليت شدند! خوب؛ اين سابقه، سابقه خيلي پاكي است؟! به چنين عناصري مي‏توان اعتماد كرد؟! البته توقّع داشتن از عنصر يا عناصري چنين، واقعاً توقّع بي‏جايي است. كساني در مطبوعاتِ قسمِ سوم حضور دارند كه امروز دم از آزادي مي‏زنند. مي‏گويند: «آزادي بيان نيست و اختناق حاكم است.» مي‏گويند: «دولت هر چه را كه دلخواه خودش باشد، اجازه گفتن و نوشتن مي‏دهد.» در حالي كه خودشان هم مي‏دانند خلاف واقع مي‏گويند. برخي از همين افراد، در دوران رژيم شاه هم به كارهاي مطبوعاتي سرگرم بودند. آن اختناق سياه را مي‏ديدند؛ اما نه فقط لب از لب نمي‏گشودند كه همكاري هم مي‏كردند! اينها با ستايشهاي زباني، نوشتن مقالات و با نوشتن كتاب و جزوه، به نفع دستگاه آن روز كار مي‏كردند. آيا اينها در دفاع از آزادي صادقند؟! كسي كه دوره اختناق محمّدرضا شاهي را تحمّل كرده و لب به اعتراض نگشوده، اگر در دوران جمهوري اسلامي كه هر كس هر چه مي‏خواهد مي‏نويسد، دم از آزاديخواهي بزند، آيا از صداقت برخوردار است؟!  اينها توجّه ندارند كه خودشان مكذّب خودشان هستند. مصداقِ كسي هستند كه يك ساعت استدلال مي‏كرد تا ثابت كند آدم كم حرفي است! مرتّب مي‏نويسند آزادي نيست و نوشته‏هاي خود را با انواع تهمتها همراه مي‏كنند. نظام را متحجّر، تنگ نظر، يك سونگر، بي‏سواد، غافل از مسائل نو، قرون وسطايي و داراي عينك كهنه مي‏نامند و با استفاده از تعبيرات به اصطلاح ادبي و هنري، آن را متّهم مي‏كنند. با اين حال، اگر فرضاً روزنامه‏اي مطلبي عليهشان بنويسد، فرياد بر مي‏آورند كه «محيط، محيط تهمت است و به ما تهمت مي‏زنند.» آيا تهمت زدن به مسؤولين نظام؛ يعني كساني كه عمري را در مبارزه، در سختي و در رنج و مصائب رژيمي كه شما با آن همكاري مي‏كرديد، گذراندند و اكنون هم كه مسؤوليت دارند، از اين مسؤوليت براي دنياي خودشان هيچ استفاده‏اي نمي‏كنند، جايز است، ولي انتقاد از شما، خطاي نابخشودني است؟!  شما بدانيد، ما تحملّمان خيلي زياد است. واقعاً در نظام جمهوري اسلامي، تحمّل شنيدن حرف مخالف خيلي بالاست. البته دلايلي هم دارد كه طبيعي است. اما غرض ورزي و بي‏انصافي هم حدّي دارد! اينها غرض‏ورزي و بي‏انصافي مي‏كنند. هر وقت كه دشمنان ما در خارج از كشور، تهمتي را عليه جمهوري اسلامي عنوان كردند، در همين مطبوعات قسم سوم، به همان شكل يا به اشكال ديگر، تكرار شد. آنها راجع به محدوديت زن گفتند، اينها هم مي‏گويند! آنها راجع به پايمال شدن حقوق بشر گفتند، اينها هم مي‏گويند! آنها راجع به تروريسم گفتند، اينها هم مي‏گويند! آنها راجع به بي‏كفايتي دولت گفتند، اينها هم مي‏گويند! آنها راجع به اين‏كه نظام اسلامي، نظام متحجّر قرون وسطايي است گفتند، اينها هم مي‏گويند! چرا انسان اين قدر با دشمن همكاري كند؟! چرا انسان اين قدر از ميهن خودش و از كساني كه براي اين ميهن دلسوزانه زحمت مي‏كشند، بيزاري بجويد و ناجوانمردانه اعراض كند؟! واقعاً چرا؟! اينها چه مرضي دارند؟! من كه تعجّب مي‏كنم!  اينها حتّي ارزشهاي ايراني محض را هم زير پا مي‏گذارند. مثلاً كريسمس را بر عيد نوروز ترجيح مي‏دهند! مي‏پرسيم شما مگر ايراني نيستيد؟ مي‏گويند بچه‏هاي ما از كريسمس بيشتر از عيد نوروز خوششان مي‏آيد! خوب؛ بچه‏هاي شما غلط مي‏كنند! وقتي در آن خانه و خانواده زندگي كنند، معلوم است كه اين طور مي‏شوند! عيد نوروز مگر مناسبت بدي است؟! كريسمس اوّل زمستان است؛ در يخ و برف و سرما. آيا بهتر از اوّل بهار و اوّل فروردين است؟! آخر اين چه سليقه‏اي است؟! چرا انسان اين قدر دچار كوري چشم و عناد حتّي نسبت به اوّليات شود؟! براي من عجيب است وقتي چنين مسائلي را مي‏بينم يا مي‏شنوم!  به راستي چرا انسان بايد اين ارزشها را فراموش كند؟! آقا به نام ايراني خواهي، نفس مي‏كشد و زندگي مي‏كند؛ اما عيد نوروز را به راحتي با كريسمس عوض مي‏كند! بي‏ذوقي و بي‏سليقگي تا اين حد؟! مدت هشت سال در اين كشور، جنگ اتّفاق افتاد. اين جنگ، دفاع بود ديگر! اگر آن روز كه عراق به خرمشهر و اهواز حمله كرد - اينها كه نرفتند ببينند آن‏جاها چه خبر بود. ما رفتيم و از نزديك، واقعاً كربلاي خوزستان را ديديم - جوانان دفاع نمي‏كردند و اگر فداكاريهاي بسيج و سپاه و ارتش نمي‏بود، امروز چه وضعي داشتيم؟! اگر عراق، منطقه نفتي ايران را از دزفول و انديمشك جدا مي‏كرد و تحت عنوان «عربستان» به خاك خود منضم مي‏نمود - كما اين كه نقشه‏شان همين بود - و يا امارت جديدي مثل قطر و كويت به وجود مي‏آورد و در حقيقت به تجزيه ايران مي‏پرداخت، امروز چه وضعي داشتيم؟! در دوره‏هاي قبل از جمهوري اسلامي، هميشه ايران تجزيه شد و هميشه از ايران كندند. هيچ كدام از سلاطين پهلوي و قاجار، اين افتخار را ندارند كه بتوانند بگويند ما مرزهاي ايران را حفظ كرده‏ايم. قاجارها كه وضعشان معلوم است. پهلويها هم، شهرهاي مركزي ايران را سالها زير چكمه سربازان خارجي انداختند و زن و مرد و ناموس اين كشور را به دست آنها دادند. تنها جمهوري اسلامي بود كه مردانه ايستاد و نگذاشت كه متجاوزين يك قدم جلو بيايند. هشت سال جنگ مگر شوخي است؟! هشت سال جنگ و آن همه فداكاري! جوانان ما در مقابل اتّحاد شرق و غرب و «ناتو» و همه و همه مقاومت و ايستادگي كردند و ميهن را نجات دادند. آيا در مطبوعاتي كه زمان جنگ منتشر مي‏شدند و يا اين‏كه بعد از جنگ به وجود آمدند، يك كلمه از اين كار بزرگ و دفاع عظيم و پرشكوه، نبايد ستايش شود؟!  در مطبوعات معاند، اگر يك وقت اسمي از دفاع مقدّس و رزمندگان بيايد، همراه با مسخرگي است. چرا؟! چون رزمنده ما داراي محاسن است و اينها از محاسن خوششان نمي‏آيد! فقط علّتش اين است. آيا اين نشانگر بي‏انصافي نيست؟! جالب است كه اينها، ديگران را به تنگ‏نظري متّهم مي‏كنند! آيا تنگ نظر، دستگاه است يا خودِ اينها!؟ اين تنگ نظري نيست كه انسان از بزرگترين ارزش دوران خودش - دفاع مقدّس - فقط به خاطر اين‏كه پيروان آن دين دارند و او با دين مخالف است، اغماض كند؟! پيروان آن، مذهبي هستند و اين مي‏خواهد سر به تن مذهب و مذهبيها نباشد! متأسفانه اين گونه است. پشت سر هم و پيوسته تهمت مي‏زنند؛ آن وقت اگر در مقام پاسخگويي برآيي، مي‏گويند «شما به ما تهمت زديد!»  *خطوط قرمز مطبوعات  البته همه مطبوعات بايد توجّه داشته باشند كه خطّ قرمزي وجود دارد و از اين خطّ قرمز، هيچ كس نبايد عبور كند. نه اين‏كه ما اجازه نمي‏دهيم؛ در هيچ جاي دنيا اجازه نمي‏دهند. در به اصطلاح دمكراتيكترين كشورها هم اجازه نمي‏دهند. شما ببينيد آن وقتها كه در امريكا خبري از موج چپ بود - حالا كه ديگر اين خبرها نيست - چپهاي امريكا -اعم از گروههاي كمونيست يا سوسياليست - و اجتماعاتشان تحت چه شرايطي زندگي مي‏كردند! شما رمانهايي را كه بعضي از نويسندگان داراي گرايش به چپ، مثل «هواردفاست» نوشته‏اند - چند رمان او به فارسي هم ترجمه شده و بنده ديده‏ام - بخوانيد و ببينيد درباره چپها چه مطالب تكان‏دهنده‏اي آورده‏اند! همين كتاب معروف «خوشه‏هاي خشم» اثر «جان اشتاين بك» يا ديگر كتابش را كه الان در ذهنم نيست، بخوانيد و ببينيد راجع به وضع چپها و برخورد سردمداران مركزِ به اصطلاح دمكراسي با آنها، چه نوشته است! بخوانيد و بدانيد كه مركزِ به اصطلاح دمكراسي و قبله كساني كه صاحب چنين قلمهاي بد و زشتي در ايرانند، حتّي حاضر نبودند چپها را تحمّل كنند؛ چون معتقد بودند، ماركسيسم، نظام سرمايه داري امريكا را زير سؤال مي‏برد. خوب؛ اگر چپها را تحمّل مي‏كردند، به معناي موافقت با عبور آنها از خطّ قرمز بود. اگر امروز مجموعه‏اي در امريكا پيدا شود كه بنويسد، بگويد و شعار بدهد «امريكا بايد تجزيه گردد»، يا شعار بدهد «امريكا بايد به چهل و نه ايالت تقسيم شود»، چگونه با آن رفتار مي‏كنند؟ اگر امروز كسي در امريكا قد عَلَم كند و بگويد «چون چهل، پنجاه ميليون سياه در ايالات متّحده زندگي مي‏كنند، بايد كشور جداگانه‏اي داشته باشند و بخشي از امريكا را به آنها بدهيد تا حكومت تشكيل دهند»، دولت امريكا با وي چه برخوردي خواهد داشت؟ آيا همان كاري را كه با فرقه داووديها كردند و همه را در ساختماني به آتش كشيدند، با او نخواهند كرد؟  اينها خطوط قرمز يك ملت است. شما، انقلاب را زير سؤال ببري، اصل انقلاب را نفي كني و در نفي نظام جمهوري اسلامي بكوشي؟! خوب؛ اين خطّ قرمز است و قابل تحمّل نيست.  مطبوعات معاند، تاكنون بارها خطّ قرمزها را تهديد كرده‏اند و بعد از اين هم خواهند كرد. من هم فعلاً بنا ندارم در اين‏باره، تجديد روشي نسبت به آنچه درگذشته بوده، بكنم. با اينها بر اساس اغماض رفتار مي‏شود. من در مطبوعات قِسم سوم - معاند - خيلي از موارد تهديد كننده خطّ قرمزها را مي‏بينم. البته نه به صورت بريده جرايد؛ بلكه خود نشريه را مي‏بينم؛ چون مطالعه نشريات مختلف را دوست مي‏دارم. اينها در مطبوعات خود، گاه با شعر، گاه با نثر، گاه با قصّه و گاه با گزارشهاي نامربوط، موضوع را به جاهايي مي‏كشانند. اگر چه دستگاه تاكنون حرفي نزده و برخوردي نكرده است، ولي خوب؛ اينها خطّ قرمز است. بايد توجّه داشته باشند. جالب اين‏جاست كه بعضاً از ما طلبكار هم مي‏شوند! مي‏گويند «چون ما دولتي نيستيم، پس حق داريم چنين مواردي را مطرح كنيم»! اصلاً بحث دولتي و غير دولتي نيست! بحثِ اساسِ يك نظام است. كدام نظام اجازه مي‏دهد كه شما اساسش را زير سؤال ببري و از آن، تسهيلات هم بگيري؟!  جوانان توجّه داشته باشند! بعضي از جوانان و روزنامه‏نگاران خودمان كه درباره بعضي از اين اشخاص دچار اشتباه مي‏شوند، بدانند: ظواهر اينها، مورد نظر و ملاك نيست و اعتبار ندارد. باطن قضيه اين است كه با اصل نظام مخالفند، و مبارزه هم مي‏كنند. البته گاهي هم، براي اين‏كه از قافله عقب نمانند، از مردم مي‏گويند و يا حرفي از آن رژيم به ميان مي‏آورند و مقايسه‏اي نادرست مي‏كنند:  مؤذّن بانگِ بي هنگام برداشت نمي‏داند كه چند از شب گذشته‏ست  درازي شب از چشمان من پرس كه يكدم خوابْ در چشمم نگشته‏ست.  شما چه مي‏دانيد كه رژيم گذشته چه كرد؛ با چه كساني كار داشت؛ چه كار مي‏كرد و با چه چيز مي‏جنگيد و چه چيزي بر او فائق شد! از كجا شما مي‏دانيد؟! غرض؛ اين وضعيتي است كه مطبوعات قسم سوم دارند و وضعيت خوبي نيست.  البته من حقيقتاً دلم مي‏خواهد اين وضع اصلاح شود. بنابر ايرادگيري، مچ‏گيري و سختگيري نداريم. دوست مي‏دارم اصلاح شود و اين طور نماند. حيف است. اين كشور، كشور بزرگي است. كشور مهمّي است. نظام جمهوري اسلامي واقعاً كار مي‏كند، مسؤولين واقعاً كار مي‏كنند، كشور در راه عزّت پيش مي‏رود؛ دشمن هم دشمن است. خوب؛ ما چرا بايد حرف دشمن را گوش كنيم؟! مطبوعات دنيا غالباً دست صهيونيستهاست. امريكاييها با ما بدند، صهيونيستها با ما بدند، قدرتهاي تجاوزگر و چپاولگر با ما بدند. آنها عليه جمهوري اسلامي حرف مي‏زنند. جمهوري اسلامي هم كه گوشش بدهكار اين حرفها نيست، با قدرت و قوّت، كارِ خودش را مي‏كند. علي‏اَيحال، اين هم مطلب بعدي.  (بيانات مقام معظم رهبري در ديدار مديران و مسؤولان مطبوعات كشور1375/2/13

وظایف مطبوعات از منظر مقام معظم رهبری

 
وظایف مطبوعات از منظر مقام معظم رهبری یکی از این اصناف که قطعا نقش غیرقابل انکاری در تحولات اجتماعی دارند، اهالی مطبوعات هستند.مطبوعات – چه از نوع سنتی آن مثل روزنامه‌ها و مجلات و چه از نوع مدرن آن مثل سایت‌های اینترنتی – این توانایی را دارند که به حوادث مختلف اتفاق افتاده در جامعه ضریب داده و حساسیت‌های مردم و مسئولین را جهت‌دهی کنند.

در طول سال‌هایی که از زعامت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله) به عنوان رهبر انقلاب اسلامی می‌گذرد، ایشان به اقشار مختلف جامعه توجه داشته و سعی نموده‌اند تا با نگاه جامع و محاطی که دارند، هدایت‌های گوناگونی را در اختیار آنها قرار دهند. هدایت‌هایی که بیشتر در راستای آسیب‌شناسی آن اقشار و اصناف بوده و همچنین سعی می‌کند تا علاوه بر نشان‌دادن راه گریز، جهت‌دهی مشخصی نیز به عملکردها و وظایف گروه‌های اجتماعی مختلف بدهد.

یکی از این اصناف که قطعا نقش غیرقابل انکاری در تحولات اجتماعی دارند، اهالی مطبوعات هستند.مطبوعات – چه از نوع سنتی آن مثل روزنامه‌ها و مجلات و چه از نوع مدرن آن مثل سایت‌های اینترنتی – این توانایی را دارند که به حوادث مختلف اتفاق افتاده در جامعه ضریب داده و حساسیت‌های مردم و مسئولین را جهت‌دهی کنند. و این تجمیع این حساسیت‌هاست که تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را رغم می‌زند. حال که مطبوعات این نقش مهم را ایفا می‌کنند، باید ببینیم از منظر رهبر انقلاب در راستای نقش‌آفرینی بهتر چه وظایفی برعهده دارند.

 

1. هدایت افکار جامعه و تلاش برای اعتلاء و ارتقای آن:

«نويسندگان و گردانندگان مطبوعات، هدايت افكار جامعه و تلاش براى اعتلاء و ارتقاى آن را وظيفه‌ ى بزرگ خود دانسته، فضاى ذهنى جامعه را با طرح مسايل مهم جهانى و داخلى و افشاى خدعه‌ها ى نظام سلطه‌ ى بين‌ المللى  روشن سازند و امانت و صداقت معلمى دلسوز را، فريضه‌ى تخلف‌ ناپذير خود شمارند و از طرح موضوعات تفرقه‌ انگيز يا دلسرد كننده اجتناب ورزند.» 23/04/1368 پیام رهبر انقلاب به ملت شریف ایران، در پایان چهلمین روز ارتحال امام خمینی(ره)

همان‌گونه که در بالا نیز اشاره کردیم، هر روزه در اقصی نقاط جهان اتفاقات مختلفی رخ می‌دهد. اما همه‌ی این اتفاقات در رسانه‌ها و مطبوعات منتشر نشده و یا اینکه با یک ضریب منعکس نمی‌شود. بلکه این خبرنگاران و مدیران شبکه‌های رسانه‌ای هستند که معلوم می‌کنند کدام خبرها باید در رأس اخبار قرار بگیرند و کدامیک در رده‌های بعدی. مسلما در دنیایی که اکثر مطبوعات در اختیار دنیای غرب قرار دارد، خیلی از جنایت‌های صورت گرفته علیه مسلمانان و یا اقدامات خلاف انسانیت غربی‌ها انعکاس داده نمی‌شود. اینجاست که رسال مطبوعات دینی و انقلابی ملموس می‌شود. در نتیجه یکی از اساسی‌ترین وظایف رسانه‌‌ها این است که سعی کنند دنیای ساختگی مطبوعات غربی، بر ذهن حداقل مردم ایران حاکم نشود و دنیای واقعی را به همگان نشان دهند.

2. نقش فرهنگی در معرفی و دفاع از ارزش‌ها و آرمان‌های مورد قبول امت انقلابی:

«نقش‌ رسانه‌های‌ عمومی‌ و بویژه‌ مطبوعات‌ در دنیای‌ امروز بر كسی‌ پوشیده‌ نیست‌. ولی‌ افزون‌ بر این‌، مطبوعات‌ در نظام‌  اسلامی-انقلابی ما‌، به‌ خاطر مسؤولیت‌های‌ خطیر انقلابی‌، شأن‌ و منزلت‌ ویژه‌یی‌ یافته‌اند.  صفحات‌ مطبوعات‌ مسؤولیت‌ شناس ما‌، در این‌ چند سال‌ همواره‌ عرصه‌ی‌‌ رویارویی‌ هوشمندانه‌‌ قلمهای‌ متعهد و درد آشنا با تهاجمات‌ ضدفرهنگی‌ استكبار و عناصر مسخ ‌ شده‌ و بی‌هویت‌ بوده‌ است‌  ...مهمترین ‌وظیفه‌ی‌ مطبوعات‌ در نظام‌ اسلامی‌، نقش‌ فرهنگی‌ آنان‌ در معرفی‌ و دفاع‌ از ارزش‌ها و آرمان‌های‌ مورد قبول‌ این‌ امت‌ انقلابی،‌ و بالابردن‌ سطح‌ آگاهی‌ و معرفت‌ آنان‌ است‌.»

02/07/1370 حکم انتصاب آقای سیدمحمد اصغری به سمت نمایندگی ولی‌فقیه و سرپرستی موسسه‌ی کیهان

انواع رسانه‌ها به ویژه مطبوعات این قابلیت را دارند که مربی باشند. یعنی هر رسانه‌ای به طور بالقوه دارای وجه تربیتی هم هست. اما این وجه در بعضی مطبوعات هیچ‌گاه پرورش پیدا نمی‌کند و از امکانی که در اختیار دارند بهره نمی‌برند. بعضی مطبوعات هم نقش معلم بد را بازی می‌کنند. یعنی سعی می‌کنند تا دست به تربیت نسل شیطان بزنند. حال، این وسط یکی دیگر از وظایف مطبوعات آن است که در کنار بررسی مسائل روز، به مسائل زیربنایی‌تر هم توجه کنند و به آموزش و پرورش مخاطبان خود بپردازند. در حالی که متأسفانه دیده می‌شود در برخی از مطبوعات سنتی یا مدرن ما، با وجود معروفیت به رسانه‌ی انقلابی و حزب‌اللهی، این بعد وظیفه‌ی مطبوعاتی نادیده گرفته می‌شود و یا کمرنگ است.

بیانات کوتاه و جملات تلخیص یافته رهبر معظم انقلاب اسلامی از مطبوعات

آنچه  كه از مطبوعات يك جامعه مورد انتظار است، اين است كه معلومات مردم را بالا ببرند.

اين كار و اين مسئوليت به معناى اثرگذارى مستمر برروى ذهن و فكر يك مجموعه‏يى از مردم است كه همين داراى اهميت است؛ هر چند آن مجموعه وسيع نباشد و كوچك باشد.

[روزنامه‏] وسيله‏ى بسيار مؤثر و برّايى است.

كار مطبوعات به خاطر همين تأثيرى كه بر روى ذهن و به تبع آن عمل و رفتار يك مجموعه‏يى از مردم دارد؛ نمى‏تواند به عنوان يك شغل محض و شغل كاسبانه مطرح بشود.

خبرنگاران لحظات نابودشدنى و زوال‏يافتنى را تثبيت و ابدى مى‏كنند.

 

گزارشگرى و خبررسانى، يك حرفه‏ى باارزش است.

 

خبرنگارى كه در دشوارترين مناطق وارد عرصه‏ى خبررسانى مى‏شود و خود را به آب و آتش مى‏زند، نمى‏شود فرض كرد او صرفاً در صدد فرونشاندن آتش كنجكاوى شخصى است، يا براى به‏دست آوردن يك مابه‏ازاى مالى تلاش مى‏كند.

 

هر حادثه وقتى در چارديوارىِ سكوت و بى‏اعتنايى و غفلت قرار بگيرد، خواهد مرد و فراموش خواهد شد. پايدار شدن حوادث بستگى دارد به اين‏كه مبلّغان و خبررسانانى امين، صادق و با انگيزه داشته باشند.

 

به مسئله‏ى خبررسانى بايد به اين چشم نگاه كرد كه به نيت ترويج خير باشد.

 

در دعا مى‏خوانيم: «افضل زاد الرّاحل اليك عزم ارادة»؛ برترين توشه‏ى رهروان اين راه، عزم و اراده است. اگر اين اراده و عزم وجود داشته باشد، نيروها در وجود انسان به‏كار مى‏افتند؛ استعدادها شكوفا مى‏شوند و فكر و جسم - هر دو - كار مى‏كنند. ... كار كسانى كه در عالم خبر و گزارش و كارهاى ذهنى و فكرى در ارتباط با مردم هستند، از اين جهت بسيار اهميت پيدا مى‏كند.

البته ما از جهات مختلف هيچ انتظار نداشتيم كه اين ارتدادها و بريده شدنهاى به اين معنا وجود نيايد: اولاً به خاطر اين‏كه تبليغات جهانى عليه اين راه زياد است؛ ثانياً به خاطر اين‏كه پشتوانه‏ى آن تبليغات جهانى، احساسات درونى خود انسان است؛ انسان ميل به دعت، راحت، ثروت و عشرت دارد. راهى كه انسان بايد سخت در آن حركت كند، با اين چيزها نمى‏سازد؛ بنابراين جنود جهل در وجود انسان به غرايز نفسانى مؤيد است؛ در حالى كه جنود عقل مؤيد به آن غرايز نيست. بنابراين تعجبى ندارد كه ما به كمك غرايز و ميل به دعت، آسايش، بى‏دغدغگى و زندگى راحت خود، مغلوب جنود جهل شويم. جهت سوم اين است كه ما در تبليغات، آدمهاى خيلى متبحر و ماهرى نبوديم؛ شيوه‏هاى علمى را بلد نبوديم تا بتوانيم آن‏چنان فضاى افكار عمومى را در خدمت انقلاب قبضه كنيم تا كسى نتواند اين فضا را عليه انقلاب و به زيان آن در تصرف بگيرد. بنابراين، اين حالت به وجود آمده و زاويه زدنها زياد شده است.

 

ترديد نسبت به آينده، ترفند تبليغاتى دشمن است.

 

حقيقتاً الان اين كسانى كه تبليغات اسلامى مى‏خواهند بكنند، به نظر من اگر يك دوره آثار مرحوم شهيد مطهرى را نگاه بكنند، به چيزى احتياج ندارند.

 

سلامت محيطهاى كارى با تبليغات اسلامى و فعاليت صحيح انجمنهاى اسلامى تأمين و تضمين خواهد شد.

 

ما مسلمين، به شيوه‏هاى تبليغاتى دشمن وقوف پيدا نكرده‏ايمخبرگزاريهاى عمده دنيا، در دست صهيونيستها و سرمايه‏داران عمده است.

خبرگزارى بايد درست مثل نبضِ دستگاه عمل كند. ... بسيار دقيق و منظم. موارد زايد، اخبار ضعيف و گزارشهاى غير مربوط به مسائل اصلى كشور، بايد بر كنار باشد. خبرها در جهت سياستهاى جارى بايد تنظيم و مرتب شود. خبرهاى خارجى يا خبرهاى دنيا را كه مى‏گيريد، عين آنچه كه اين چند خبرگزارى صهيونيستى معروف دنيا در كانال خبرى‏شان مى‏ريزند، داخل ذهن مردم تلمبه نكنيد! بررسى كنيد ببينيد اين چيزى را كه فلان خبرگزارىِ فلان جا گفته، صحيح است؟

 

 

ماهنامه احوال مدیر مسئول علیرضا اقتصاد

 

 

‌قانون مطبوعات

» قوانین و مقررات » ‌قانون مطبوعات    

                                            

 

‌قانون مطبوعات

"ن" والقلم و مایسطرون... سوگند به قلم و آنچه می‌نویسند. "‌قرآن کریم" ‌نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند، مگر آنکه مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشند. تفصیل آنرا قانون معین می‌کند. "‌قانون اساسی اصل ٢٤" ‌فصل اول: تعاریف(٠٨/٠٩/١٣٨٨) ‌ماده ١ - مطبوعات در این قانون عبارتند از نشریاتی که به طور منظم با نام ثابت و تاریخ و شماره ردیف در زمینه‌های گوناگون خبری، انتقادی،‌اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، کشاورزی، فرهنگی، دینی، علمی، فنی، نظامی، هنری، ورزشی و نظایر اینها منتشر می‌شوند.

نشریه الکترونیکی، رسانه‌ای است که به طور مستمر در محیط رقمی (دیجیتال)، انواع خبر، تحلیل، مصاحبه و گزارش را در قالب نوشتار، صدا وتصویر منتشر می‌نماید. خبرگزاری داخلی، مؤسسه‌ای خبری است که در زمینه جمع‌آوری، پردازش و انتشار خبر، تحلیل، مصاحبه و گزارش در قالب نوشتار، صدا و تصویر در محیط رقمی (دیجیتال) و یا غیر آن فعالیت می‌نماید. ‌تبصره ١- انتشار فوق‌العاده اختصاص به نشریه‌ای دارد که به طور مرتب انتشار می‌یابد.

تبصره ٢ - نشریه‌ای که بدون اخذ پروانه از هیأت نظارت بر مطبوعات منتشر گردد از شمول قانون مطبوعات خارج بوده و تابع قوانین عمومی است.(٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٣ - کلیه نشریات الکترونیکی مشمول مواد این قانون است. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

تبصره٤ـ خبرگزاریهای داخلی از حیث حقوق، وظایف، حمایتهای قانونی و جرائم و مجازاتها و مرجع و نحوه دادرسی مشمول احکام مقرر در این قانون و اصلاحات آن می‌باشند. مدیرعامل و نویسندگان و تهیه‌کنندگان مطالب خبرگزاریها حسب مورد دارای همان مسؤولیتهایی هستند که برای مدیر مسؤول و نویسنده مطبوعات منظور شده است. هیأت نظارت بر خبرگزاریها، همان هیأت نظارت بر مطبوعات خواهدبود. آئین‌نامه اجرائی این تبصره ظرف سه ماه با پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید(٠٨/٠٩/١٣٨٨) ‌فصل دوم: رسالت مطبوعات ‌ماده ٢ - رسالتی که مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی بر عهده دارد عبارت است از: ‌الف - روشن ساختن افکار عمومی و بالا بردن سطح معلومات و دانش مردم در یک یا چند زمینه مورد اشاره در ماده ١. ب - پیشبرد اهدافی که در قانون اساسی جمهوری اسلامی بیان شده است. ج - تلاش برای نفی مرزبندیهای کاذب و تفرقه‌انگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر، مانند دسته بندی مردم بر اساس نژاد،‌زبان، رسوم، سنن محلی و... ‌د - مبارزه با مظاهر فرهنگ استعماری (‌اسراف، تبذیر، لغو، تجمل‌پرستی، اشاعه فحشاء و...) و ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش‌فضائل اخلاقی. ه - حفظ و تحکیم سیاست نه شرقی و نه غربی. ‌تبصره - هر یک از مطبوعات باید حداقل در تحقق یکی از موارد فوق‌الذکر سهیم و با موارد دیگر به هیچ وجه در تضاد نبوده و در مسیر جمهوری‌اسلامی باشد. ‌فصل سوم: حقوق مطبوعات ‌ماده ٣ - مطبوعات حق دارند نظرات، انتقادات سازنده، پیشنهادها، توضیحات مردم و مسئولین را با رعایت موازین اسلامی و مصالح جامعه درج و‌به اطلاع عموم برسانند. ‌تبصره - انتقاد سازنده مشروط به دارا بودن منطق و استدلال و پرهیز از توهین، تحقیر و تخریب می‌باشد. ‌ماده ٤ - هیچ مقام دولتی و غیر دولتی حق ندارد برای چاپ مطلب یا مقاله‌ای در صدد اعمال فشار بر مطبوعات بر آید و یا به سانسور و کنترل‌نشریات مبادرت کند. ‌ماده ٥ - کسب و انتشار اخبار داخلی و خارجی که به منظور افزایش آگاهی عمومی و حفظ مصالح جامعه باشد با رعایت این قانون حق قانونی‌مطبوعات است.

‌تبصره ١ - متخلف از مواد (٤) و (٥) به شرط داشتن شاکی به حکم دادگاه به انفصال خدمت از شش ماه تا دو سال و در صورت تکرار به انفصال دائم از‌خدمات دولتی محکوم خواهد شد. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٢ - مصوبات شورای عالی امنیت ملی برای مطبوعات لازم‌الاتباع است. در صورت تخلف ، دادگاه می‌تواند نشریه متخلف را موقتاً تا دو ماه‌توقیف و پرونده را خارج از نوبت رسیدگی نماید. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٣ - مطالب اختصاصی نشریات اگر به نام پدید آورنده اثر (‌به نام اصلی یا مستعار) منتشر شود به نام او و در غیر این صورت به نام نشریه ،‌مشمول قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان می‌باشد. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌فصل چهارم: حدود مطبوعات ‌ماده ٦ - نشریات جز در موارد اخلال به مبانی و احکام اسلام و حقوق عمومی ‌و خصوصی که در این فصل مشخص می‌شوند آزادند. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ١ - نشر مطالب الحادی و مخالف موازین اسلامی و ترویج مطالبی که به اساس جمهوری اسلامی لطمه وارد کند. ٢ - اشاعه فحشاء و منکرات و انتشار عکسها و تصاویر و مطالب خلاف عفت عمومی. ٣ - تبلیغ و ترویج اسراف و تبذیر. ٤ - ایجاد اختلاف ما بین اقشار جامعه، به ویژه از طریق طرح مسائل نژادی و قومی.  ٥- تحریص و تشویق افراد و گروهها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ٦ - فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، نقشه و استحکامات نظامی، انتشار‌مذاکرات غیر علنی مجلس شورای اسلامی و محاکم غیر علنی دادگستری و تحقیقات مراجع قضایی بدون مجوز قانونی. ٧ - اهانت به دین مبین اسلام و مقدسات آن و همچنین اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید. ٨ - افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر یک از افراد کشور و توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند، اگر چه از طریق انتشار‌عکس یا کاریکاتور باشد. ٩ - سرقتهای ادبی و همچنین نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروههای منحرف و مخالف اسلام (‌داخلی و خارجی) به نحوی که تبلیغ از آنها‌باشد (‌حدود موارد فوق را آیین‌نامه مشخص می‌کند).

١٠-استفاده ابزاری از افراد (‌اعم از زن و مرد) در تصاویر و محتوی، تحقیر و توهین به جنس زن، تبلیغ تشریفات و تجملات نامشروع و غیرقانونی(٢١/٠٥/١٣٧٧)

١١- پخش شایعات و مطالب خلاف واقع و یا تحریف مطالب دیگران. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ١٢- انتشار مطلب علیه اصول قانون اساسی. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ١- سرقت ادبی عبارت است از نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته‌های دیگران به خود یا غیر ولو به صورت‌ترجمه.

‌تبصره ٢ - متخلف از موارد مندرج در این ماده مستوجب مجازاتهای مقرر در ماده (٦٩٨) قانون مجازات اسلامی خواهد بود و در صورت اصرار‌مستوجب تشدید مجازات و لغو پروانه می‌باشد. (٢١/٠٥/١٣٧٧) ماده ٧ - ‌موارد ذیل ممنوع و جرم محسوب می‌شود: (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌الف - چاپ و انتشار نشریه‌ای که پروانه برای آن صادر نشده و یا پروانه آن لغو گردیده است و یا به دستور دادگاه به طور موقت یا دائم تعطیل‌گردیده است. ب - انتشار نشریه به گونه‌ای که اکثر مطالب آن مغایر باشد آنچه که متقاضی به نوع آن متعهد شده است. ج - انتشار نشریه به نحوی که با نشریات موجود یا نشریاتی که به طور موقت یا دائم تعطیل شده‌اند از نظر نام، علامت و شکل اشتباه شود. ‌د - انتشار نشریه بدون ذکر نام صاحب امتیاز و مدیر مسئول و نشانی اداره نشریه و چاپخانه آن. ‌تبصره - مراکز نشر، چاپ، توزیع و فروش نشریات ، مجاز به چاپ و انتشار و عرضه مطبوعات و نشریاتی که از سوی دادگاه صالح یا هیأت نظارت‌مغایر با اصول مندرج در این قانون تشخیص داده شود، نمی‌باشند. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌فصل پنجم: شرایط متقاضی و مراحل صدور پروانه ماده ٨ - انتشار نشریه توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با سرمایه ایرانی و اخذ پروانه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آزاد است. استفاده‌نشریات از کمک خارجی مستقیم یا غیرمستقیم ممنوع و جرم محسوب می‌شود. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌تبصره ١- مطبوعاتی که از طرف سازمانهای آزادیبخش اسلامی کشورهای دیگر منتشر می‌شود می‌تواند با سرمایه و مسئولیت اشخاص غیر ایرانی‌در چهار چوب قوانین مربوطه به خارجیان مقیم ایران و موافقت وزارتین ارشاد و امور خارجه منتشر شوند.

‌تبصره ٢ - کمکهای اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی غیر دولتی که با نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت امور خارجه دریافت گردد‌مشمول این ماده نخواهد بود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٣ - واگذاری امتیاز نشریه به غیر اعم از قطعی ، شرطی، اجاره و امثال آن ممنوع است و جرم محسوب می‌شود مگر در صورت درخواست کتبی‌صاحب امتیاز و تصویب هیأت نظارت. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ٩ - شخص حقیقی متقاضی صاحب امتیاز باید دارای شرایط زیر باشد: ‌الف - شخص حقیقی متقاضی امتیاز باید دارای شرایط زیر باشد: ١- تابعیت ایران. ٢- دارا بودن حداقل ٢٥ سال سن. ٣- عدم حجر و ورشکستگی به تقلب و تقصیر. ٤- عدم اشتهار به فساد اخلاق و سابقه محکومیت کیفری براساس موازین اسلامی که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی باشد. ٥- داشتن صلاحیت علمی در حد لیسانس و یا پایان سطح در علوم حوزه‌ای به تشخیص هیأت نظارت موضوع ماده (١٠) این قانون. ٦- پایبندی و التزام عملی به قانون اساسی. ب - اشخاص حقوقی متقاضی امتیاز باید دارای شرایط ذیل باشند: ١- مراحل قانونی ثبت شخصیت حقوقی طی شده باشد و در اساسنامه و یا قانون تشکیل خود مجاز به انتشار نشریه باشد. ٢- زمینه فعالیت نشریه مرتبط با زمینه فعالیت شخص حقوقی بوده و محدوده جغرافیائی انتشار آن همان محدوده جغرافیائی شخصیت حقوقی باشد. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ١ - متقاضی امتیاز نشریه موظف است خود یا شخص دیگری را به عنوان مدیر مسئول واجد شرایط مندرج در این ماده معرفی نماید. ‌تبصره ٢ - برای نشریات داخلی یک سازمان، مؤسسه و شرکت دولتی یا خصوصی که فقط برای استفاده کارکنان منتشر و رایگان در اختیار آنان قرار‌می‌گیرد تنها اجازه وزارت ارشاد اسلامی با رعایت ماده ٢ این قانون کافی است. ‌تبصره ٣ - با یک پروانه نمی‌توان بیش از یک نشریه منتشر کرد. ‌تبصره ٤ - صاحب امتیاز در قبال خط مشی کلی نشریه مسئول است و مسئولیت یکایک مطالبی که در نشریه به چاپ می‌رسد و دیگر امور در‌رابطه با نشریه به عهده مدیر مسئول خواهد بود. ‌تبصره ٥ - نخست وزیران، وزیران، استانداران، امرای ارتش و شهربانی، ژاندارمری رؤسای سازمانهای دولتی، مدیران عامل و رؤسای هیأت مدیره‌شرکتها و بانکهای دولتی و کلیه شرکتها و مؤسساتی که شمول حکم در مورد آن مستلزم ذکر نام است، نمایندگان مجلسین، سفرا، فرمانداران، شهرداران،‌رؤسای انجمنهای شهر و شهرستان تهران و مراکز استانها، اعضای ساواک، رؤسای دفاتر رستاخیز در تهران و مراکز استانها و شهرستانها و وابستگان به‌رژیم سابق که در فاصله زمانی پانزدهم خرداد ١٣٤٢ تا ٢٢ بهمن ١٣٥٧ در مشاغل مذکور بوده و همچنین کسانی که در این مدت از طریق مطبوعات،‌رادیو تلویزیون با سخنرانی در اجتماعات خدمتگزار تبلیغاتی رژیم گذشته بوده‌اند، از انتشار نشریه ‌و هر گونه فعالیت مطبوعاتیمحرومند. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌تبصره ٦ - هیأت نظارت موظف است جهت بررسی صلاحیت متقاضی و مدیر مسؤول از مراجع ذی صلاح (‌وزارت اطلاعات و دادگستری و نیروی‌انتظامی جمهوری اسلامی ایران) استعلام نمایند. مراجع مذکور موظفند حداکثر تا دو ماه نظر خود را همراه مستندات و مدارک معتبر به هیأت نظارت‌اعلام نمایند. در صورت عدم پاسخ از سوی مراجع مذکور و فقدان دلیل دیگر صلاحیت آنان تأیید شده تلقی می‌گردد. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٧ - مسئولیت مقالات و مطالبی که در نشریه منتشر می‌شود به عهده مدیر مسؤول است ولی این مسئولیت نافی مسئولیت نویسنده و سایر‌اشخاصی که در ارتکاب جرم دخالت داشته باشند نخواهد بود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٨ - اعضاء و هواداران گروههای ضد انقلاب و یا گروههای غیرقانونی و محکومین دادگاههای انقلاب اسلامی که به جرم اعمال ضد انقلابی و یا‌علیه امنیت داخلی و خارجی محکومیت یافته‌اند و همچنین کسانی که علیه نظام جمهوری اسلامی ایران فعالیت و یا تبلیغ می‌کنند حق هیچگونه‌فعالیت مطبوعاتی و قبول سمت در نشریات را ندارند. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ١٠ - اعضای هیأت نظارت بر مطبوعات که از افراد مسلمان و صاحب صلاحیت علمی و اخلاقی لازم و مؤمن به انقلاب اسلامی می‌باشند‌عبارتند از: ‌الف - یکی از قضات به انتخاب رئیس قوه قضائیه. ب - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تام‌الاختیار وی. ج - یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به انتخاب مجلس. ‌د - یکی از اساتید دانشگاه به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی. ه- یکی از مدیران مسؤول مطبوعات به انتخاب آنان. ‌و - یکی از اساتید حوزه علمیه به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم. ‌ز - یکی از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب آن شورا. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌تبصره ١ - این هیأت ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون در دوره اول و در دوره‌های بعد ظرف یک ماه قبل از اتمام مقررات برای مدت دو سال‌به دعوت وزیر ارشاد اسلامی تشکیل می‌شود. ‌تبصره ٢ - تصمیمات هیأت نظارت قطعی است ، این امر مانع شکایت و اقامه دعوای افراد ذی نفع در محاکم نخواهد بود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌تبصره ٣ - دبیرخانه هیأت نظارت با امکانات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل می‌شود و زیر نظر آن هیأت انجام وظیفه می‌نماید. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌تبصره ٤ - وزارت ارشاد اسلامی مسئولیت دعوت و برگزاری جلسه انتخابات موضوع بند "ه" این ماده است و مرجع تشخیص صلاحیت نامزدهای‌انتخابات مزبور بر اساس شرایط مندرج در صدر این ماده هیأت سه نفری مرکب از افراد بندهای الف و ب و ج می‌باشند، این قانون از تاریخ تصویب‌لازم‌الاجرا خواهد بود.(٠١/٠٤/١٣٦٥)

‌تبصره ٥ - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ریاست هیأت نظارت بر مطبوعات را بر عهده خواهد داشت و پاسخگوی عملکرد هیأت مذکور در مجلس و‌دیگر مراجع ذی صلاح خواهد بود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ١١ - رسیدگی به درخواست صدور پروانه و تشخیص صلاحیت متقاضی و مدیر مسئول به عهده هیأت نظارت بر مطبوعات است.

‌تبصره - در صورتی که صاحب پروانه یکی از شرایط مقرر در ماده (٩) این قانون را فاقد شود، به تشخیص هیأت نظارت مقرر در ماده (١٠) و با رعایت‌تبصره‌های آن پروانه نشریه لغو می‌شود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ١٢ - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موظف است تخلف نشریات را رأساً یا به تقاضای حداقل دو نفر از اعضای هیأت نظارت ظرف مدت یک ماه‌مورد بررسی قرار داده و در صورت لزوم به طور مستقیم و یا از طریق هیأت نظارت، مراتب را جهت پیگرد قانونی به دادگاه صالح تقدیم نماید. ‌تبصره - در مورد تخلفات موضوع ماده (٦) به جز بند (٣) و (٤) و بند (ب) ، (ج) و (‌د) ماده (٧) هیأت نظارت می‌تواند نشریه را توقیف نماید و در‌صورت توقیف موظف است ظرف یک هفته پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه ارسال نماید(٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌ماده ١٣ - هیأت نظارت مکلف است ظرف مدت سه ماه از تاریخ دریافت تقاضا جهت امتیاز به یک نشریه درباره صلاحیت متقاضی و مدیر مسئول‌با رعایت شرایط مقرر در این قانون رسیدگیهای لازم را انجام داده و مراتب رد یا قبول تقاضا را با ذکر دلائل و شواهد جهت اجراء به وزیر ارشاد گزارش‌نماید، و وزارت ارشاد اسلامی موظف است حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ موافقت هیأت نظارت برای متقاضی پروانه انتشار صادر کند. ‌ماده ١٤ - در صورتی که مدیر مسئول شرایط مندرج در ماده ٩ را فاقد گردد، یا فوت شود و یا استعفا دهد، صاحب امتیاز موظف است حداکثر ظرف‌سه ماه شخص دیگری را که واجد شرایط باشد به وزارت ارشاد اسلامی معرفی کند، در غیر این صورت از انتشار نشریه او جلوگیری می‌شود، تا زمانی‌که صلاحیت مدیر به تأیید نرسیده است، مسئولیتهای مدیر به عهده صاحب امتیاز است. ‌ماده ١٥ - اعلام نظر هیأت نظارت مبنی بر تأیید یا عدم تأیید مدیر مسئول جدید، حداکثر سه ماه از تاریخ معرفی توسط وزارت ارشاد اسلامی‌خواهد بود. ‌ماده ١٦ - صاحب امتیاز موظف است ظرف شش ماه پس از صدور پروانه، نشریه مربوطه را منتشر کند و در غیر این صورت با یک بار اخطار کتبی‌و دادن فرصت پانزده روز دیگر در صورت عدم عذر موجه اعتبار پروانه از بین می‌رود، عدم انتشار منظم نشریه در یک سال نیز اگر بدون عذر موجه (‌به‌تشخیص هیأت نظارت) باشد، موجب لغو پروانه خواهد بود. ‌تبصره - نشریه‌ای که سالانه منتشر می‌شود (‌سالنامه) از ماده فوق مستثنی بوده و در صورت عدم نشر ظرف یک سال بدون عذر موجه پروانه‌صاحب امتیاز لغو خواهد شد. ‌ماده ١٧ - پروانه‌هایی که بر طبق مقررات سابق برای نشریات کنونی صادر شده است به اعتبار خود باقی است، مشروط بر این که ظرف سه ماه از‌تاریخ اجراء این قانون، صاحب امتیاز برای تطبیق وضع خود، با این قانون اقدام نماید. ‌ماده ١٨ - در هر شماره باید نام صاحب امتیاز، مدیر مسئول، نشانی اداره و چاپخانه‌ای که نشریه در آن به چاپ می‌رسد و نیز زمینه فعالیت و ترتیب‌انتشار نوع نشریه (‌دینی، علمی، سیاسی، اقتصادی، ادبی، هنری و غیره) در صفحه معین و محل ثابت اعلان شود، چاپخانه‌ها نیز مکلف به رعایت مفاد‌این ماده می‌باشند. ‌ماده ١٩ - نشریات در چاپ آگهی‌های تجارتی که مشتمل بر تعریف و تمجید کالا یا خدماتی که از طرف یکی از مراکز تحقیقاتی کشور که بر حسب‌قوانین رسمیت داشته باشند، تأیید گردد با رعایت ماده ١٢ آیین‌نامه تأسیس و نظارت بر نحوه کار و فعالیت کانونهای آگهی تبلیغاتی و بندهای مربوطه‌مجاز می‌باشند. ‌تبصره - در مواردی که طبق این ماده، مطبوعات مجاز به درج آگهی‌های مشتمل بر تعریف و تشویق از کالا و خدمات هستند، متن این تعریف و‌تشویق نمی‌تواند از متن تقدیرنامه رسمی مراکز قانونی مذکور در این ماده فراتر رود. ‌ماده ٢٠ - هر روزنامه یا مجله باید دفاتر محاسباتی پلمب شده بر طبق قانون تهیه و کلیه مخارج و درآمد خود را در آن ثبت کند و بیلان سالانه درآمد‌و مخارج را به وزارت ارشاد اسلامی بفرستد، وزارت ارشاد اسلامی هر وقت لازم بداند، دفاتر مالی مؤسسات را بازرسی می‌نماید. ‌تبصره - کلیه مطبوعات مکلفند همه‌ماهه تیراژ فروش ماهیانه خود را کتباً به وزارت ارشاد اسلامی اطلاع دهند. ‌ماده ٢١ - ‌مدیران مسؤول نشریات موظفند از هر شماره نشریه، دو نسخه به هریک از مراجع زیر به طور مرتب و رایگان ارسال نمایند: ‌الف - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ب - مجلس شورای اسلامی. ج - دادگستری مرکز استان محل نشر. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ٢٢ - ورود مطبوعات به کشور و نیز خروج آن بر اساس موازین شرعی و قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی است

‌فصل ششم: جرائم ‌ماده ٢٣ - هر گاه در مطبوعات مطالبی مشتمل بر توهین یا افترا، یا خلاف واقع و یا انتقاد نسبت به شخص (‌اعم از حقیقی یا حقوقی) مشاهده شود،‌ذینفع حق دارد پاسخ آن را ظرف یک ماه کتباً برای همان نشریه بفرستد. و نشریه مزبور موظف است آن گونه توضیحات و پاسخها را در یکی از دو‌شماره‌ای که پس از وصول پاسخ منتشر می‌شود، در همان صفحه و ستون و یا همان حروف که اصل مطلب منتشر شده است، مجانی به چاپ برساند،‌به شرط آنکه جواب از دو برابر اصل تجاوز نکند و متضمن توهین و افترا به کسی نباشد. ‌تبصره ١ - اگر نشریه علاوه بر پاسخ مذکور مطالب یا توضیحات مجددی چاپ کند، حق پاسخگویی مجدد برای معترض باقی است. درج قسمتی‌از پاسخ به صورتی که آنرا ناقص یا نا مفهوم سازد و همچنین افزودن مطالبی به آن در حکم عدم درج است و متن پاسخ باید در یک شماره درج شود. ‌تبصره ٢ - پاسخ نامزدهای انتخاباتی در جریان انتخابات باید در اولین شماره نشریه درج گردد. به شرط آنکه حداقل شش ساعت پیش از زیر چاپ‌رفتن نشریه پاسخ به دفتر نشریه تسلیم و رسید دریافت شده باشد. ‌تبصره ٣ در صورتی که نشریه از درج پاسخ امتناع ورزد یا پاسخ را منتشر نسازد، شاکی می‌تواند به دادگستری شکایت کند و رئیس دادگستری در‌صورت احراز صحت شکایت جهت نشر پاسخ به نشریه اخطار می‌کند و هرگاه این اخطار مؤثر واقع نشود، پرونده را پس از دستور توقیف موقت نشریه‌که مدت آن حداکثر از ده روز تجاوز نخواهد کرد به دادگاه ارسال می‌کند. ‌تبصره ٤ - اقدامات موضوع این ماده و تبصره‌های آن نافی اختیارات شاکی در جهت شکایت به مراجع قضائی نمی‌باشد. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ٢٤ - اشخاصی که اسناد و دستورهای محرمانه نظامی و اسرار ارتش و سپاه و یا نقشه‌های قلاع و استحکامات نظامی را در زمان جنگ یا‌صلح به وسیله یکی از مطبوعات فاش و منتشر کنند به دادگاه تحویل تا برابر مقررات رسیدگی شود. ‌ماده ٢٥ - هر کس به وسیله مطبوعات، مردم را صریحاً به ارتکاب جرم یا جنایتی بر ضد امنیت داخلی یا سیاست خارجی کشور که در قانون‌مجازات عمومی پیش‌بینی شده است، تحریص و تشویق نماید در صورتی که اثری بر آن مترتب شود، به مجازات معاونت همان جرم محکوم و در‌صورتی که اثری بر آن مترتب نشود، طبق نظر حاکم شرع بر اساس قانون تعزیرات با وی رفتار خواهد شد. ‌ماده ٢٦ - هر کس به وسیله مطبوعات به دین مبین اسلام و مقدسات آن اهانت کند، در صورتی که به ارتداد منجر شود حکم ارتداد در حق وی‌صادر و اجرا و اگر به ارتداد نیانجامد طبق نظر حاکم شرع بر اساس قانون تعزیرات با وی رفتار خواهد شد. ‌ماده ٢٧ - هر گاه در نشریه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی ایران و یا مراجع مسلم تقلید اهانت شود، پروانه آن نشریه لغو و مدیر‌مسئول و نویسنده مطلب به محاکم صالحه معرفی و مجازات خواهند شد. ‌تبصره - رسیدگی به جرائم موضوع مواد ٢٤، ٢٥، ٢٦، ٢٧، تابع شکایت مدعی خصوصی نیست. ‌ماده ٢٨ - انتشار عکسها و تصاویر و مطالب خلاف عفت عمومی ممنوع و موجب تعزیر شرعی است و اصرار بر آن موجب تشدید تعزیر و لغو‌پروانه خواهد بود. ‌ماده ٢٩ - انتشار مذاکرات غیر علنی مجلس شورای اسلامی و مذاکرات غیر علنی محاکم دادگستری یا تحقیقات مراجع اطلاعاتی و قضایی که طبق‌قانون افشاء آن مجاز نیست ممنوع است و در صورت تخلف طبق نظر حاکم شرع قانون تعزیرات با وی رفتار خواهد شد. ‌ماده ٣٠ - انتشار هر نوع مطلب مشتمل بر تهمت یا افتراء یا فحش و الفاظ رکیک یا نسبتهای توهین‌آمیز و نظایر آن نسبت به اشخاص ممنوع است.‌مدیر مسئول جهت مجازات به محاکم قضایی معرفی می‌گردد، و تعقیب جرائم مزبور موکول به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت استرداد‌شکایت تعقیب در هر مرحله‌ای که باشد متوقف خواهد شد. ‌تبصره ١ - در موارد فوق شاکی (‌اعم از حقیقی و حقوقی) می‌تواند برای مطالبه خسارتی که از نشر مطالب مزبور بر او وارد آمده به دادگاه صالحه‌شکایت نموده و دادگاه نیز مکلف است نسبت به آن رسیدگی و حکم متناسب صادر نماید. ‌تبصره ٢ - هر گاه انتشار مطالب مذکور در ماده فوق راجع به شخص متوفی بوده ولی عرفاً هتاکی به بازماندگان وی به حساب آید، هر یک از ورثه‌قانونی می‌تواند از نظر جزایی یا حقوقی طبق ماده و تبصره فوق اقامه دعوی نماید. ‌ماده ٣١ - انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد ممنوع است و مدیر مسئول به محاکم‌قضایی معرفی و با وی طبق قانون تعزیرات رفتار خواهد شد. ‌تبصره - در مواد ٣٠، ٣١ تا زمانی که پرونده در مرحله تحقیق و رسیدگی است، نشریه مورد شکایت حق ندارد نسبت به مورد رسیدگی مطلبی نشر‌دهد، در صورت تخلف رئیس دادگاه باید قبل از ختم تحقیقات حکم توقیف نشریه را صادر کند، این توقیف شامل اولین شماره بعد از ابلاغ می‌شود‌و در صورت تکرار تا موقع صدور رأی دادگاه از انتشار نشریه جلوگیری می‌شود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌ماده ٣٢ - هر کس در نشریه‌ای خود را بر خلاف واقع صاحب پروانه انتشار یا مدیر مسئول معرفی کند، یا بدون داشتن پروانه به انتشار نشریه‌مبادرت نماید، طبق نظر حاکم شرع با وی رفتار خواهد شد. ‌مقررات این ماده شامل دارندگان پروانه و مدیران مسئولی که سمتهای مزبور را طبق قانون از دست داده‌اند نیز می‌شود. ‌ماده ٣٣ - ‌الف - هرگاه در انتشار نشریه ، نام یا علامت نشریه دیگری ولو با تغییرات جزئی تقلید شود به طوری که برای خوانندگان امکان اشتباه باشد، از انتشار آن‌جلوگیری و مرتکب به حبس تعزیری شصت و یک روز تا سه ماه و جزای نقدی از یک میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ١) ریال تا ده میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ١٠) ریال‌محکوم می‌شود. تعقیب جرم و مجازات منوط به شکایت شاکی خصوصی است. ب - پس از توقیف یک نشریه، انتشار هر نوع نشریه دیگر به جای نشریه توقیف شده به نحوی که با نشریه مذکور از نظر نام، علامت و شکل مشتبه‌شود ممنوع است و نشریه جدید بلافاصله توقیف می‌گردد. مرتکب به مجازات حبس تعزیری از سه ماه تا شش ماه و جزای نقدی از دو میلیون (٠٠٠٠٠٠ ٢)‌ریال تا بیست میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ٢٠)‌ ریال محکوم می‌شود. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌‌ماده ٣٤ - رسیدگی به جرائم مطبوعاتی با توجه به قوانین مربوط به صلاحیت ذاتی می‌تواند در محاکم عمومی یا انقلاب یا سایر مراجع قضائی باشد.‌در هر صورت علنی بودن و حضور هیأت منصفه الزامی است. ‌تبصره - به جرائم مطبوعاتی در محاکم صالح مراکز استانها رسیدگی می‌شود. (٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌ماده ٣٥ - تخلف از مقررات این قانون جرم است و چنانچه در قانون مجازات اسلامی و این قانون برای آن مجازات تعیین نشده باشد متخلف به یکی از‌مجازاتهای ذیل محکوم می‌شود: ‌الف - جزای نقدی از یک میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ١) تا بیست میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ٢٠) ریال. ب - تعطیل نشریه حداکثر تا شش ماه در مورد روزنامه‌ها و حداکثر تا یک سال در مورد سایر نشریات. ‌تبصره - دادگاه می‌تواند در جرائم مطبوعاتی مجازات حبس و شلاق را به یکی از مجازاتهای ذیل تبدیل نماید: ‌الف - جزای نقدی از دو میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ٢) تا پنجاه میلیون (٠٠٠ ٠٠٠ ٥٠) ریال. ب - تعطیل نشریه حداکثر تا شش ماه در مورد روزنامه‌ها و تا یک سال در مورد سایر نشریات. ج - محرومیت از مسئولیتهای مطبوعاتی حداکثر تا پنج سال. (٣٠/٠١/١٣٧٩) ‌‌فصل هفتم - هیأت منصفه مطبوعات(٣٠/٠١/١٣٧٩)

‌ماده ٣٦ - انتخاب هیأت منصفه به طریق ذیل خواهد بود: ‌هر دو سال یک بار در مهرماه جهت تعیین اعضاء هیأت منصفه در تهران به دعوت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حضور وی و رئیس کل دادگستری‌استان ، رئیس شورای شهر ، رئیس سازمان تبلیغات و نماینده شورای سیاست گذاری ائمه جمعه سراسر کشور و در مراکز استان به دعوت مدیر کل‌فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و با حضور وی و رئیس کل دادگستری استان ، رئیس شورای شهر مرکز استان، رئیس سازمان تبلیغات و امام جمعه مرکز‌استان یا نماینده وی تشکیل می‌شود. ‌هیأت مذکور در تهران (٢١) نفر و در سایر استانها (١٤) نفر از افراد مورد اعتماد عمومی را از بین گروههای مختلف اجتماعی (‌روحانیون ، اساتید‌دانشگاه ، پزشکان، مهندسان، نویسندگان و روزنامه‌نگاران، وکلای دادگستری، دبیران و آموزگاران ، اصناف، کارمندان، کارگران، کشاورزان، هنرمندان و‌بسیجیان) به عنوان اعضاء هیأت منصفه انتخاب می‌کند. ‌تبصره ١ - چنانچه مفاد موضوع این ماده در مهلت مقرر انجام نشود، رئیس کل دادگستری مکلف می‌باشد نسبت به دعوت از افراد یاد شده و انتخاب‌هیأت منصفه اقدام نماید. ‌تبصره ٢ - چنانچه به هر دلیلی اعضای هیأت منصفه به ده نفر یا کمتر برسد، هیأت مذکور در این ماده موظف است ظرف یک ماه تشکیل جلسه داده و‌نسبت به تکمیل اعضای هیأت منصفه اقدام نماید.

‌ماده ٣٧ - اعضاء هیأت منصفه باید دارای شرایط زیر باشند: ١- داشتن حداقل سی سال سن و تأهل. ٢- نداشتن سابقه محکومیت مؤثر کیفری. ٣- اشتهار به امانت، صداقت و حسن شهرت. ٤- صلاحیت علمی و آشنائی با مسائل فرهنگی و مطبوعاتی

‌ماده ٣٨ - پس از انتخاب اعضاء هیأت منصفه ، موضوع ماده (٣٦) این قانون، مراتب توسط رئیس کل دادگستری استان به اعضاء ابلاغ می‌گردد. دادگاه‌رسیدگی کننده به جرائم مطبوعاتی، حداقل یک هفته قبل از زمان رسیدگی از تمامی اعضاء هیأت منصفه دعوت می‌کند تا در جلسه محاکمه حضور‌یابند. دادگاه با حضور حداقل هفت نفر از اعضاء هیأت منصفه رسمیت خواهد یافت. اکثریت آراء حاضران ملاک تصمیم‌گیری هیأت منصفه خواهد بود،‌اعضاء هیأت موظفند تا پایان جلسات دادگاه حضور داشته باشند. ‌تبصره ١ - تصمیمات هیأتهای نظارت و منصفه با اکثریت مطلق عده حاضر معتبر خواهد بود. ‌تبصره ٢ - چنانچه در دو جلسه رسیدگی به یک پرونده جرم مطبوعاتی، هیأت منصفه به حد نصاب نرسد، دادگاه در جلسه سوم با حضور افراد حاضر‌حداقل به تعداد پنج نفر رسیدگی می‌نماید. ‌تبصره ٣ - دبیرخانه هیأت منصفه با بودجه و امکانات قوه قضائیه تشکیل و زیر نظر هیأت منصفه انجام وظیفه می‌نماید.

‌ماده ٣٩ - هریک از اعضای هیأت منصفه چنانچه بدون عذر موجه در دو جلسه متوالی یا پنج جلسه متناوب دادگاه حاضر نشود یا از شرکت در اتخاذ‌تصمیم خودداری کند با حکم دادگاه رسیدگی کننده به دو سال محرومیت از عضویت در هیأت منصفه محکوم می‌شود. رأی دادگاه قطعی است. ‌تبصره - هریک از اعضای هیأت منصفه به علت وجود عذر موجه نتواند در جلسه دادگاه حضور یابد موظف است دو روز قبل از جلسه دادرسی عذر‌خود را کتباً و به طور مستدل به استحضار دادگاه برساند ، در غیر این صورت عذر وی غیرموجه محسوب می‌گردد مگر عذرهایی که در این فاصله تا‌جلسه دادگاه حادث شده باشد در هر حال موظف است عذر خود را به دادگاه اعلام نماید. ‌عذر موجه همان است که در آیین دادرسی احصاء گردیده است.

‌ماده ٤٠ - اعضای هیأت منصفه در ابتدای اولین جلسه حضور خود در دادگاه، به خداوند متعال و در برابر قرآن کریم سوگند یاد می‌کنند بدون در نظر‌گرفتن گرایش‌های شخصی یا گروهی و با رعایت صداقت، تقوی و امانت‌داری، در راه احقاق حق و ابطال باطل انجام وظیفه نمایند.

‌ماده ٤١ - موارد رد اعضای هیأت منصفه همان است که طبق قانون در مورد رد قضات پیش‌بینی شده است.

ماده ٤٢ - هرگاه در حین محاکمه، اعضای هیأت منصفه سئوالاتی داشته باشند، مراتب را کتباً جهت طرح، تسلیم رئیس دادگاه می‌نمایند.

‌ماده ٤٣ - پس از اعلام ختم رسیدگی بلافاصله اعضاء هیأت منصفه به شور پرداخته و نظر کتبی خود را در دو مورد زیر به دادگاه اعلام می‌دارند: ‌الف - متهم بزهکار است یا خیر؟ ب - در صورت بزهکاری آیا مستحق تخفیف است یا خیر؟ ‌تبصره ١ - پس از اعلام نظر هیأت منصفه دادگاه در خصوص مجرمیت یا برائت متهم اتخاذ تصمیم نموده و طبق قانون مبادرت به صدور رأی می‌نماید. ‌تبصره ٢ - در صورتی که تصمیم هیأت منصفه بر بزهکاری باشد دادگاه می‌تواند پس از رسیدگی رأی بر برائت صادر کند. ‌تبصره ٣ - در صورتی که رأی دادگاه مبنی بر مجرمیت باشد، رأی صادره طبق مقررات قانونی قابل تجدید نظر خواهی است. در رسیدگی مرحله‌تجدیدنظر حضور هیأت منصفه لازم نیست. ‌تبصره ٤ - حضور هیأت منصفه در تحقیقات مقدماتی و صدور قرارهای قانونی لازم نیست.

‌ماده ٤٤ - هرگاه حکم دادگاه مبنی بر برائت یا محکومیتی باشد که مستلزم سلب حقوق اجتماعی نباشد، از نشریه در صورتی که قبلاً توقیف شده باشد‌بی‌درنگ رفع توقیف خواهد شد و انتشار مجدد آن بلامانع می‌باشد.
‌فصل هشتم - موارد متفرقه

‌ماده ٤٥ - نظارت دقیق بر عملکرد جرائد و انجام رسالت مطبوعاتی آنان بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. این امر مانع از انجام وظیفه‌مستقیم هیأت نظارت نخواهد بود.

ماده ٤٦ - صاحب امتیاز و مدیر مسؤول موظفند کلیه کارکنان نشریه را بیمه نمایند تا در صورتی که به حکم دادگاه یا رأی هیأت نظارت یا به هر دلیل‌دیگر نشریه تعطیل گردید، تا زمان اشتغال مجدد طبق مقررات قانون کار حقوق قانونی آنان پرداخت شود.

ماده ٤٧-آیین نامه اجرایی این قانون ظرف حداکثر شش ماه توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه و بتصویب هیات وزیران خواهد رسید.

‌ماده ٤٨ - این قانون از جمله در مورد نحوه تشکیل هیأت نظارت و هیأت منصفه از تاریخ تصویب لازم‌الاجراء است و نیز از تاریخ تصویب ، کلیه قوانین‌مغایر با آن از جمله لایحه قانونی مطبوعات مصوب ١٣٥٨,٥.٢٥ شورای انقلاب لغو می‌گردد. ‌تاریخ تصویب ١٣٧٩,١.٣٠ ‌تاریخ تایید شورای نگهبان ١٣٧٩,٢.٧